Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Merter Sanayici ve İşadamları Derneği (MESİAD) tarafından Güngören'de bir otelde düzenlenen Tekstil-Giyim Sektörü Değerlendirme Toplantısı'nda yaptığı konuşmada, Merter'in tekstil ve modanın merkezi haline gelme yolculuğunu anlattı.
Küresel krizlere rağmen büyüme sürüyor
Son yıllarda yaşanan küresel ve bölgesel olumsuzluklardan bahseden Bolat, Kovid-19 salgını, Rusya-Ukrayna Savaşı, Kahramanmaraş merkezli depremler ve yüksek enflasyona rağmen Türkiye'nin büyümeyi, istihdamını ve ihracatını artırmayı sürdürdüğünü söyledi.
Bolat, hazır giyim, tekstil ve konfeksiyon sektörlerinin toplam ihracatının Kovid-19 salgınından önceki yıl olan 2019'da 28 milyar 580 milyon dolar olduğunu anımsatarak, bu rakamın salgın sonrası 2021'de 34 milyar 455 milyon dolara yükseldiğini, 6 milyar dolarlık bir artışın söz konusu olduğunu, 2022'de 35 milyar 256 milyon dolara ulaştığını, sonraki yıllarda bu rakamın gerileyerek 31,7 milyar dolara indiğini kaydetti.
Uzak Doğu'dan dönüş sinyalleri
Bakan Bolat, "2021 ve 2022'deki anormal büyüme, Kovid-19 nedeniyle Batı'nın Çin ve Uzak Doğu yerine koşarak buraya gelmesinden ve 'Al sana iki yıllık sipariş, peşin para.' şeklindeki talebinden kaynaklandı." dedi. O dönem genel ihracatta da talep patlaması nedeniyle artış yaşandığına işaret eden Bolat, sonraki süreçte dış talep zayıflasa da büyümeyi sürdürdüklerini vurguladı.
Bolat, bu geçici talep patlamasının doyuma ulaşması ve azalması karşısında bazı üreticilerin "Müşteriler gelmiyor, yok oldular, ben şuraya-buraya gideceğim, şunu yapacağım" şeklinde söylemlerde bulunduğunu belirterek, "Bu sektör bitti, devlet bu sektörü gözden çıkardı gibi asla düşünülmeyen, gerçek olmayan bazı ifadeler, tevatürler ortalarda dolaşıyordu. Biz de göreve geldikten sonra 2023 Haziran'da bu konuyu kucağımızda bulduk." şeklinde konuştu.
Jeopolitik gelişmeler siparişleri etkiledi
Bu talebin azalmasının nedenlerinden bahseden Bolat, sözlerini şöyle sürdürdü: "28 Şubat'ta ABD ve İsrail, İran'a karşı savaş açtı. Ne oldu? Bir anda siparişlerde artış olmaya başladı. O Uzak Doğu ülkelerine giden müşterilerin bir kısmı tekrar Türkiye'ye dönmeye başladı. Biz sürekli Türkiye'nin her tarafından veri topluyoruz her gün. Görebiliyoruz bunları. Lojistik maliyetleri yükseldi Uzak Doğu'dan. Artı tedarik konusunda şüpheler oluştu. Ne yapacağız? En güvenilir, en başarılı imalatçı bölgede. En yakın lojistik üssü, en güvenilir tedarik üssü, en kaliteli üretim üssü Türkiye. 'Hadi tekrar siparişleri Türkiye'ye döndürmeye başlayalım.' Öyle değil mi arkadaşlar? Son 3-4 aydır bu trend oluştu. Bunları iyi bilirsek ve görürsek panik yapmaya, kötücül mesajlar yaymaya hiç gerek yok."
Alınan tedbirler meyvesini veriyor
Bakan Bolat, Türk üreticilerin ve tacirlerin dünyanın her yerine yayılmış durumda olduğunu, 215 ülke ve gümrük noktasına ihracat yaptıklarını belirterek, yurt dışından gelip Türkiye'de yatırım yapan 89 bin şirketin bulunduğunu söyledi. Dünya ekonomisinin zor günlerden geçtiğini, NATO ve Dünya Ticaret Örgütünde anlaşmazlıkların ve sıkıntıların yaşandığını, tek taraflı ticaret kararları alan önemli ülkelerin bulunduğunu, çok yüksek sübvansiyonlarla dünya pazarını hallaç pamuğu gibi atan rakip ülkelerin var olduğunu anlatan Bolat, korumacılığın arttığını ancak karamsar tablo çizmek istemediğini bildirdi.
Bolat, Türkiye'nin üretimde Kovid-19 salgınından sonra yaşadığı hızlı toparlanmaya işaret ederek, 2019'a göre Avrupa'nın önde gelen ülkelerinden çok daha fazla artış yaşadıklarını anlattı. Tekstil, konfeksiyon ve hazır giyim gibi alanlara yönelik aldıkları kararlardan bahseden Bolat, "Bunların etkisini hazır giyimde, iplikte, kumaşta, deride, saraciyede ve ayakkabıda görüyoruz. Bu alanlarda ithalat geçen yıla göre daha az." dedi.
Sektör 75 milyar dolarlık dev bir pazar
Bolat, Türkiye'nin hazır giyim ve tekstilde hala dünyanın önemli bir üretici ve ihracatçı ülkesi olduğunu belirterek, "Kendimize güvenmeye devam edelim. 'Ahmet şuraya gitmiş, Mehmet buraya gitmiş, onu taklit edelim, onu takip edelim.' falan buna gerek yok arkadaşlar. Birleşerek güçleneceğiz, ayrılarak ya da panik halinde dağılarak bir şey elde edemeyiz. Halı ve ev tekstili de dahil 31,7 milyar dolar tekstil ve giyim ihracatı olan bir ülkeyiz. Dünyada 7'nci, Avrupa Birliği ülkeleri arasında 3'üncü sıradayız. Avrupa kıtasında üretimde birinciyiz." dedi.
Bolat, olaya sadece ihracat gözüyle bakılmaması gerektiğinin altını çizerek, şu değerlendirmelerde bulundu: "Koskoca iç pazarımız var. 86 milyon nüfus, 65 milyon turist satın alıyor buradan. Tatile geliyor çanta, kıyafet, ayakkabı, aksesuar alıyor. Gurbetçiler geliyor yılda 5 milyon. Genelde alışverişlerini buradan yapıyorlar. O nedenle iç pazarı da kattığımızda, ki iç pazarımız ihracatımızdan daha büyük, 75 milyar dolarlık bir sektörden bahsediyoruz. Bu anlamda tekstil ve giyim sektörü istihdam bakımından da birinci sırada. Böylesine altın yumurtlayan bir tavuğu hangi devlet, hangi hükümet gözden çıkarmaya cesaret eder ya da çıkarmak ister? Aklını peynir ekmekle yemesi lazım."
e-İhracat ve lojistik destekleri
Ticaret Bakanı Bolat, devletin ve hükümetin Türk üreticilerin ve ihracatçıların her zaman yanında olduğuna vurgu yaparak, "Pazar bütün dünya arkadaşlar. Ama iç pazarımızı da asla ihmal etmeyelim. Vatandaşımızın makul fiyatlarda kaliteli ürünler alması için çalışalım, rekabet edelim." dedi. Yılbaşında hayata geçirilen ve yurt dışındaki e-ticaret platformlarından gerçek kişiler adına gelen, kıymeti 30 avroya kadar eşyanın basitleştirilmiş gümrük beyannamesiyle ithalatının sonlandırıldığı uygulamayı hatırlatan Bolat, bunun nedenlerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Bolat, "Bakın şimdi Avrupa Birliği de 1 Temmuz'da aynı uygulamaya başlıyor. 3 avro vergi getiriyor artı paket başına da işlem vergisi uygulayacak. ABD, 'Normal ithalatla getirirsen getir.' diyor. Bizde de aynı." diye konuştu.
Üreticilere ve ihracatçılara sunulan finansman imkanlarından bahseden Bolat, "Fuar teşvikleri, ticaret heyetleri, alım heyetleri, mağaza ve depo açma, lojistik destek gibi tüm desteklerimizin hepsinden faydalanabilirsiniz." ifadelerini kullandı. Türkiye'nin artık birçok ülke ve bölgede rol model alınan bir ülke olduğunu vurgulayan Bolat, "e-İhracatı sakın ihmal etmeyelim. AB ile yoğun müzakere halindeyiz. Körfez, Kafkaslar, Orta Doğu ve Türk Cumhuriyetler bu konuda önemli yerler." diye konuştu.
Toplantıya, Ticaret Bakan Yardımcısı Özgür Volkan Ağar, İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, Güngören Belediye Başkanı Bünyamin Demir, MESİAD Yönetim Kurulu Başkanı Ufuk Muslu, İstanbul'un farklı bölgelerinde tekstil alanında faaliyet gösteren STK'lerin temsilcileri ile Merter ve farklı bölgelerdeki tekstilci ve hazır giyimciler katıldı.
