Yükseköğretimde Kadın Oranı Tarihi Rekor Kırdı: %53,2'ye Ulaştı
Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından açıklanan güncel veriler, Türkiye'de yükseköğretim seviyesindeki kadın öğrenci oranının tarihi bir seviyeye yükseldiğini ortaya koydu. Geçen yıl itibarıyla bu oran %53,2'ye ulaşarak önemli bir dönüm noktasına işaret etti. Toplam öğrenci sayısı 6 milyon 837 bin 313 olarak kaydedilirken, kadın öğrenci sayısı 3 milyon 634 bin 91 olarak belirlendi.
Eğitim Düzeylerinde Kadınlar Öne Geçti
Verilere göre, 2020 akademik yılında %49,1 olarak kaydedilen kadın öğrenci oranı, 2025'te %53,2 ile kayda değer bir artış gösterdi. Bu artış, farklı eğitim düzeylerinde de kendini hissettirdi:
- Ön lisans programlarında 2020'de %51,6 olan kadın öğrenci oranı, geçen akademik yılda %54,4 seviyesine ulaştı.
- Lisans düzeyinde ise aynı dönemlerde kadın öğrenci oranı %47,5'ten %52,4'e yükselerek erkek öğrencileri geride bıraktı.
- Yüksek lisans programlarında 2020 yılında %48,2 olan kadın öğrenci oranı, 2025'te %50,6'ya çıktı.
- Doktora programlarında da kadın öğrenci oranı %47,7'den %51,3'e yükseldi. Böylece doktora düzeyinde öğrenim gören kadınların oranı ilk kez erkekleri geçti.
Pozitif Ayrımcılık Uygulamasının Etkisi
Bu olumlu gelişmelerin arka planında, YÖK tarafından alınan pozitif ayrımcılık kararlarının önemli bir rol oynadığı düşünülüyor. 2023'ten itibaren Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında 34 yaş üzeri kadınlara ek kontenjan tanımlanarak başlatılan uygulama, eğitimlerine çeşitli sebeplerle ara vermek zorunda kalan kadınlara üniversiteye başlama imkanı sağladı. Bu düzenleme, kadınların eğitim hayatlarına yeniden yön vermelerine olanak tanıdı.
Akademik Kadroda da Kadın Oranı Artıyor
Yükseköğretimdeki kadın öğrencilerin artan farkı, akademik kadroda da kendini gösterdi. Akademik personel sayıları incelendiğinde, 2020 akademik yılında %45,3 olan kadın akademisyen oranı, 2025'te %46,8'e yükseldi. Aynı dönemde Türkiye'deki üniversitelerde toplam akademisyen sayısı 179 bin 495'ten 185 bin 188'e çıktı.
Akademik kadronun farklı kademelerinde de kadın oranlarında artış gözlemlendi:
- Araştırma görevlileri arasında kadınların oranı 2020 yılında %51,2 iken, geçen yılın verilerine göre bu oran %55'e ulaştı.
- Öğretim görevlisi kadrosunda da kadınların oranı %50,6'dan %52,1'e yükseldi.
- Kadın doktor öğretim üyesi oranı son 5 yılda %44,9'dan %47,8'e, kadın doçent oranı %40,1'den %43,3'e, kadın profesör oranı da %32,4'ten %34,9'a yükseldi.
Akademik Çalışmalarda Kadın Temalı Araştırmalar
Güncel verilere göre, son bir yılda kadın hakları ve eşitlik konularında önemli sayıda akademik çalışma gerçekleştirildi. "Fırsat eşitliği" alanında 416, "insan hakları" alanında 6 bin 439, "kadın hakları" alanında 1654, "kadına yönelik şiddet" alanında ise 5 bin 384 akademik çalışma yapıldı. Bu çalışmalar, konuya olan akademik ilginin de arttığını gösteriyor.
Türkiye'de yükseköğretimde kadın oranının tarihi rekor seviyelere ulaşması, eğitimde cinsiyet eşitliği açısından umut verici bir tablo çiziyor. Hem öğrenci hem de akademik kadro düzeyinde yaşanan bu gelişmeler, gelecek yıllarda da olumlu bir seyir izleyebilir.
