Karaman'da Bulunan 1300 Yıllık Hz. İsa Tasvirli Ekmekler Restorasyonla Ayağa Kaldırıldı
Karaman'ın Topraktepe (Eirenepolis) Antik Kenti'nde 2023 yılında gerçekleştirilen arkeolojik kazılarda, M.S. 7 ve 8. yüzyıllara ait 5 adet kömürleşmiş somun ekmeği keşfedildi. Bu olağanüstü buluntular, Anadolu'da bugüne kadar en iyi korunmuş erken Hıristiyan ritüel ekmekleri olarak kayıtlara geçti.
İki Yıllık Titiz Çalışma Sonucunda Konservasyon Tamamlandı
Ekmekler, Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı Ankara Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı'nda iki yıl süren kapsamlı bir çalışma ile restore edildi. Uzmanlar, yangın veya yüksek ısıya maruz kalarak karbonlaşan ve şekillerini koruyan bu nadide eserleri ziyaretçilerle buluşturmaya hazır hale getirdi.
Hz. İsa Tasviri ve Yunanca Yazıtlar Dikkat Çekiyor
Somunlardan birinin üzerinde, 'Kutsal İsa'ya şükranla' anlamına gelen Yunanca bir yazıt ile alışılmadık bir 'Ekici' veya 'Çiftçi İsa' figürü tespit edildi. Bu tasvir, geleneksel Pantokrator imgelerinden farklılık gösteriyor. Diğer dört ekmekte ise Malta haçı biçiminde baskı bezemeler bulunuyor.
Figürlü Ekmeklere İlk Defa Rastlanıldı
Ankara Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı Müdürü Kimyager Mustafa Cengiz Özduygulu, "Bu şekilde figürlü ekmeklere ilk defa rastlanılıyor. Daha önce başka bir örneğini hiçbir yayında göremedik" açıklamasını yaptı. Özduygulu, ekmeklerin tılsım amaçlı kullanılmış olabileceğini, bereketi artırmak veya nazardan korunmak için tahıl ambarlarına konulduğunu düşündüklerini belirtti.
Ekmekler Kendi Nemlerinde Korundu
Restoratör Konservatör İlknur Elyıldırım ise süreci şöyle anlattı: "Ekmeği kendi neminde korumaya devam ettik. Ara ara kontrollerini yaptık. Türkiye'de ve yurt dışında böyle bir çalışma yapılmamıştı. Yaklaşık 2 yıl süren Ar-Ge çalışmaları sonunda hangi malzeme ile müdahale edeceğimizi tespit ettik ve konservasyonunu gerçekleştirdik."
Elyıldırım, başlangıçta fırın olduğu düşünülen alanın aslında bir tahıl ambarı olduğunun anlaşıldığını, kazı ekibinin ekmekleri toprağıyla birlikte nemli halde laboratuvara ulaştırdığını ifade etti. Analizler sonucunda bu parçaların mayasız ve kalıpla basılmış ekmekler olduğu ortaya çıktı.
Bu eşsiz buluntular, erken Hıristiyan dönemine ait dini ritüeller ve günlük yaşam hakkında önemli bilgiler sunarken, Anadolu'nun zengin kültürel mirasına yeni bir boyut kazandırıyor. Restorasyonu tamamlanan ekmeklerin yakın zamanda sergilenmeye başlanması bekleniyor.
