Rokoko Tezhip Sanatı İlk Kez Öğretici Kitapta Buluştu
Tezhip sanatında rokoko üslubuna özgün bir bakış açısı getiren Müzehhibe Tuba Asiltürk İlhan'ın "Rokoko" adlı kitabı, Milenyum Yayıncılık tarafından sanatseverlerle buluşturuldu. Türkiye'deki ilk ve tek rokoko anlatım kitabı olma özelliğini taşıyan eser, hem Türkçe hem de İngilizce olarak yayımlandı.
Çırağan Sarayı'nda Görkemli Lansman
Kitabın tanıtımı için Çırağan Sarayı'nda düzenlenen lansman törenine İlhan'ın hocaları, öğrencileri, aile üyeleri ve sanat dünyasının seçkin temsilcileri katıldı. Programda Tuba İlhan'ın kitap hakkında yaptığı sunumun yanı sıra, hocaları Nilüfer Kurfeyz ve Selim Sağlam ile kitaba katkıda bulunan öğrencileri Dr. Turay Selçuker, Ahmet Özlü, Gül Ericson ve koleksiyoner Mehmet Sermen de konuşmalar yaptı.
Hayatın İçinde Bir Tarz
Hat sanatında meşk kitaplarına alışkın olduğumuzu belirten Tuba Asiltürk İlhan, tezhip alanında ise öğretici nitelikte bir kitabın bulunmadığını ifade etti. Rokoko gibi bakir bir alanda böyle bir eserin faydalı olacağını düşündüklerini dile getiren İlhan, şunları söyledi:
"Uzun yıllardır üzerinde çalıştığım bu tarzı öğretici bir kitaba aktarmak istedim. Rokoko tezhibi, Osmanlı'nın son döneminde benimsediği ve sevdiği, yazmalara, tablolara, kumaşlara, eşyalara yani hayatın her alanına yansıttığı oldukça gösterişli bir tarz. Aslında rokoko tarzı çok tanıdık; evinizdeki bir eşya, takınız veya eşarbınızdaki dekor rokokodur. Zaten hayatımızda var olan ama neredeyse kimsenin farkında olmadığı bu sanatı, kitapla gün yüzüne çıkararak yeniden sevdirmeyi hedefledim."
Duvar İçin Tasarlanan Büyük Tezhip
Klasik tezhip ile rokoko tezhibi arasındaki farkları açıklayan İlhan, tezhibi klasik ve rokoko olmak üzere iki ana başlık altında topladıklarını belirtti. Klasik tezhibin ince işçilikle hazırlanan ve kitap için tasarlanan motifler olduğunu, rokoko tezhibinin ise daha büyük boyutlu, duvara asılmak üzere tablo sanatı için oluşturulduğunu vurguladı.
İlhan şöyle devam etti: "Rokoko bize resim döneminde, yani Osmanlı'nın son Batılılaşma döneminde geldiği için duvara asılan bir tablonun uzaktan bile görünüp beğenilmesi gerekiyordu. Rokoko hem daha büyük hem de daha natüralist, yani motiflerin doğaya daha yakın olanıdır. Günümüzde rokoko tarzını seven ve takip eden sanatkâr sayısı oldukça azdı. Hatta tam tersine Batılılaşma döneminin ürünü olduğu için pek haz edilmeyen bir tarzdı. İcazetim klasik tezhipten olmasına rağmen, 13 yıldır rokoko üzerine çalışıyorum. O karmaşık gibi görünen motifleri düzelttim, anlaşılmayan yerleri çıkardım, rasyonel bir zemine oturttum."
Kitap Bilgi Verir, Hoca İncelikleri Öğretir
Klasik tezhip bilgisine sahip olan bir kişinin bu kitabı alarak rokoko tarzını baştan itibaren öğrenebileceğini belirten Tuba İlhan, tezhip sanatına hiç vakıf olmayanların da kitaptan bilgi edinebileceğini ancak bir hocaya giderek fırça tutma, tahrir çekme gibi incelikleri öğrenmeleri gerektiğini söyledi.
"Dünyanın neresinde olursa olsun birisi bu kitabı aldığında hem rokokonun ne olduğunu, hangi dönemde yaşadığını ve özelliklerini öğrenebilecek hem de noktadan başlamak suretiyle başlangıç yapabilecek."
Celî Hat Sanatı Rokoko ile Süslendi
Rokoko'nun saray, cami, kitabe gibi duvara asılan büyük boyutlu celî hat sanatının kenarlarını süslediğini belirten Tuba Asiltürk İlhan, Kur'an-ı Kerimlerin de rokoko ile güzelce süslendiğini ifade etti.
"Biz genellikle rokokoyu celî, yani büyük boyutlu, uzaktan görünebilen hatların kenarına yapıyoruz. Hiç hat olmaksızın da rokoko süslemeleri yapılabiliyor. Çünkü rokoko bir iç tezyinat ürünüdür. Sarayların içindeki duvar süslemeleri de rokokodur."
İlhan, bu açıklamalarıyla rokoko sanatının geniş kullanım alanlarına dikkat çekti ve geleneksel sanatlarımızın zenginliğini bir kez daha vurgulamış oldu.
