Komik tekerlemeler, Türk edebiyatının renkli ve eğlenceli bir parçası olarak, özellikle çocuklar arasında yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Bu söz oyunları, masal, hikâye, tiyatro ve bilmece gibi edebi türlerde sıkça karşılaşılan, dil becerilerini geliştirmeye yardımcı olan ifadelerdir. Tekerlemeler, çocukların eğitimine katkı sağlarken, aynı zamanda onlara keyifli anlar yaşatır ve konuşma yeteneklerinin ilerlemesine destek olur.
Tekerlemelerin Tarihsel Kökeni ve Önemi
Komik tekerlemeler, yaygın olarak çocuklar tarafından benimsense de, yetişkinlerin de severek kullandığı ve zaman zaman eğlence amaçlı tekrarladığı sözlerdir. Türk edebiyatına ilk olarak 11. yüzyılda giren tekerlemeler, "laf cambazlığı" olarak da adlandırılır. Bu ifadeler, kısa veya uzun, kolay ya da zor kalıplar halinde olabilir ve genellikle komik bir yapıya sahiptir. Tekerlemeler, anlamlı veya anlamsız olabilir, ancak çoğunlukla mizahi bir hava taşır ve dinleyenleri güldürmeyi amaçlar.
Edebiyat ve Tiyatrodaki Yeri
Türk edebiyatında birçok tekerleme örneği bulunmaktadır. Bu tekerlemeler, çocuk tiyatrolarında da sıklıkla kullanılarak, oyunların daha edebi ve etkileyici bir hale gelmesine katkıda bulunmuştur. Tekerlemeler, dilin ritmik ve eğlenceli kullanımını teşvik ederken, dinleyicilerin dikkatini çeker ve hafızalarını güçlendirir.
En Komik Tekerleme Örnekleri
İşte, merak edenler için seçilmiş komik tekerleme örnekleri. Bu örnekler, hem çocuklar hem de yetişkinler tarafından kolayca ezberlenip, eğlenceli anlar yaşatabilir.
- Dal sarkar kartal kalkar, kartal kalkar dal sarkar.
- Şu evi badanalamalı mı yoksa badanalamamalı mı?
- Üç tunç tas kayısı hoşafı.
- El alem ala dana aldı aladanalandı da biz bir ala dana alıp aladanalanamadık.
- Gagavuz kuşunun gagası gerdandan sarkar, ger ger gerilen gergefin gültası Galata'dan galat gergedana gül atar.
- Kapıyı kıcır gattırıcılardan mısın, ocağı kıvılcımlattırıcılardan mısın? Ne kapıyı kıcırdattırıcılardanım ne ocağı kıvılcımlattırıcılardanım.
- Uykucu Ülkü, ucu tüllü üç örtüyü ütüyle ütüleyip de mi üstüne örtünmeli, üç örtünün ucunu tülleyip ütüleyip de mi üstüne örtünmeli?
- Be birader buraya bak, başı bereli burma bıyıklı bastı bacak bayan berberiyle bizim Bedri bey birlikte bir pirinci birinci buluşta birbirine dizip Bursa pazarına indi.
- Kara kızın kısa kayışını kasışına kızmayışına şaşmamışsın da, kuru kazın kızıp kayısı kazışına şaşmış kalmışsın.
Çocuklar İçin Kolay Ezberlenen Tekerleme Örnekleri
Tekerlemeler, genellikle çocukların dil gelişimini desteklemek amacıyla yazılmıştır. Bu nedenle, kolay ezberlenen nitelikte olmaları büyük önem taşır. Aşağıda, çocukların rahatlıkla öğrenebileceği ve eğlenerek tekrarlayabileceği tekerleme örnekleri yer almaktadır.
- Bir iki tombul tekir
Camdan bakar
Başına takar
Hop hop, altın top - Leylek leylek havada,
Yumurtası tavada,
Gel bizim hayata,
Hayat kapısı kitli,
Leyleğin başı bitli. - Yağ yağ yağmur,
Teknede hamur,
Bahçede çamur,
Ver Allah'ım ver,
Sicim gibi yağmur. - Kuzu kuzu me
Bin tepeme
Haydi gidelim
Ayşe teyzeme. - Mustafa, Mıstık,
Arabaya kıstık,
Üç mum yaktık,
Seyrine baktık. - Ellerim tombik tombik
Kirlenince çok komik
Kirli eller sevilmez
Güzelliği görülmez
Dişlerim bakım ister
Hele saçlar, hele saçlar
Uzayınca tırnaklar
Kirlenince kulaklar
Bize pis derler, pis derler - Küçük dostum gelsene
Ellerini versene
Ellerimizle şap şap
Ayaklarımızla rap rap
Bir şöyle, bir böyle
Dans edelim seninle
Bu tekerlemeler, çocukların hem eğlenmesini hem de dil becerilerini geliştirmesini sağlayarak, onlara değerli bir öğrenme deneyimi sunar. Kısa ve komik tekerlemeler, günlük hayatta sıkça kullanılarak, aile içi etkileşimi artırabilir ve pozitif bir atmosfer yaratabilir.
