İklim Değişikliği Sel Felaketlerini Tetikliyor: Yer Altı Barajları Çözüm Olabilir
İklim krizi, Türkiye'de bu kez kuraklık yerine şiddetli yağışlar ve sel felaketleriyle kendini gösteriyor. Adana Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nden Prof. Dr. Burçak Kapur, son dönemde yaşanan aşırı yağışların neden olduğu sel riskine karşı yer altı barajları gibi yenilikçi çözümler önerdi.
Barajlardaki Su Seviyesi Yüzde 90'ı Aştı
Prof. Dr. Burçak Kapur, iklim değişikliğinin etkilerini şu sözlerle açıkladı: "Son üç yıldır bölgemizde kuraklık yaşanıyordu, baraj seviyeleri yüzde 4'lere kadar düşmüştü. Ancak bu sene durum tam tersine döndü; son 1,5 ayda düşen yağış miktarı, bir hidrolojik yılda düşmesi gereken miktarla neredeyse eşit. Bu nedenle barajlardaki su seviyesi yüzde 90'ı geçti ve sel felaketleri baş gösterdi."
Adana'da aralıklarla etkili olan sağanak yağışlar ve dağlardaki kar erimeleri, barajlardaki su seviyesinin hızla yükselmesine neden oldu. Taşkın riskine karşı baraj kapakları açılarak kontrollü su tahliyesi yapılsa da, Seyhan ve Ceyhan nehirleri taştı ve binlerce dönüm tarım arazisi sular altında kaldı.
Yer Altı Barajları ile Su Kaybı Önlenebilir
Kapur, sel sularının büyük bölümünün boşa gittiğini vurgulayarak, suyun düştüğü yerde depolanmasının kritik önem taşıdığını belirtti. "Yağışın düştüğü yerde suyu muhafaza etmeliyiz. Yer altı barajları, bu konuda çok kullanışlı bir seçenek. Normal barajlara göre buharlaşma kaybı çok daha az, hiçbir yere zarar vermeden su depolayabiliyor ve ihtiyaç halinde istenilen yere yönlendirilebiliyor" dedi.
Prof. Dr. Kapur, alınabilecek diğer önlemleri şöyle sıraladı:
- Baraj kapasitelerinin ÇED raporlarıyla artırılması
- Tarla ve bahçelerde infiltrasyon havuzları veya kontur hendekleri oluşturulması
- Organik kompost gübrelerle toprağın su tutma kapasitesinin yükseltilmesi
- Malçlama gibi tarımsal uygulamaların yaygınlaştırılması
Gelecekte Susuzluk Riski Uyarısı
Kapur, iklim değişikliğinin hem kuraklık hem de aşırı yağışlar şeklinde kendini gösterdiğine dikkat çekerek, "Bu önlemleri almazsak, gelecekte susuzluk gibi ciddi sorunlarla karşılaşabiliriz. Suyu boşa gitmekten kurtarıp rezerve edebilirsek, iklim değişikliğinin olumsuz etkilerine karşı direncimizi artırmış oluruz" uyarısında bulundu.
Çukurova Üniversitesi öğretim üyesi, iklim değişikliğinin tarım ve su kaynakları üzerindeki etkilerinin giderek arttığı bu dönemde, yer altı barajları gibi sürdürülebilir çözümlerin acilen hayata geçirilmesi gerektiğinin altını çizdi.
