İklim değişikliği, uluslararası su anlaşmalarının yeniden ele alınmasını gerektiriyor. SPD Hidropolitik Akademi Merkezi Direktörü Dursun Yıldız, Erciyes Zirvesi'nde yaptığı konuşmada, sınıraşan su anlaşmalarının iklim değişikliği etkisiyle revize edilmesi gerektiğini belirtti.
Erciyes Zirvesi'nde su yönetimi tartışıldı
“İklim, Su, Gıda ve Güvenlik” temasıyla düzenlenen Erciyes Zirvesi, kamu, akademi, sivil toplum, uluslararası kuruluşlar ve iş dünyasını bir araya getirdi. Zirvede küresel risklere karşı ortak çözüm arayışları ve iş birliği imkânları değerlendirildi. Su Politikaları Derneği de zirvenin düzenlenmesine katkıda bulundu.
Su Politikaları Derneği Başkanı ve Hidropolitik Uzmanı Dursun Yıldız, “İklim Aşırılıkları ve Su Yönetimi” panelinde “İklim Değişikliğinin Sınıraşan Su Yönetimi Üzerine Etkileri” başlıklı bir sunum yaptı. Yıldız, 20. yüzyılın sınıraşan su yönetimi yaklaşımı ile 21. yüzyılın yaklaşımı arasında önemli farklar oluştuğunu vurguladı.
Su yönetiminde paradigma değişimi
Yıldız, dünyada 21. yüzyılın başından bu yana iklimin, uluslararası sistemin ve güvenlik anlayışının hızla değiştiğini belirtti. “Bu değişiklikler sınıraşan su yönetimini de etkiledi. Savaşlar bazı bölgelerde gıda güvencesinin sağlanmasını riske attı. İklim değişikliğinin etkisi arttı. Bu nedenle sınıraşan su yönetiminde artık suyun hacim olarak paylaşımından çok, suyun yaratacağı faydaların paylaşımı ve su-enerji-gıda-çevre sektörlerini birlikte ele alan iş birliği yaklaşımı öne çıkmaya başladı. Barış ve istikrar için bunun yaygınlaşması gerekli” ifadelerini kullandı.
Su savaşı çıkar mı?
Yıldız, “İklim değişikliği etkisi altında ülkelerin su güvenliğinin sağlanması önemli. Bu konuda en çok sorulan soru, ‘Su savaşı çıkar mı?’ sorusudur. 21. yüzyılda su konusunda ülkeler arasında gerilimler yaşanacak. Ancak sınıraşan su yönetimi paradigmasındaki değişimin sürmesi bu gerilimleri azaltacaktır. Su savaşı ise genellikle doğrudan su paylaşımı için çıkmaz. Bölge dışı güçlerin, su sıkıntısı yaşanan bölgelerdeki hâkimiyetlerini sürdürmek için suyu araç olarak kullanması nedeniyle çatışmalar çıkarılabilir. Ancak bu çatışmalar ve gerilimler, ülkeler arasında olduğu kadar, iklim değişikliğinin etkisi altında su sıkıntısı yaşayan ülkelerin eyaletleri ve kentleri arasında da yaşanacaktır. Bu nedenle uluslararası gerilimlerin yanı sıra ülkelerin içindeki gerilimlere de bakılmalıdır. Örneğin ülkemizde 2024 yılında Manisa sınırları içinde İzmir’e tahsis edilen su tahsisinin kaldırılması talebi dikkat çekicidir.”
Yıldız, sözlerini şöyle tamamladı: “Sonuç olarak iklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki etkisi artacaktır. Bu durum ve diğer baskılar, değişen koşulları dikkate alarak sınıraşan su havzalarında su yönetimi paradigmasının değişmesini gerekli kılmaktadır. Bu değişim gerçekleşmediği ölçüde, iklim değişikliğinin etkisi ülke içinde ve ülkeler arasında su tahsislerini zorlayacak ve gerilimi artıracaktır.”
