Marmara Denizi'nde Deniz Kestanesi Avcılığına Bilimsel İtiraz
Marmara Denizi'nde yıllardır çalışmalar yürüten Prof. Dr. Mustafa Sarı, Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü'nün 13 Şubat 2026-15 Nisan 2026 tarihleri arasında deniz kestanesi avcılığını serbest bırakma kararına karşı bilimsel temelli bir uyarı yayınladı. Prof. Sarı, bu kararın Marmara ekosistemi için ciddi riskler taşıdığını vurgulayarak derhal geri alınması gerektiğini açıkladı.
Avcılık Tam Üreme Dönemine Denk Geliyor
Prof. Dr. Mustafa Sarı, avcılık izninin tam da deniz kestanelerinin havyarlarının olgunlaştığı üreme dönemine denk geldiğine dikkat çekti. "2021'deki müsilaj felaketi sonrasında da benzer bir hata yapılmış, üreme zamanında avcılık serbest bırakılmıştı" diyen Sarı, Müsilaj Bilim ve Teknik Kurulu raporu ve kamuoyu tepkileri sonucunda bu kararın durdurulduğunu hatırlattı.
Bilimsel Veriler Avcılığı Desteklemiyor
Prof. Sarı, Marmara kıyılarında aşırı deniz kestanesi artışına ilişkin bilimsel bir bulgu olmadığını özellikle vurguladı. Tam tersine, 2022'de Müsilaj Bilim ve Teknik Kurulu tarafından hazırlanan raporda, müsilaj sonrası artan makro alglerin kontrolü için deniz kestanelerinin hayati öneme sahip olduğu ve avlanmaması gerektiğinin belirtildiğini aktardı.
Ekosistem Bütünlüğü Tehlikede
Deniz kestanesi popülasyonunun deniz ekosisteminin sağlığının en net göstergelerinden biri olduğunu ifade eden Sarı, şu önemli noktalara değindi:
- Kirlilik durumunda algler artarak azot ve fosforu tüketmeye çalışır
- Alg artışı, deniz kestanesi gibi türlerin çoğalmasına yol açar
- Deniz kestanesi popülasyonunu kontrol eden mırmır, karagöz, çipura gibi balıklar aşırı avlandığında deniz kestaneleri baskın hale gelir
- Bu durumda deniz kestaneleri tüm makro algleri tüketerek kıyısal alanı çöle dönüştürebilir
Çözüm Ekosistem Temelli Yönetim
Prof. Dr. Mustafa Sarı, sorunun çözümünün deniz kestanesi avcılığını artırmak değil, aşırı avcılığı azaltmak ve denizi ekosistem esaslı yönetmek olduğunu belirtti. Marmara'nın acil ihtiyaçlarını şöyle sıraladı:
- Aşırı avcılığın önlenmesi
- Endüstriyel balıkçılığın sınırlandırılması
- Kritik bölgelerde deniz koruma alanları oluşturulması
Prof. Sarı, "Marmara'da deniz kestanesi avcılığının serbest bırakılması yanlıştır ve derhal bu karar geri alınmalıdır. Deniz ekosisteminin sağlıklı işlemesi isteniyorsa çare ekosistem esaslı, bilim temelli balıkçılık yönetimidir" çağrısında bulunarak sözlerini tamamladı.
