Rize'deki Tarihi Köprünün Gizemi Aydınlandı
Rize Belediyesi tarafından Cumhuriyet Caddesi'nden başlayarak Kale Mahallesi boyunca Yağlıtaş Mahallesi'ne kadar uzanan güzergahta yürütülen yol çalışmaları sırasında, tarihi bir kemer köprü yeniden gün yüzüne çıkarıldı. Atatürk Caddesi ile Kale Mahallesi'ni birbirine bağlayan hatta bulunan ve halk arasında 'Çıtanın Köprüsü' olarak bilinen yapının üzeri açıldı. Bu köprünün 1940'lı yıllarda bir bölümünün, 1960'lı yıllarda ise tamamının kapatıldığı öğrenildi.
Osmanlıca Kitabe Köprünün Tarihini Ortaya Çıkardı
Çalışmalar sırasında ortaya çıkarılan Osmanlıca kitabe, köprünün geçmişine ışık tuttu. Kitabenin okunmasıyla, kemer köprünün 1888 yılında Zırhzade Hacı İzzet Efendi'nin hayrına yaptırıldığı belirlendi. Rizeli araştırmacı-yazar Recep Koyuncu, yaptığı açıklamada, eski Rize fotoğraflarında köprünün görüntülerinin bulunduğunu ancak üzerinin kapatılması nedeniyle uzun yıllar görünmediğini söyledi.
Koyuncu, "Kitabeye göre köprü, Bağdat'ta ticaretle uğraşan Zırhzade Hacı İzzet Efendi'nin vefatından 5 yıl sonra, vasiyeti üzerine varisleri tarafından 1888 yılında yaptırılmıştır" dedi. Kitabede yer alan beyitlerin Rize'nin tanınmış şairlerinden Şakir Agâhi Efendi tarafından kaleme alındığını ifade eden Koyuncu, kitabenin tarihinin Hicri 20 Zilhicce 1305, Miladi 28 Ağustos 1888'e karşılık geldiğini kaydetti.
Köprünün İsmi ve Tarihsel Kökeni
Köprünün halk arasında Çıtanın Köprüsü olarak bilindiğini dile getiren Koyuncu, tapu kayıtlarında ise yapının adının Çıtağan Köprüsü olarak geçtiğini aktardı. Bölgede daha eski dönemlere ait bir köprü bulunduğuna işaret eden Koyuncu, 1583 tarihli Tapu Tahrir defterlerinde de aynı noktada bir köprünün varlığına dair kayıtların yer aldığını söyledi. Bu durum, köprünün tarihsel sürekliliğini gözler önüne seriyor.
Zırhzade Hacı İzzet Efendi'nin Hikayesi
Zırhzade Hacı İzzet Efendi'nin kumaş ticaretiyle uğraştığı ve mezarının hayatını kaybettiği Bağdat'ta olduğunu dile getiren Koyuncu, "Zırhzade Hacı İzzet Efendi o dönemde Rize'de bir esnaf ve Bağdat'tan bizim İhtisas Kütüphanesi arşivimizdeki belgelere göre kumaş ticaretiyle uğraşan, Tatoğlu isimli aileyle beraber kumaş ticareti yapan bir esnaf. Kitabede yazdığına göre, Bağdat'ta vefat ediyor kendisi. Mutlaka bir ticari alışveriş için Bağdat'a gitmiş ve orada vefat etmiş. Mezarı Rize'de değil" dedi.
Bu keşif, Rize'nin kültürel mirasına önemli bir katkı sağlarken, tarihi yapıların korunması ve belgelenmesi konusunda da dikkat çekiyor. Köprünün restorasyon çalışmalarının devam etmesi bekleniyor.
