Ticaret Bakanlığı Gümrükte Sahteciliğe Karşı Etkin Kalkan Oluşturdu

Ticaret Bakanlığı, gümrüklerde sahte ve taklit ürünlere karşı sıkı denetim mekanizmaları uygulayarak önemli bir kalkan görevi üstleniyor. Son 11 yıllık dönemde, fikri ve sınai mülkiyet haklarının korunması amacıyla hak sahipleri ve temsilcilerinden toplam 26 bin 10 başvuru alındı. Bakanlık, markalaşma çabalarını desteklemek ve tüketici güvenliğini sağlamak adına, bu kapsamdaki eşyalar için el koyma veya gümrük işlemlerinin durdurulması yönünde kararlar alıyor.

Gümrük İdarelerinin Resen Durdurma Yetkisi

Bakanlık, gümrüklerde sahtecilikle mücadele çalışmalarını kararlılıkla sürdürerek, sahte veya korsan ürünlerin tespit edilmesi, durdurulması ve el konulmasına yönelik faaliyetler yürütüyor. Bu çerçevede, gümrük idareleri resen durdurma yetkisine sahip bulunuyor. Bakanlığa bağlı Gümrükler Genel Müdürlüğü, fikri ve sınai mülkiyet haklarının sınır önlemleri kapsamında korunmasına yönelik süreci ve elektronik başvuru sistemini etkin bir şekilde yönetiyor.

Hak sahibinin yetkilerini ihlal eden eşyanın alıkonulması veya gümrük işlemlerinin durdurulması, genellikle hak sahibi ya da temsilcisinin talebi üzerine gümrük idarelerince gerçekleştiriliyor. Ancak, gümrük idaresi, hak sahibi henüz başvuruda bulunmamış olsa bile, ithal veya ihraç konusu eşyanın fikri ve sınai mülkiyet haklarını ihlal ettiğine dair açık deliller olması halinde, eşyanın işlemlerini resen durdurabiliyor veya eşyayı alıkoyabiliyor.

Elektronik Başvuru Süreci ve Artan Talep

Söz konusu eşyanın alıkonulması veya gümrük işlemlerinin durdurulmasına yönelik talepler, Bakanlığın internet sayfasında "e-İşlemler/Uygulamalar" başlığı altında yer alan "Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları Programı" yoluyla elektronik olarak yapılıyor. Bu dijital sistem, başvuru süreçlerini hızlandırarak daha etkin bir koruma sağlıyor.

Fikri ve sınai mülkiyet haklarının gümrüklerde korunmasına ilişkin yapılan başvuru sayılarında, yıllar içinde kayda değer bir artış gözlemleniyor. 2015 yılında 1.592 olan başvuru sayısı, 2020'de 2.228'e yükseldi. 2024'te 3.031 başvuru alınırken, 2025'te bu sayı 3.139 olarak kaydedildi. Böylece 2025'teki başvuru sayısı, 2015'e kıyasla yaklaşık yüzde 97,2 artış gösterdi.

11 Yıllık Dönemde Başvuru Dağılımı

2015-2025 dönemini kapsayan 11 yılda, fikri ve sınai mülkiyet haklarının gümrüklerde korunmasına ilişkin toplam başvuru sayısı 26 bin 10'a ulaştı. Yıllara göre başvuru dağılımı şu şekilde gerçekleşti:

2015: 1.592 başvuru
2016: 1.673 başvuru
2017: 1.915 başvuru
2018: 2.179 başvuru
2019: 2.316 başvuru
2020: 2.228 başvuru
2021: 2.431 başvuru
2022: 2.637 başvuru
2023: 2.869 başvuru
2024: 3.031 başvuru
2025: 3.139 başvuru

Bu veriler, marka, patent ve tasarım gibi fikri ve sınai mülkiyet haklarına yönelik koruma taleplerinin sürekli olarak arttığını ve Ticaret Bakanlığı'nın bu alandaki çabalarının giderek daha fazla ilgi gördüğünü ortaya koyuyor. Ekonomik kayıpların önlenmesi ve tüketici güvenliğinin sağlanması hedefleri doğrultusunda, bakanlığın gümrüklerde sahteciliğe karşı mücadelesi kararlılıkla devam ediyor.