Ayasofya'nın Hattatı Kazasker Mustafa İzzet Efendi'ye Büyük Vefa Gösterildi
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, İstanbul'daki Rami Kütüphanesi'nde gerçekleştirilen "Kazasker Mustafa İzzet Efendi" kitabının tanıtım programına katılarak önemli açıklamalarda bulundu. Bakan Ersoy, Ayasofya-i Kebir Camii'ndeki büyük hat levhalarının hattatı olarak bilinen Mustafa İzzet Efendi'nin Türk-İslam sanatındaki müstesna konumuna vurgu yaparak, kültürel mirası koruma ve gelecek nesillere aktarma çalışmalarının detaylarını paylaştı.
Kültür Tarihimizdeki Ustaları Yaşatmak Vefa Borcumuzdur
Bakan Ersoy, "Kültür tarihimizdeki ustaları yaşatmak minnet ve vefa borcumuzdur" ifadelerini kullanarak, Bakanlık olarak Türk-İslam medeniyetinin fikrî, ilmî, kültürel ve sanatsal mirasını korumak ve yaşatmak adına yoğun bir mesai yürüttüklerini belirtti. Bu mirası ortaya koyan alimlerin, sanat erbaplarının ve ustaların adını yaşatmanın bir sorumluluk olduğunu dile getiren Ersoy, bugün tanıtımı yapılan "Kazasker Mustafa İzzet Efendi" kitabının da bu bilinçle hazırlandığını kaydetti.
Çok Yönlü Bir Osmanlı Münevveri: Kazasker Mustafa İzzet Efendi
Ersoy, tarihe iz bırakan devlet adamları, âlimler ve sanatkârların genellikle birden fazla alanda yetkinlik kazandıklarına dikkat çekerek şöyle konuştu: "Kazasker Mustafa İzzet Efendi, Osmanlı İmparatorluğu'nda hem ilmî hem askerî ve bürokratik rütbelerin üst mertebelerine kadar yükselmeyi başarmış bir liyakat abidesidir. Hanende, bestekâr ve neyzen olarak el üstünde tutulmuş bir musiki ehlidir. Ve hepsinin ötesinde, hat sanatı tarihinde istisnai bir konuma yükselmesini sağlayan çok sayıda niteliğe sahiptir. Bu çok yönlülük onu kültür tarihimizdeki en özel insanlardan biri kılmaktadır."
Ayasofya Hattatı Olarak Anılıyor
Mustafa İzzet Efendi'nin hat sanatındaki yerinin ayrı bir önem taşıdığını dile getiren Ersoy, sanatkârın sülüs, nesih, celî sülüs ve celî talik gibi yazı türlerinde büyük bir ustalık sergilediğini söyledi. Ayasofya-i Kebir Camii'ndeki büyük hat levhalarının onun eseri olduğunu hatırlatan Ersoy, bu nedenle sanatkârın günümüzde "Ayasofya Hattatı" olarak anıldığını ifade etti.
Ersoy ayrıca Ayasofya'daki kubbe yazısı başta olmak üzere birçok yapının kitabesinde imzasının bulunduğunu, 11'den fazla Mushaf-ı Şerîf yazdığını ve bazı ilmî eserlerin hattatlığını üstlendiğini belirtti. Mustafa İzzet Efendi'nin 200'den fazla hilye yazdığını ve büyük boy hilye-i şerif yazma geleneğini başlattığını da kaydeden Ersoy, 1866'dan itibaren harf inkılabına kadar Osmanlı matbaacılığında kullanılan kalıpların da onun nesih hattıyla yazdığı harflerden oluşturulduğunu söyledi.
Ustasız Sanat Olmaz
Sanat tarihçisi İsmail Orman tarafından kaleme alınan kitabın önemli bir kaynak niteliği taşıdığını belirten Ersoy, şunları kaydetti: "Ben Sayın İsmail Orman'a, kültür-sanat literatürümüze kazandırdığı bu değerli eser dolayısıyla teşekkür ediyorum. Ustasız sanat olmaz. Dolayısıyla ustayı, sanatkârı tanımadan sanatı hakkıyla idrak etmek mümkün değildir. Sayın Orman bize böylesi önemli ve değerli bir kapı açmıştır."
Bakanlığın Yayıncılık ve Kültürel Miras Çalışmaları
Bakan Ersoy konuşmasında Bakanlığın yayıncılık faaliyetlerine ilişkin bilgiler de paylaştı. Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü çalışmaları kapsamında 2005 yılından bu yana 348 basılı eserin yayımlandığını, son 8 yılda ise Millî Kültür Eserlerinin Basımı ve Yayımı Projesi kapsamında 122 matbu eserin yayımlandığını söyledi. Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığının ise 355 cilt kitap yayımladığını belirtti.
Ersoy, klasik Türk eserlerinin dijital ortamda erişime açılması kapsamında 84 e-kitabın okuyucularla buluşturulduğunu, Türkiye Yazma Eserler Kurumu'nun da 482 bin 383 yazma eserin dijital görüntüsünü erişime açtığını kaydetti. Bakanlığın çalışmalarının yalnızca yayıncılıkla sınırlı olmadığını vurgulayan Ersoy, mimari eserlerden yazma eserlere kadar geniş bir alanda restorasyon ve konservasyon faaliyetlerinin sürdürüldüğünü ifade etti.
Geleneksel Sanatlara Destek ve Türk-İslam Medeniyetine Vefa
Ersoy ayrıca hattatlıktan ebruya, nakkaşlıktan dokumacılığa kadar geleneksel sanatların korunması ve tanıtılması için çalışmalar yürüttüklerini ifade etti. UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'nden Yaşayan Miras Okulu projesine, Yaşayan Miras Şölenleri'nden Türkiye Kültür Yolu Festivali'ne kadar birçok çalışma ve etkinliğin bu amaç doğrultusunda hayata geçirildiğini söyledi.
Ersoy, kültür ve sanat mirasının merkezinde insanın bulunduğunu belirterek, bu değerleri ortaya koyan alimlerin, sanatkârların ve ustaların adını yaşatmaya yönelik çalışmaların Bakanlığın öncelikli faaliyet alanları arasında yer aldığını ifade etti. "Türk kültür ve sanatını hat sanatıyla zenginleştiren ustaları saygı ve minnetle anıyoruz" diyen Ersoy, lansmanı gerçekleştirilen eser vesilesiyle Kazasker Mustafa İzzet Efendi'yi ve onun hatırası nezdinde Türk kültür ve sanatını hat sanatıyla zenginleştiren ustaları rahmet, minnet ve saygıyla andıklarını söyledi.
Kitabın Yazarı İsmail Orman Teşekkür Etti
Kitap Yazarı İsmail Orman, 25 yılı aşkın araştırmaları sonrasında el sanatlarının bir araya toparlanarak hazırlanan kitabın tanıtımı için Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'a teşekkür etti. İsmail Orman programdan sonra dağıtılan kitapları imzalayarak katılımcılarla bir araya geldi.
