Denizcilik tarihinin en gizemli olaylarından biri olarak kabul edilen SS Baychimo, mürettebatı tarafından terk edilmesine rağmen yaklaşık 38 yıl boyunca Arktik sularında görülmeye devam etti. Defalarca ortaya çıkıp yeniden kaybolan gemi, bu nedenle dünya denizcilik tarihinin en ünlü 'hayalet gemilerinden' biri olarak kabul ediliyor.
Hikâyesi Bir Asır Önce Başladı
Baychimo'nun öyküsü, 1914 yılında İsveç'te inşa edilmesiyle başladı. İlk adı Ångermanelfven olan gemi, daha sonra el değiştirerek Kanada merkezli Hudson's Bay Company tarafından satın alındı ve Baychimo adını aldı. Çelik gövdeli bu yük gemisi, özellikle Kanada'nın kuzeyi ile Alaska hattında kürk, erzak ve ticari mal taşımacılığı yapmak üzere Arktik koşullarına dayanıklı biçimde tasarlanmıştı. Soğuk iklimlere uygun sağlam yapısı, yıllar sonra onu efsaneleştirecek olayın da temel nedeni olacaktı.
1931'de Buzlara Mahkûm Oldu
Baychimo'nun kaderini değiştiren olay 1931 yılının Ekim ayında yaşandı. Alaska açıklarında seyreden gemi, yoğun buz tabakaları arasında sıkıştı. Mürettebat günler boyunca gemiyi kurtarmaya çalıştı ancak kötüleşen hava şartları nedeniyle tahliye kararı verildi.
Baychimo Kaderine Terk Edildi
Yakındaki yerleşimlere geçici olarak çekilen ekip, birkaç gün sonra geri döndüğünde Baychimo'nun yerinde olmadığını gördü. Şiddetli bir kar fırtınasının ardından geminin sürüklenerek kaybolduğu anlaşıldı. İlk başta battığı düşünülse de kısa süre sonra yaklaşık 70 kilometre ötede yeniden ortaya çıktı. Mürettebat bu kez gemideki değerli kürk yüklerini ve ekipmanları boşaltarak Baychimo'yu tamamen kaderine terk etti.
Hayalet Gemiye Dönüştü
İşte asıl efsane bundan sonra başladı. Terk edilmesinin ardından Baychimo, yıllar boyunca defalarca farklı kişiler tarafından görüldü. Bölgedeki İnuit avcılar, balıkçılar, tüccarlar ve keşif ekipleri; gemiyi kimi zaman buzların arasında sıkışmış, kimi zaman sislerin içinden sürüklenirken gördüklerini rapor etti.
En Son 1969 Yılında Görüldü
Bazı tanıklar gemiye yaklaşmayı ve hatta güvertesine çıkmayı başardı. Ancak kötü hava koşulları ve buz hareketleri nedeniyle hiçbir kurtarma girişimi başarıya ulaşamadı. Baychimo'nun son güvenilir gözlemi 1969 yılında Alaska açıklarında kaydedildi. Böylece gemi, mürettebatsız biçimde 38 yıl boyunca denizde kalmış oldu.
Enkazı Hâlâ Bulunamadı
Baychimo'nun sonrasında ne olduğu ise bugün bile kesin olarak bilinmiyor. Uzmanlar, geminin büyük ihtimalle yıllar içinde battığını veya Arktik buzulları arasında parçalandığını düşünüyor. Ancak bugüne kadar geminin enkazı resmî olarak bulunamadı. Hatta 2006 yılında Alaska kıyılarında Baychimo'nun enkazını bulmak için özel bir arama çalışması gerçekleştirildi ancak bu girişim de sonuçsuz kaldı.
Neden Bu Kadar Uzun Süre Batmadı?
Uzmanlara göre Baychimo'nun onlarca yıl su üstünde kalabilmesi tesadüf değildi. Geminin uzun ömürlü olmasında etkili olan başlıca unsurlar şöyle sıralanıyor:
- Arktik koşullarına uygun inşa edilmiş kalın çelik gövdesi
- Metal yıpranmasını yavaşlatan aşırı düşük sıcaklıklar
- Açık deniz dalgalarından zaman zaman korunmasını sağlayan buz kütleleri arasında sıkışması
- Büyük bir gövde yarığı veya yapısal çöküş yaşamamış olması
Bu özellikler, Baychimo'nun normal şartlarda kısa sürede batması beklenen terk edilmiş bir gemi olmaktan çıkıp yıllarca ayakta kalmasını sağladı.
Müzelerde Parçaları Sergileniyor
Baychimo tamamen kaybolmuş olsa da ondan geriye bazı izler kaldı. Gemiden farklı dönemlerde kurtarılan bazı parçalar ve objeler günümüzde müzelerde sergileniyor. Bu eserler, Baychimo'nun yalnızca bir denizcilik efsanesi değil, gerçek bir tarihî vaka olduğunun somut kanıtları olarak kabul ediliyor.
Denizcilik Tarihinin En Büyük Gizemlerinden Biri
Bugün Baychimo, sadece dayanıklılığıyla değil; yıllarca görünerek insanlarda 'hayalet gemi' algısı yaratması, ardından ise tamamen ortadan kaybolması nedeniyle denizcilik tarihinin en dikkat çekici vakalarından biri olarak anılıyor. Aradan yaklaşık bir asır geçmiş olmasına rağmen Baychimo'nun tam olarak nerede ve nasıl yok olduğu hâlâ bilinmiyor.
Haber kaynak: Manitoba Museum, University of Alaska Fairbanks, Scottish Maritime Museum, University of Alaska Museum of the North
