Birinci Dünya Savaşı'nın Çanakkale cephesinde, Gelibolu harekatında hayatını kaybeden Hindistanlı askerler, İstanbul Üsküdar'daki Haydarpaşa İngiliz Mezarlığı'nda gerçekleştirilen bir törenle anıldı. Tören, Hindistan'ın Ankara Büyükelçiliği tarafından 78. Hindistan Ordu Günü münasebetiyle düzenlendi.
Törene Kimler Katıldı?
Anma programına, Hindistan'ın Ankara Büyükelçisi Muktesh Pardeshi ve Hindistan'ın İstanbul Başkonsolosu Shri Mijito Vinito başta olmak üzere önemli isimler iştirak etti. İngiliz Milletler Topluluğu Harp Mezarlıkları Komisyonu (CWGC) Ülke Müdürü Burak Gündoğan ile Türkiye'de ikamet eden çok sayıda Hint vatandaşı da törende hazır bulundu.
Program kapsamında, mezarlıkta bulunan ve İngiliz kuvvetleri saflarında savaşırken hayatını kaybeden Hint askerlerinin hatırasına dikilmiş olan anıta çelenk bırakıldı. Bu anlamlı hareket, geçmişteki fedakarlıklara saygı duruşu niteliğindeydi.
Büyükelçi Pardeshi'den Çarpıcı Rakamlar
Törende bir konuşma yapan Büyükelçi Muktesh Pardeshi, Hint askerlerinin Birinci Dünya Savaşı'ndaki rolüne dair önemli bilgiler paylaştı. Pardeshi, 1919-1920 yılları arasında, Hindistan'dan 1,3 milyon askerin bu küresel çatışmaya katıldığını belirtti. O dönemde bağımsız bir ülke olmayan Hindistan'ın, İngiliz İmparatorluğu'nun egemenliği altında olmasına rağmen, askerlerinin katkılarının son derece önemli olduğunu vurguladı.
Çelenk koyma merasiminin ardından bir otelde düzenlenen etkinlikte ise Çanakkale ve Gelibolu ile ilgili bir video gösterimi yapıldı. Burada tekrar söz alan Büyükelçi Pardeshi, Gelibolu harekatının Hint askerlerinin görev aldığı en zorlu muharebelerden biri olduğunun altını çizdi. Pardeshi, Gelibolu Savaşı'nda toplamda yaklaşık 15 bin Hint askerinin yer aldığını ve bunların yaklaşık 2 bininin hayatını kaybettiğini ifade etti. Ağır yaralanan asker sayısının da benzer bir rakamda olduğunu sözlerine ekledi.
Yeni Bir Anıt İçin Destek Sinyali
Törende konuşan bir diğer isim olan Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, 110 yıl önce yaşanan büyük savaşın artık sona erdiğini ve bölgenin barış toprakları haline geldiğini belirtti. Savaşta şehit düşen Hint askerlerinin, Mehmetçik ile yan yana yattığını hatırlatan Kaşdemir, önemli bir teklifte bulundu. Kaşdemir, "Eğer Hindistan ve Türkiye uygun görür, anlaşırlarsa o askerlerin hatırası için bir anıt yapılmasını da biz destekleriz" açıklamasını yaptı.
CWGC Ülke Müdürü Burak Gündoğan ise yaptığı konuşmada, Gelibolu'nun Hint askerleri için en çetin cephelerden biri olduğunu dile getirdi. Komisyon olarak, iki dünya savaşında hayatını kaybeden askerlerin anısını yaşatmanın kendilerine emanet edilmiş temel bir sorumluluk olduğunu vurguladı.
Etkinlikte söz alan tarihçi Kenan Çelik de, Çanakkale'de savaşan Hint askerlerinin büyük çoğunluğunun Pencap bölgesinden geldiğini ve savaşın en zorlu noktalarında görev yaptıklarını aktararak, tarihi bir perspektif sundu.
