ABD Başkanı Donald Trump, İsrail'in işgal altındaki Batı Şeria'yı ilhak etmeye yönelik adımlarına karşı olduğunu açıkça ifade etti. Amerikan Axios haber sitesine verdiği röportajda Trump, bu konudaki tutumunu net bir şekilde ortaya koydu.
Trump'ın Açıklamaları ve İlhak Karşıtlığı
Trump, Batı Şeria'nın ilhakına ilişkin soruya, 'Ben ilhakı desteklemiyorum. Şu anda düşünmemiz gereken yeterince şey var. Batı Şeria ile uğraşmamıza gerek yok' şeklinde yanıt verdi. Bu açıklama, İsrail kabinesinin bölgenin olası ilhakına yönelik yeni adımlar atılmasının önünü açan kararlarının hemen ardından geldi.
İsrail'in Planları ve Uluslararası Tepkiler
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Beyaz Saray'da yapılacak görüşmede konuyu gündeme getirmesi bekleniyor. İsrail güvenlik kabinesi, 8 Şubat'ta işgal altındaki Batı Şeria'da Filistin yönetiminin kontrolündeki bölgelerde İsrail'in 'denetim ve kontrol faaliyetlerini' artıran bir dizi kararı onayladı.
Bu kararlar arasında, El Halil'deki Harem-i İbrahim Camisi ve çevresindeki planlama ile inşaat yetkilerinin, 1997 El Halil Anlaşması'na aykırı şekilde belediyeden alınarak İsrail Sivil İdaresine bağlı kurumlara devredilmesi de bulunuyor. Birleşmiş Milletler ve uluslararası toplum, Doğu Kudüs dahil Batı Şeria'yı işgal altındaki Filistin toprağı olarak kabul ederken, İsrail'in Yahudi yerleşim faaliyetleri uluslararası hukuka göre yasa dışı sayılıyor.
ABD'nin Önceki Tutumu ve Bölgesel Dinamikler
Trump'ın bu açıklaması, ABD'nin bölgeye yönelik politikalarında bir süredir devam eden tutumunun bir yansıması olarak görülüyor. Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner, geçen aralık ayında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yaptıkları görüşmede, 'Batı Şeria'da tansiyonun düşürülmesi' çağrısı yapmış ve bölgenin ilhak edilmesine ABD'nin karşı olduğunu yinelemişti.
ABD Başkanı Trump, daha önceki açıklamalarında da Gazze'de ateşkes sürecinin işleyebilmesi için Müslüman ülkelere 'Batı Şeria'nın ilhak edilmeyeceği' yönünde teminat verdiğini dile getirmişti. Bu durum, ABD'nin bölgedeki dengeleri korumaya yönelik çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Batı Şeria'nın Mevcut Durumu ve Bölgesel Ayrımlar
1995 tarihli İkinci Oslo Anlaşması'na göre Batı Şeria, üç farklı bölgeye ayrılıyor:
- A Bölgesi: Tamamen Filistin yönetimindeki alanlar.
- B Bölgesi: Filistin sivil idaresi ve İsrail güvenlik kontrolündeki bölgeler.
- C Bölgesi: Tamamen İsrail kontrolündeki ve Batı Şeria'nın yaklaşık yüzde 61'ini kapsayan alanlar.
İsrail'in son dönemdeki adımları, özellikle C Bölgesi'ndeki kontrolünü artırmaya yönelik olarak görülüyor. Bu durum, bölgedeki gerilimi daha da tırmandırma potansiyeli taşıyor.
Trump'ın ilhak karşıtı açıklamaları, İsrail-Filistin çatışmasında ABD'nin arabuluculuk rolünü sürdürme niyetinin bir göstergesi olarak yorumlanıyor. Ancak bölgedeki yerleşim faaliyetlerinin devam etmesi ve İsrail'in kontrolü artırıcı adımları, barış sürecindeki belirsizlikleri de beraberinde getiriyor.
