Peru'da Geçici Devlet Başkanı Jose Jeri Görevden Alındı
Peru Kongresi, geçici Devlet Başkanı Jose Jeri'yi görevden alma kararı aldı. Başkent Lima'da düzenlenen Kongre oturumunda yapılan oylamada, 75 kabul, 24 ret ve 3 çekimser oyla Jeri'nin görevi sonlandırıldı. Bu karar, Jeri'nin 2016 yılından bu yana görevden alınan 8. devlet başkanı olarak kayıtlara geçmesine neden oldu.
Görevden Alınma Gerekçeleri
Peru basınına göre, görevden alınmanın temel gerekçeleri arasında Jeri'nin devletle iş yapan Çinli iş insanlarıyla gerçekleştirdiği yarı gizli görüşmeler ve bazı kamu görevlilerinin işe alım süreçlerinde usulsüzlük iddiaları yer alıyor. Kongre, seçimlere iki ay kala bu kararı alarak siyasi istikrarsızlığa dikkat çekti.
Jose Jeri'nin Başkanlık Süreci
39 yaşındaki avukat Jose Jeri, 2021 yılında küçük muhafazakar bir parti olan Somos Peru'dan Kongre'ye seçildi. Ekim ayında Kongre başkanlığı görevini yürütürken, milletvekilleri artan şiddet suçları nedeniyle dönemin Devlet Başkanı Dina Boluarte'yi görevden aldı. Boluarte'nin azledilmesinin ardından Jeri, Temmuz ayına kadar görev yapması planlanan geçici devlet başkanı olarak seçildi. Ancak, yolsuzluk iddiaları ve Kongre'deki memnuniyetsizlik nedeniyle görev süresi beklenenden kısa sürdü.
Yöneltilen Suçlamalar ve Savunma
Peru Başsavcılığı, bu yılın başlarında Jeri hakkında yolsuzluk ve nüfuz ticareti iddialarıyla ön soruşturma başlattı. Soruşturma, aralık ayında iki Çinli iş insanıyla yaptığı ve kamuoyuna açıklanmayan görüşmelere dayanıyor. Bu iş insanlarından birinin aktif devlet ihalelerine sahip olduğu, diğerinin ise yasa dışı ağaç kesimi operasyonuna karıştığı iddia ediliyor.
Jeri, tüm suçlamaları reddederek görüşmelerin Peru-Çin dostluk etkinlikleri organize etmek amacıyla yapıldığını savundu. Ancak muhalifleri onu yolsuzlukla suçlamaya devam etti. Henüz suçlu bulunmamış olmasına rağmen, Kongre'nin oylamasıyla başkanlık görevinden alınması kararlaştırıldı.
Peru'da Sık Görevden Almalar ve Anayasal Durum
Peru Anayasası'ndaki bir madde, "ahlaki yetersizlik" içinde olduğu değerlendirilen başkanların Kongre tarafından görevden alınmasına imkan tanıyor. Bu madde, yürütme üzerinde Kongre'ye geniş bir yetki sağlıyor. Son yıllarda yasama organı, yolsuzluk iddialarıyla birlikte bu hükmü, siyasi partilerin çıkarlarına uymayan başkanları görevden almak için geniş bir yorumla kullanıyor.
Peru, son on yılda yedi devlet başkanı gördü; bunlardan yalnızca ikisi halk oyuyla seçildi. Diğerleri, görevden alınan başkanların yerine geçen yardımcılar ya da Kongre tarafından seçilen isimlerdi. Bu durum, ülkede siyasi istikrarsızlığın kronik bir sorun haline geldiğini gösteriyor.
Bundan Sonra Ne Olacak?
Milletvekilleri, bugün toplanarak yeni bir geçici başkan seçecek. Bu kişinin temmuz ayına kadar görevde kalması ve 12 Nisan'da yapılması planlanan başkanlık seçimlerinin galibine görevi devretmesi bekleniyor. Adaylar arasında muhafazakar iş insanı ve eski Lima Belediye Başkanı Rafael López Aliaga önde görünüyor.
Yarışta ayrıca, 1990'larda ülkenin başkanlığını yapmış Alberto Fujimori’nin kızı ve üç kez başkan adayı olmuş eski milletvekili Keiko Fujimori de bulunuyor. Nisan seçimlerinde hiçbir aday yüzde 50'nin üzerinde oy alamazsa, en çok oyu alan iki aday arasında haziran ayında ikinci tur yapılacak.
Bu gelişmeler, Peru'nun siyasi geleceği ve demokratik süreçleri üzerinde önemli etkiler yaratacak gibi görünüyor. Ülke, yolsuzluk iddiaları ve sık görevden almalarla mücadele ederken, seçimlerin istikrar getirip getirmeyeceği merakla bekleniyor.
