Kanada Başbakanı Mark Carney, Çin ile yaşanan ticari gerilimlerin ardından diplomatik bir ziyaret için Pekin'e gitti. 16 Ocak 2026 tarihinde gerçekleşen ziyarette Carney, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile bir araya geldi. Görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, iki ülke arasında yeni bir sayfa açıldığını ve 'yeni bir stratejik ortaklık' üzerinde çalıştıklarını duyurdu.
Yeni Dünya Düzeni Vurgusu
Carney, görüşme sonrasında dikkat çeken ifadeler kullandı. "Ortaklıkta kaydedilen ilerleme, bizi yeni dünya düzenine iyi şekilde hazırlıyor" diyen Kanada Başbakanı, mevcut çok taraflı sistemin aşındığına işaret etti. Bir gazetecinin 'yeni dünya düzeni' tanımını sorması üzerine ise, "Mevcut mimari, yani çok taraflı sistem aşınıyor, zayıflatılıyor. Soru, bunun yerine neyin inşa edileceği" yanıtını verdi.
İki ülke lideri, işbirliği alanlarını genişletme konusunda mutabık kaldı. Carney, Kanada ile Çin'in ticaret, enerji, tarım ve deniz ürünleri gibi alanlarda karşılıklı kazanç sağlayacak işbirlikleri geliştireceğini açıkladı. Bu ortaklığın, küresel ekonomik dengelerdeki değişime bir cevap niteliği taşıdığı vurgulandı.
Gümrük Vergisi Krizi Son Buluyor
Ziyaretin en somut çıktılarından biri, iki ülke arasında aylardır süren gümrük vergisi savaşının sona ermesi oldu. Yeni stratejik ortaklık kapsamında varılan anlaşmaya göre:
- Kanada, 2024'te Çin'den ithal elektrikli araçlara getirdiği %100'lük ek gümrük vergisini kaldıracak. Bunun yerine yıllık 49 bin adetlik bir kota getirilecek ve bu kotanın altında kalan ithalata %6,1 gümrük vergisi uygulanacak.
- Çin ise, Kanada'nın kolza yağı, küspesi ve tohumlarına uyguladığı %100'lük ek vergiyi, Mart ayı itibarıyla yaklaşık %15 seviyesine indirecek.
Bu gerilim, eski Başbakan Justin Trudeau liderliğindeki hükümetin, ABD'nin kararını izleyerek 2024'te Çin mallarına ek vergiler getirmesiyle başlamıştı. Çin ise bu kararı Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) kurallarına aykırı bularak Kanada aleyhine şikayette bulunmuş ve ilk kez bir ülkeye karşı 'ayrımcılık' soruşturması başlatmıştı.
NATO Taahhüdü ve Bölgesel Gerilimler
Carney, ziyaret sırasında Grönland ile ilgili bir soruya da yanıt verdi. Danimarka'nın egemenliği altındaki Grönland konusunda NATO müttefiki Danimarka'ya tam destek vereceklerini belirtti. NATO Antlaşması'nın kolektif savunma ile ilgili 5. ve 2. maddelerine olan bağlılıklarını teyit etti.
Uzmanlar, bu ziyareti ve varılan anlaşmaları, ABD'nin eski Başkanı Donald Trump'ın yeniden iktidara gelmesi sonrası beliren belirsiz küresel ticaret ortamında önemli bir hamle olarak değerlendiriyor. Her iki ülkenin de Washington yönetiminin tek taraflı tarife artışlarından hedef alınması, Ottawa ile Pekin'i bir arayışa itmiş görünüyor.
Sonuç olarak, Kanada Başbakanı Mark Carney'nin Pekin ziyareti, iki ülke arasındaki ekonomik sürtüşmeleri azaltmayı ve değişen küresel dengelerde 'yeni dünya düzeni' olarak adlandırılan yapıya uyum sağlayacak bir stratejik işbirliği zemini oluşturmayı hedefliyor. Elektrikli araç ve tarım ürünlerindeki vergi indirimleri, bu yeni dönemin ilk somut adımları oldu.
