MEB, Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Sistemini Kökten Değiştirecek Kılavuzu Yayınladı
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin temelini oluşturan becerilerin ölçülmesi amacıyla "Bağlam Temelli Çoktan Seçmeli Soru Yazım Kılavuzu" hazırladı. Bu kapsamlı rehber, eğitim sisteminde ölçme ve değerlendirme alanında ortak bir dil oluşturmayı hedefliyor.
Kılavuzun Kapsamı ve Hedef Kitlesi
Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, hazırlanan kılavuz merkezi ve ortak sınavlar, okul geneli yazılılar, ders kitapları ve yardımcı materyallerin hazırlanmasında temel kaynak olarak kullanılacak. MEB Ortaöğretim Genel Müdürlüğü koordinasyonunda 12 pilot ilde yürütülen çalışmalar sonucunda hazırlanan kılavuz, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin'in imzasıyla YÖK, TÜBİTAK ve ÖSYM başta olmak üzere eğitim sisteminin tüm paydaş kurumlarına resmi yazı ile gönderildi.
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin Ölçme Boyutu
Resmi yazıda, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin kavramsal ve alan becerileri ile sosyal-duygusal öğrenme becerilerini bütünleşik bir yapı içinde ele aldığı vurgulandı. Modelin milli ve manevi değerleri korumayı ve geliştirmeyi hedefleyen sistematik bir eğitim yaklaşımı olduğuna işaret edildi. Bilgi, beceri, eğilim ve değer boyutlarını birlikte esas alan bu yaklaşımın, öğrencilerde zihinsel, duygusal, sosyal ve ahlaki gelişimi bir bütün olarak desteklediği belirtildi.
"Bu anlayışın doğal bir uzantısı olarak ölçme ve değerlendirme süreçlerinin de yalnızca öğrencilerin bilgi ve beceri düzeylerini belirlemeye yönelik teknik uygulamalar olarak değil, öğretim sürecini destekleyen, geliştiren ve yönlendiren beceri odaklı bir yapı içinde planlanması ve yürütülmesi önem arz etmektedir" ifadelerine yer verilen açıklamada, ölçme-değerlendirme alanında köklü bir dönüşümün gerekliliğinin altı çizildi.
Pilot Uygulama ve Veri Toplama Süreci
Kılavuzun hazırlanma sürecinde gerçekleştirilen pilot uygulamalar şu şekilde gerçekleştirildi:
- 12 pilot ilde kapsamlı sınav uygulamaları yapıldı
- Temel eğitim düzeyinde 4.361 altıncı sınıf öğrencisi katıldı
- Ortaöğretim düzeyinde 10.195 onuncu sınıf öğrencisi yer aldı
- Toplamda 14.556 öğrenci pilot uygulamaya dahil edildi
Pilot uygulama kapsamında ortaöğretim düzeyinde Türk dili ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya ile din kültürü ve ahlak bilgisi dersleri; temel eğitim düzeyinde ise Türkçe, matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler ile din kültürü ve ahlak bilgisi derslerinde testler gerçekleştirildi.
Bağlam Temelli Soru Nedir?
Kılavuza göre bağlam temelli bir soru, öğrencinin metin, problem durumu, veri seti, görsel ya da senaryo gibi anlamlı bir bağlamla karşılaşmasını ve bu bağlamı kullanarak karar vermesini, yorum yapmasını, çözüm üretmesini ya da açıklama getirmesini gerektiriyor. Bu soru türleri şu formatlarda uygulanabiliyor:
- Çoktan seçmeli sorular
- Uzun yanıtlı sorular
- Doğru-yanlış ve eşleştirme soruları
- Kısa yanıtlı sorular
Bağlam temelli olma özelliği, sorunun formatında değil, bağlam ile soru arasındaki işlevsel ilişkide ve öğrencinin bilgiyi kullanma biçiminde ortaya çıkıyor. Bu yaklaşım, öğrencilerin yalnızca ne bildiklerini değil, bildiklerini gerçek yaşam durumlarını içeren bağlamlarda nasıl kullanabildiklerini ölçmeyi amaçlıyor.
Kılavuzun Temel Amaçları ve Beklenen Etkileri
Hazırlanan kılavuzun öncelikli amacı, soru yazarları, ders kitabı yazarları ve öğretmenlerin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nde yer alan öğrenme çıktılarının temelini oluşturan becerilerin doğru, geçerli ve güvenilir biçimde ölçülmesine ilişkin yeterliklerini geliştirmek olarak belirlendi. Kılavuzla birlikte şu hedeflere ulaşılması planlanıyor:
- Öğretmenlerden eğitim yöneticilerine tüm paydaşlarda ortak bir anlayış oluşturulması
- Soru yazım sürecinin standartlaştırılması
- Sahadaki uygulamalarda karşılaşılan yapısal sorunların giderilmesi
- Ölçme-değerlendirme alanında ortak bir dilin oluşturulması
Kılavuzda ayrıca bağlam temelli soru tanımı ve kapsamı, soru yazım sürecinin aşamaları, hatalı ve doğru yaklaşımlar ile örnek sorulara da yer verildi. Çok sayıda üniversiteden akademisyen ve eğitim uzmanlarının katkısıyla hazırlanan bu kapsamlı rehber, eğitim sisteminde ölçme ve değerlendirme alanında yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendiriliyor.
"Bağlam Temelli Çoktan Seçmeli Soru Yazım Kılavuzu"nun merkezi sınav, ortak sınav, okul geneli yazılı, ders kitabı, yardımcı materyal ve ölçme araçlarının hazırlanması süreçlerinde temel başvuru kaynağı olarak esas alınması zorunlu hale getirildi. Bu hususun tüm ilgili gerçek ve tüzel kişiler, kurum ve kuruluşlar ile Bakanlık birimleri tarafından titizlikle uygulanması gerektiği vurgulandı.
