Medine döneminde nazil olan Cuma Suresi, İslam dininde önemli bir yere sahiptir. Sure, 11 ayetten oluşur ve adını 9. ayette geçen "el-Cumu'a" kelimesinden alır. Mushaftaki sıralamada 62., iniş sırasına göre ise 110. suredir. Surede başlıca, Hz. Muhammed'in peygamber olarak gönderilişi, Yahudilerin Allah'ın dininden sapmaları ve Cuma namazı ile ilgili hükümler konu edilmektedir.
Cuma Suresi Arapça Okunuşu
Bismillahirrahmânirrahîm.
- Yesebbihu lillahi ma fiyssemavati ve ma fiyl'ardıl elmelikilkuddusil-'aziyzilhakiymi.
- Huvelleziy be'ase fiyl'ummiyyiyne resulen minhum yetlu 'aleyhim ayatihi ve yuzekkiyhim ve yu'allimuhumulkitabe velhıkmete ve inkanu min kablu lefiy dalalin mubiynin.
- Ve ahariyne minhum lemma yelhaku bihim ve huvel'aziyzulhakiymu.
- Zalike fadlullahi yu'tiyhi men yeşa'u vallahu zulfadlil'azıymi.
- Meselulleziyne hummiluttevrate summe lem yahmiluha kemeselilhımari yahmilu esfaren bi'se meselulkavmilleziyne kezzebu biayatillahi vallahu la yehdiylkavmezzalimiyne.
- Kul ya eyyuhelleziyne hadu in ze'amtum ennekum evliyau lillahi min duninnasi fetemennevulmevte in kuntum sadikıyne.
- Ve la yetemennevnehu ebeden bima kaddemet eydiyhim vallahu 'aliymun bizzalimiyne.
- Kul innelmevtelleziy tefirrune minhu feinnehu mulakıykum summe tureddune ila 'alimilğaybi veşşehadeti feyunebiiukum bima kuntum ta'melune.
- Ya eyyuhelleziyne amenu iza nudiye lissalati min yevmilcumu'ati fes'av ila zikrillahi ve zerulbey'a zalikum hayrun lekum in kuntum ta'lemune.
- Feiza kudıyetissalatu fenteşiru fiyl'ardı vebteğu min fadlillahi vezkurullahe kesiyren le'allekum tuflihune.
- Ve iza reev ticareten ev lehveninfaddu ileyha ve terekuke kaimen kul ma 'ındallahi hayrun millehvi ve minetticareti vallahu hayrurrazikıyne.
Cuma Suresi Türkçe Anlamı (Diyanet Meali)
Rahmân ve Rahîm olan Allah'ın ismiyle.
- Göklerdeki ve yerdeki her şey, mülkün sahibi, mukaddes, mutlak güç sahibi, hüküm ve hikmet sahibi olan Allah'ı tespih eder.
- O, ümmîlere, içlerinden, kendilerine âyetlerini okuyan, onları temizleyen, onlara kitabı ve hikmeti öğreten bir peygamber gönderendir. Halbuki onlar, bundan önce apaçık bir sapıklık içinde idiler.
- (Allah o peygamberi) onlardan henüz kendilerine katılmayan başkalarına da göndermiştir. O mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir.
- İşte bu, Allah'ın lütfudur. Onu dilediğine verir. Allah büyük lütuf sahibidir.
- Tevrat'la yükümlü tutulup da onunla amel etmeyenlerin durumu, ciltlerle kitap taşıyan eşeğin durumu gibidir. Allah'ın âyetlerini inkar eden topluluğun hali ne kötüdür! Allah, zalimler topluluğunu hidayete erdirmez.
- De ki: "Ey Yahudi akidesini benimseyenler! Bütün insanlar değil de, yalnız kendinizin Allah'ın dostları olduğunu iddia ediyorsanız, (bunda da) samimi iseniz haydi ölümü isteyin!"
- Ama onlar, daha evvel yaptıklarından dolayı asla ölümü istemezler. Allah zalimleri hakkıyla bilir.
- De ki: "Sizin kendisinden kaçıp durduğunuz ölüm var ya, o mutlaka size ulaşacaktır. Sonra gaybı da, görünen âlemi de bilen Allah'a döndürüleceksiniz de, o size yapmakta olduklarınızı haber verecektir."
- Ey iman edenler! Cuma günü namaz için çağrı yapıldığı zaman, hemen Allah'ın zikrine koşun ve alışverişi bırakın. Eğer bilirseniz bu, sizin için daha hayırlıdır.
- Namaz kılınınca artık yeryüzüne dağılın ve Allah'ın lütfundan nasibinizi arayın. Allah'ı çok zikredin ki kurtuluşa eresiniz.
- (Durum böyle iken) onlar bir ticaret veya bir oyun eğlence gördükleri zaman hemen dağılıp ona koştular ve seni ayakta bıraktılar. De ki: "Allah'ın yanında bulunan, eğlence ve ticaretten daha hayırlıdır. Allah, rızık verenlerin en hayırlısıdır."
Cuma Suresi Konusu
Esmâ-i hüsnâdan dört ismin yer aldığı bir tesbih ifadesiyle başlayan sûrede Hz. Peygamber'in gönderilmesinin hikmetlerine değinilmekte, kendilerine Tevrat verilenlerin bu ilâhî emanetin sorumluluğunu taşıyamadıkları belirtilip Yahudilerin bazı bencilce iddiaları eleştirilmekte, cuma namazının Müslümanlar açısından taşıdığı önem ve bu ibadetin anlamı üzerinde durulmaktadır. Bazı müfessirlere göre bu sûrede Yahudilerin kendileri için övünç konusu yaptıkları üç iddia çürütülmüştür: Yalnız kendilerinin kutsal kitap sahibi oldukları ve başka bir toplumun içinden peygamber çıkamayacağı iddiası, kendilerinin Allah'ın has ve imtiyazlı kulları olduğu iddiası ve Allah'ın kendileri için kutsal bir gün (cumartesi) belirlediği iddiası.
Cuma Suresi Nüzulü
Mushaftaki sıralamada altmış ikinci, iniş sırasına göre yüz onuncu sûredir. Muhtemelen hicretin 1. yılında Medine'de nazil olmuştur. Derveze, sûrede Yahudilerden bahsedildiği ve Hendek Savaşı'ndan sonra Medine'de Yahudi kalmadığı noktasından hareketle en azından bu savaştan söz eden Ahzâb sûresinden önce inmiş olması gerektiğini ifade eder. Ancak İbn Âşûr'a göre, Hendek Savaşı'ndan sonra da bazı Müslümanların Hayber Yahudileriyle ortak ziraî faaliyetlerinin devam ettiği ve aralarında sıkı bir iletişimin bulunduğu dikkate alındığında, sûrede onlardan söz edilmesi yadırganmamalıdır. Ebû Hüreyre'nin rivayeti esas alınarak bu sûrenin Hayber'in fethedildiği yıl nazil olduğu düşünülebilir.
Cuma Suresi Tefsiri
Kur'an Yolu tefsirine göre, evrendeki bütün varlıkların Allah'ı tesbih ettiğine ilişkin ifadelerde yer yer geçmiş zaman fiili kullanılmış; ancak bu zaman kalıbıyla daima geçmişte olup bitme anlamı değil, bazen fiilin konusunun gerçekleştiğini kesin biçimde belirtme anlamı kastedildiğinden bu fiil "tesbih etmektedir" şeklinde çevrilmiştir. Bu ve benzeri âyetlerde ise "tesbih ediyor" veya "tesbih eder" anlamına gelen bir fiil kullanılması, tesbih olgusunun halen devam ettiğine ve böyle sürüp gideceğine özel vurgu yapan bir ifade olarak anlaşılmıştır.
Cuma Suresi Fazileti
Cuma Suresi, faziletleri en fazla olan sureler arasında yer alır. Kısmeti kapalı olan kişilerin düzenli okumasının büyük faydası bulunduğuna inanılır. Günde 3, 5 veya 7 defa okunduğunda Allah'ın izniyle kişilerin kısmetlerinin açılacağına inanılır. Bekar kişilerin bu sureyi okumaya devam etmeleri halinde kısa sürede evleneceklerine dair rivayetler vardır. Dargın eşler arasının düzelmesi için de günde 3 veya 7 defa okunması tavsiye edilir. Cuma Suresi'nin 4. ayeti bir yere asılırsa oraya büyük bereket gelir ve o yer Allah tarafından her felaketten korunur.
Cuma Suresi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Cuma Suresi Ne Zaman ve Nerede İnmiştir?
Mushaftaki sıralamada altmış ikinci, iniş sırasına göre yüz onuncu suredir. Muhtemelen hicretin 1. yılında Medine'de inmiştir.
Cuma Suresi Kaç Ayettir?
Cuma Suresi 11 ayetten oluşmaktadır.
Cuma Suresi Kaçıncı Sayfa ve Cüzde Yer Alır?
Cuma Suresi, Kur'an-ı Kerim'de 552. sayfada başlar, 553. sayfada biter ve 28. cüzde yer alır.
Cuma Ne Demek?
Cuma Suresi adını 9. ayette geçen 'el-Cumu'a' kelimesinden almıştır.
Cuma Suresi Abdestsiz Okunur Mu?
Vakıa Suresi 79. ayette "Temizlenmiş olanlardan başkası ona el süremez" şeklinde emredilir. Bu nedenle, cünüp olan ya da abdestsiz bir kişinin Kur'an-ı Kerim'e el sürmesi ve herhangi bir ayeti okuması caiz değildir. Ancak abdesti olmayan bir kişi, Kur'an-ı Kerim'e el dokundurmadan ezberinden bildiği ayet ve sureleri okuyabilir. Ayetel Kürsi, Fatiha ve İhlas gibi ayet ve sureleri dua niyetiyle okumak caizdir. Başörtüsüz okumak da caizdir, ancak saygıdan dolayı başörtülü olmak daha iyidir.
Cuma Suresi Adetliyken Okunur Mu?
Cuma Suresi'nin adetliyken Kur'an-ı Kerim'den ya da ezberden okunması caiz değildir.
