Rıza Pehlevi'den İran Rejimine Karşı Uluslararası Yardım Çağrısı
İran'ın devrik lideri Şah Muhammed Rıza Pehlevi'nin sürgündeki oğlu Rıza Pehlevi, İsrail'in Jerusalem Post gazetesine verdiği röportajda, İran rejimine ve Devrim Muhafızları Ordusu'na karşı uluslararası yardım talebinde bulundu. Pehlevi, bu çağrısını İran'daki son protestoların ardından yaparak dikkatleri üzerine çekti.
Protestoların Boyutu ve Halkın Tutumu
Pehlevi, İran halkının Aralık 2025 sonu ve Ocak 2026 başında, "daha önce birçok defa yaptığından daha cesur bir şekilde" sokaklara döküldüğünü ifade etti. 8-9 Ocak tarihlerinde milyonlarca kişinin protestolara katıldığını belirten Pehlevi, Tahran yönetiminin her zamankinden daha zayıf olduğunu iddia etti. Ayrıca, halkın önceki protestolara göre daha bütünleşmiş bir şekilde hareket ettiğini ve sadece ekonomik şartları değil, sistemi de eleştirdiğini vurguladı.
Uluslararası Topluma Çağrı
İran rejiminin halka karşı şiddet yoluna başvurduğunu kaydeden Pehlevi, "Şimdi uluslararası toplumun onlara yardım etme zamanı." ifadesini kullandı. İran toplumunun kendi geleceğine karar vermesi gerektiğini söyleyen Pehlevi, İran halkına rejimi devirmek için yardım etmenin tüm dünya için stratejik bir çıkar sağlayacağını savundu. Protestocuların dünyayı rejimden kurtarmak için savaştığını öne sürdü.
ABD'nin Rolü ve İstatistikler
Pehlevi, uluslararası şartların daha önceki protestolardan farklı olduğuna işaret ederek, eski ABD Başkanları Barack Obama ve Joe Biden'ın İran'daki protestocuları terk ettiğini, bugün ABD Başkanı Donald Trump'ın sözlerinin ise protestoculara cesaret verdiğini söyledi. Ayrıca, rejimin iletişimi kestiğini ve hayatta kalmak için Devrim Muhafızları'nın baskı mekanizmasına güvendiğini iddia etti. Jerusalem Post'a verdiği röportajda, "Düşünün gösterilerde 7 Ekim'den 29 kat, 11 Eylül'den 11 kat daha fazla insan hayatını kaybetti." dedi.
İran'daki Gösterilerin Arka Planı
İran'da 28 Aralık 2025'te yerel para biriminin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi ve ekonomik sıkıntıların derinleşmesi nedeniyle Tahran Büyük Çarşı'da esnafın öncülüğünde başlayan gösteriler, kısa sürede ülke geneline yayıldı. Başkent Tahran'da 8 Ocak'ta şiddetlenen protestolar sırasında çıkan olaylar sonrasında ülke yönetimi internet erişimini engelledi. Gösterilerin sona ermesinin ardından internet erişimi kısmen ve sınırlı şekilde yeniden sağlandı.
Kayıplara İlişkin Rakamlar
İran Şehit ve Gaziler Vakfı'nın Adli Tıp Kurumu'na dayandırdığı 21 Ocak'taki açıklamasında, gösteriler sırasında çıkan olaylarda güvenlik güçleri ve siviller dahil 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiği duyuruldu. ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) ise gösterilerde çıkan olaylarda 6 bin 126 kişinin hayatını kaybettiğini, 41 bin 880 kişinin gözaltına alındığını açıkladı. Bu rakamlar, protestoların ciddiyetini ve etkisini gözler önüne seriyor.
