Trump'ın İran Açıklamalarındaki Tutarsızlıklar Washington'da Endişe Yarattı
ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik başlattığı askeri operasyonla ilgili son günlerde yaptığı birbirinden farklı açıklamalar, hem Washington kulislerinde hem de uluslararası kamuoyunda ciddi soru işaretlerine neden oldu. Farklı medya kuruluşlarına verdiği demeçlerde birbiriyle çelişen hedefler, süreler ve senaryolar dile getiren Trump'ın, savaşa dair net ve tutarlı bir yol haritası ortaya koyamadığı dikkat çekiyor.
Dört Farklı Medya Kuruluşuna Dört Farklı Senaryo
ABD Başkanı'nın önceki gün dört Amerikan medya kuruluşuna dört farklı açıklama yapması, bu durumun en çarpıcı yansıması olarak görülüyor. Trump'ın The Washington Post'a yaptığı değerlendirmede operasyonun amacını "İran halkına özgürlük getirmek" olarak tanımlaması, insani ve siyasi bir hedef izlenimi yarattı. Ancak bu "özgürlük" hedefinin nasıl gerçekleştirileceğine dair somut bir plan paylaşılmadı.
Axios'a yaptığı açıklamada ise tonunu değiştiren Trump, "Belki iki ya da üç günde bir anlaşmayla bitirebiliriz" ifadesini kullanarak askeri operasyonun diplomatik bir uzlaşıyla kısa sürede sona erebileceği mesajını verdi. Fakat hangi tarafla, hangi şartlarda ve ne tür bir anlaşma yapılacağına ilişkin hiçbir ayrıntı sunulmadı.
Zaman Çizelgesindeki Belirsizlikler
The New York Times'a yaptığı açıklamada ise daha farklı bir tablo ortaya koyan ABD Başkanı, operasyonun "dört ila beş hafta sürebileceğini" söyledi ve İran'da yönetimi devralabilecek "üç çok iyi seçeneği" olduğunu öne sürdü. Ancak söz konusu isimlerin kim olduğu, nasıl bir geçiş süreci öngörüldüğü ve ABD'nin sahadaki rolünün ne olacağı konusunda yine somut bir çerçeve çizilmedi.
Daha sonra Beyaz Saray'da yaptığı açıklamada ise "Şu anda takvim açısından tahminlerimizin ilerisindeyiz" diyen Trump, "Dört ila beş hafta süreceğini tahmin etmiştik, ama bundan daha uzun süre devam etme kapasitemiz var" ifadelerini kullandı. Ayrıca "gerekirse" kara birliklerini kullanacaklarını açıkladı.
Önceki Planlamaya Dair Çelişkiler
ABC News'e yaptığı son açıklama ise önceki sözleriyle tamamen çelişen bir nitelik taşıdı. Trump, daha önce "yönetimi devralabilir" dediği isimlerin artık hayatta olmadığını veya "etkisiz hale getirildiğini" söyledi. Bu ifade, hem önceki planlamaya dair soru işaretlerini artırdı hem de Washington'ın İran'da siyasi geçişe dair net bir stratejiye sahip olup olmadığı tartışmasını derinleştirdi.
Operasyonun Ertelenmesi ve İddialar
Öte yandan, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarını bir hafta önce planladıkları ancak istihbari gerekçelerle erteledikleri öne sürüldü. Axios'un konuya ilişkin bilgi sahibi ABD'li ve İsrailli kaynaklara dayandırdığı haberine göre, iki ülke İran'a 21 Şubat Cumartesi günü saldırmaya hazırlanıyordu. Bir yetkili, saldırının olumsuz hava koşulları nedeniyle ertelenmediğini, başka bir yetkili de gecikmenin ABD kaynaklı olduğunu savundu.
Buna göre ABD, İsrail Savunma Kuvvetleri ile "daha iyi koordinasyon sağlanması" gerektiğini düşünerek operasyonel ve istihbari gerekçelerle saldırıları erteledi. Ayrıca ABD medyasında çıkan haberlere göre, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun geçen hafta salı günü Kongre'nin karar alma mekanizmasına "İsrail'in İran'ı vuracağını ve ABD'nin de savaşa gireceğini" söylediği iddia edildi. Bu iddialar doğruysa, Trump yönetiminin geçen salı günü İran'ı vurma kararı aldığı ortaya çıkıyor.
Trump'ın dört ayrı mecrada dile getirdiği farklı senaryolar, kısa sürede anlaşma, haftalar sürecek askeri operasyon, rejim değişikliği ve ardından bu ihtimalin ortadan kalkması gibi birbiriyle uyumsuz başlıklar içeriyor. Açıklamalarda net bir zaman çizelgesi ya da ortak bir nihai hedef bulunmaması, Washington'daki politika belirsizliğini gözler önüne seriyor.
