Trump'ın İran Planı: Uranyumu Zorla Ele Geçirme Senaryosu
ABD medyasının Beyaz Saray yetkililerine dayandırdığı iddialara göre, Başkan Donald Trump, İran'dan yaklaşık 450 kilo uranyum çıkarmak amacıyla bir askeri kara operasyonu düzenlemeyi değerlendiriyor. Bu "karmaşık ve riskli" olarak nitelendirilen görev, Amerikan kuvvetlerinin günlerce hatta daha uzun süre İran topraklarında kalmasını gerektirebilir.
Savaş Dinamiğinde Değişen Strateji
ABD ve İsrail'in saldırısıyla başlayan İran Savaşı'nın 31. gününde, önceden planlanan senaryoların aksine İran rejiminin devrilmemesi ve küresel enerji krizine yol açan hamlelerde bulunması, Washington yönetimini alternatif seçeneklere yöneltiyor. Savaş boyunca defalarca gündeme gelen ancak hayata geçmeyen kara harekatı seçeneği, şimdi somut bir operasyon planı olarak masada.
Beyaz Saray yetkilileri, Trump'ın özel bir misyon için sınırlı bir kara harekatına onay verebileceğini belirtiyor: İran'a ait yaklaşık 450 kilo uranyumu ülkeden çıkarmak. Yetkililer, Başkan'ın henüz nihai karar vermediğini, ABD askerleri için oluşacak tehlikeleri değerlendirdiğini ifade ediyor.
Temel Hedef: Nükleer Silah Engelleme
Ancak kaynaklara göre Trump, bu fikre genel olarak açık görünüyor çünkü operasyon, İran'ın nükleer silah üretimini engelleme gibi temel stratejik hedefine hizmet edebilir. Trump'ın yakın çevresinden bir kaynak, Başkan'ın danışmanlarını, savaşı sona erdirmenin bir koşulu olarak İran'ı uranyumu barışçıl yollarla teslim etmeye ikna etmeleri için teşvik ettiğini aktarıyor.
Trump, siyasi müttefikleriyle yaptığı görüşmelerde İranlıların uranyumu elinde tutamayacağını açıkça belirtti ve İran'ın müzakere masasında bunu teslim etmemesi halinde zorla ele geçirmeyi tartıştı. İddialara göre Trump, uzun süren bir savaş istemediğini yakınlarına söylüyor.
Seçim Kaygıları ve Zaman Baskısı
En üst düzey danışmanlarından bazıları, anketlerin Cumhuriyetçilerin önemli kayıplar yaşayabileceğini gösterdiği yaklaşan ara seçimler de dahil olmak üzere, Trump'ın diğer meselelere odaklanmasını istiyor. Bu siyasi dinamikler, operasyon kararını etkileyebilecek faktörler arasında yer alıyor.
Uzmanlar Uyarıyor: Karmaşık ve Tehlikeli Bir Senaryo
Eski ABD askeri yetkilileri ve uzmanlar, uranyumu zorla ele geçirme yönündeki herhangi bir hamlenin son derece karmaşık ve tehlikeli olacağı konusunda uyarıda bulunuyor. Columbia Üniversitesi'nde kıdemli araştırma görevlisi ve İran ile eski nükleer müzakerecisi olan Richard Nephew, 450 kilo uranyumun birkaç kamyonu doldurabileceğini belirtti.
Operasyonun lojistik detayları şöyle:
- Ekipmanı içeri sokmak ve nükleer malzemeyi dışarı çıkarmak için geçici bir havaalanı kurulması gerekecek.
- ABD kuvvetleri, İran'ın karadan havaya füzeleri ve insansız hava araçlarının ateşi altında bölgeye ulaşmak zorunda kalacak.
- Muharebe birlikleri, mühendislerin enkazı arayıp mayın ve bubi tuzaklarını kontrol edebilmesi için çevrenin güvenliğini sağlamakla yükümlü olacak.
Uzmanlar, operasyonun tamamlanmasının bir hafta sürebileceğini tahmin ediyor. ABD Merkez Komutanlığı ve ABD Özel Harekat Komutanlığı'nın eski komutanı emekli General Joseph Votel, "Bu, hızlıca girip çıkabileceğiniz türden bir iş değil" diyerek operasyonun zorluğuna dikkat çekti.
Barışçıl Alternatif ve Tarihsel Örnekler
İran, barış anlaşmasının bir parçası olarak uranyumunu teslim etmeyi kabul ederse, ABD birlikleri bu tehlikeli operasyondan kaçınabilir. ABD daha önce de barışçıl transferlerle yabancı ülkelerden zenginleştirilmiş uranyum çıkarmıştı:
- 1994 yılında "Project Sapphire" adı verilen operasyonda Kazakistan'dan uranyum çıkarıldı.
- 1998'de ABD ve İngiltere, Gürcistan'ın başkenti Tiflis yakınlarındaki bir reaktörden yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumu çıkarmak için ortak operasyon düzenledi. Uranyum, İskoçya'daki bir nükleer tesise götürüldü.
Askeri Hazırlıklar ve Olası Sonuçlar
ABD'li yetkililere göre Pentagon, emir verilmesi halinde bölgeye 10 bin ek kara birliği konuşlandırmayı düşünüyor. İran'ın misillemesine yol açması muhtemel bu potansiyel operasyon, savaşı Trump'ın ekibinin kamuoyuna açıkladığı 4-6 haftalık zaman diliminin çok ötesine uzatabilir.
Bu gelişmeler, İran Savaşı'nın seyrini değiştirebilecek kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Operasyon kararı, hem askeri hem de siyasi sonuçlarıyla bölgesel dengeleri etkileyecek potansiyele sahip.
