Sillyon Antik Kenti: 7 Bin Yıllık Kesintisiz Yerleşimin Canlı Tanığı
Antalya'nın Serik ilçesinde bulunan Sillyon Antik Kenti, arkeolojik kazılardan elde edilen bulgularla yaklaşık 7 bin yıllık kesintisiz yerleşim geçmişine ışık tutuyor. Kültür ve Turizm Bakanlığının Geleceğe Miras projesi kapsamında sürdürülen çalışmalar, bu önemli antik kentin binlerce yıllık tarihini gün yüzüne çıkarıyor.
Zamanda Yolculuk: Pamfilya'nın Önemli Merkezi
Pamfilya bölgesinin bereketli topraklarında, Aspendos ve Perge antik kentleri arasında yer alan Sillyon, ziyaretçilerini adeta zamanda yolculuğa çıkarıyor. Kentte birçok medeniyetten izler bulunuyor:
- Romalı hayırsever kadın Menodora'nın izleri
- Hamza Bey'in askeri karakolu
- Cumhuriyet'in ilk dönemlerindeki Yörük Türkmen yaşamı
Kalesi, hamamları, antik ana yolu, rampalı caddesi, stadyum kalıntıları ve antik tiyatrosuyla Sillyon, tarih meraklılarını bekliyor.
Arkeolojik Bulgular: M.Ö. 5000'lere Uzanan Tarih
Sillyon Antik Kenti Kazı Başkanı ve Pamukkale Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Murat Taşkıran, yapılan kazılarda M.Ö. 5000'lere kadar inen arkeolojik verilere ulaşıldığını açıkladı. Taşkıran'ın ifadelerine göre:
"Uzmanlarımızın çalışmaları neticesinde Geç Neolitik veya Erken Kalkolitik dönem olarak isimlendirdiğimiz dönemlere tarihlenen çok önemli veriler ortaya çıktı. Arkeolojik kazılarla elde ettiğimiz veriler, Sillyon'un M.Ö. 5000'lerden başlayarak günümüze kadar kesintisiz yerleşim gördüğünü ve yaklaşık 7 bin yıllık tarihi olan bir yerleşim bölgesi olduğunu ortaya çıkardı."
Korunaklı Tepe: 7 Bin Yıllık Yerleşimin Sırrı
Bölgenin kesintisiz şekilde 7 bin yıldır yerleşim alanı olmasının en önemli sebebi, korunaklı tepede kurulduğu için güvenlik. Taşkıran, kentin çok güvenli bir alanda kurulu olduğunu ve kendi öz kaynaklarından suyu bulunduğunu vurguladı. Denizden uzak olması, denizden gelecek asker ve paramiliter grupların tehdidinden uzak kalmasını sağlamış.
Tarihsel Süreç: Hititler'den Osmanlı'ya
Sillyon'un tarihsel gelişimi şu şekilde özetlenebilir:
- Hitit Dönemi: 'Sallusa' adıyla karşımıza çıkıyor ve Hititler'in güney yerleşimlerinden biri olarak biliniyor.
- Klasik Dönem: 4. ve 5. yüzyıllarda 'polis' olarak tam teşekküllü bir kent modeline bürünüyor. Persler için bir karakol görevi görüyor.
- Helenistik Dönem: Savunma kurgusuyla ön plana çıkıyor. Büyük İskender'e direniş gösteriyor.
- Roma Dönemi: Genişleyerek büyük bir antik yerleşime dönüşüyor. Stadyum, hamam, anıtsal çeşme gibi yapılar inşa ediliyor.
- Bizans Dönemi: Coğrafi özelliği sayesinde büyüyerek askeri birlik merkezi haline geliyor. Hristiyanlığın önemli merkezlerinden biri oluyor.
- Türk-İslam Dönemi: Anadolu Selçuklularının hakimiyetine geçiyor. Kale Mescidi, en önemli erken Türk-İslam dönemi mimarisi örneklerinden biri olarak dikkat çekiyor.
- Osmanlı Dönemi: Akropolis'in üst kısmında Osmanlı yerleşmesi görülüyor. Mescitler, dükkanlar, çeşme yapıları ve hamam gibi yapılar bulunuyor.
Önemli Yapılar ve Kişilikler
Sillyon'da tarihe damga vuran önemli yapılar ve kişilikler şunlar:
- Kale Mescidi: 1250'li yıllardan sonra inşa edilen ve erken Türk-İslam dönemi mimarisinin en önemli örneklerinden biri.
- Menodora: Roma döneminde yaşayan güçlü bir kadın hayırsever. Birçok yapının yapımına katkı sağlamış ve kimsesiz çocuklar için hayır vakfı kurmuş.
- Hamza Bey: Beylikler döneminde görev yapan komutan. Yaklaşık 1600 kişilik atlı birliğiyle bölgenin güvenliğinden sorumlu.
Doç. Dr. Murat Taşkıran, tarih meraklılarını Sillyon Antik Kenti'ne gelerek yaklaşık 7 bin yıllık tarihin izlerini görmeye davet etti. Bu önemli antik kent, Anadolu'nun zengin kültür mirasının canlı bir tanığı olarak ziyaretçilerini bekliyor.
