Busaidi: İran Zenginleştirilmiş Uranyum Stokunu Sıfırlayacak
Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi, ABD ile İran arasında devam eden nükleer görüşmelerde "barış anlaşmasına" doğru kayda değer bir ilerleme sağlandığını ifade etti. Busaidi, zenginleştirilmiş uranyumda "sıfır stoklama" olacağını ve bu durumun Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) tarafından doğrulanacağını belirtti.
Arabulucu Ülkenin Açıklamaları
Arabulucu rolündeki Umman Dışişleri Bakanı Busaidi, CBS News'ün "Face the Nation" programına verdiği röportajda İran-ABD müzakerelerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Busaidi, "ABD ve İran arasında barış anlaşmasının erişilebilir olduğuna eminim" diyerek, "Diplomasiye herhangi bir alternatifin bu sorunu çözeceğini düşünmüyorum" ifadelerini kullandı.
Anlaşmaya doğru oldukça önemli bir ilerleme kaydettiklerini vurgulayan Busaidi, "Eğer nihai hedef İran'ın sonsuza dek nükleer bombaya sahip olamamasını sağlamaksa, bence bu müzakereler sayesinde bu sorunu çözdük" dedi.
En Önemli Başarı: Bomba Yapımının Engellenmesi
İran'ın hangi konularda anlaştığı sorusunu yanıtlayan Busaidi, "Bence en önemli başarı, İran'ın asla bomba yapabilecek nükleer maddeye sahip olmayacağına dair anlaşmadır" değerlendirmesinde bulundu. Busaidi, bunun tamamen yeni bir durum olduğunu ve zenginleştirme tartışmasını daha az önemli hale getirdiğini söyledi.
"Çünkü artık zenginleştirilmiş uranyumda sıfır stoklamadan bahsediyoruz" diyen Busaidi, "Bu çok önemli, çünkü zenginleştirilmiş maddeyi stoklayamazsanız, zenginleştirseniz de zenginleştirmeseniz de bomba yapmanın hiçbir yolu yoktur" şeklinde konuştu.
Tam ve Kapsamlı Doğrulama
"Sıfır stoklama ve tam doğrulama olacak" diyen Busaidi, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) tarafından yapılacak tam ve kapsamlı doğrulamanın da büyük önem taşıdığını kaydetti. Bu doğrulama sürecinin anlaşmanın güvenilirliği açısından kritik olduğu belirtiliyor.
İran-ABD Müzakere Süreci
İsrail ve ABD'nin Haziran 2025'te İran'a yönelik saldırılarıyla kesintiye uğrayan İran-ABD arasındaki nükleer müzakereler, başta Türkiye olmak üzere bölge ülkelerinin girişimleri ve Umman'ın arabuluculuğunda yeniden canlandırılmıştı. ABD'nin saldırı tehditleri ve devasa askeri yığınağı devam ederken taraflar, 6 Şubat'ta Umman'da dolaylı müzakereler için bir araya gelmiş ve temasların sürdürülmesi konusunda mutabakata varmıştı.
Daha sonra görüşmeler, 17 Şubat'ta Cenevre'de devam etmişti. Taraflar, görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini bildirmiş ve daha sonra Cenevre'de 26 Şubat'ta yeniden bir araya gelinmesi konusunda anlaşmıştı. Taraflar, dün sabah 3 saat civarında gerçekleşen toplantının ardından ara vermiş ve akşam saatlerinde yeniden bir araya gelmişti.
Tarafların Talepleri
İran, nükleer programını atom bombası üretimini engelleyecek sınırlamalar çerçevesinde sürdürme karşılığında yaptırımların kaldırılmasını talep ediyor. ABD ise Tahran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurmasını ve elindeki yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyum stokunun ülke dışına çıkarılmasını istiyor.
Bu gelişmeler, bölgesel istikrar ve küresel güvenlik açısından önemli adımlar olarak değerlendiriliyor. Müzakerelerin sonucunun, Ortadoğu'daki güç dengelerini ve uluslararası diplomasiyi doğrudan etkileyeceği öngörülüyor.
