Gram Altında Banka Makası 300 Liraya Dayandı: Vatandaş Kuyumcuya Yöneldi
Gram altın fiyatı 7 bin lira sınırını zorlarken, bankaların uyguladığı alım-satım makası tarihî seviyelere ulaştı. Banka ekranlarında gram başına 180 ile 300 lira arasında değişen fiyat farkları, küçük yatırımcının kazancını daha realize etmeden eritip bitiriyor. Örneğin, altın fiyatı yükseldiğinde kâğıt üzerinde kârda görünen bir vatandaş, bozdurmak istediğinde bankanın düşük alış fiyatı nedeniyle eline geçen rakamın piyasanın çok altında kaldığını görüyor. Bu durum, "Altın kazandırıyor ama banka bırakmıyor" yorumlarına sebep oluyor.
Kuyumcular Daha İnsaflı Fiyatlar Sunuyor
Bankadaki bu yüksek maliyetten kaçan vatandaşın rotası ise yeniden Kapalıçarşı ve kuyumculara döndü. Bankalarda yüzde 5’leri bulan makas aralığı, fiziki altın piyasasında çok daha makul seviyelerde seyrediyor. Kuyumcularda gram başına makas 80 ile 120 lira arasında kalırken, vatandaş hem elindeki altına dokunabilmenin güvenini yaşıyor hem de satarken daha az kayıp yaşıyor. Bankaların "mesai dışı" bahanesiyle makası 500 liraya kadar çıkarması ise bardağı taşıran son damla oldu.
Yastık Altındaki Altın Birikimi Artıyor
Ekonomistlerin "görünmeyen hazine" olarak tanımladığı yastık altındaki 8 bin tonluk birikimin temelinde, sisteme olan güven kadar bankaların bu yüksek maliyetli politikaları da yatıyor. Vatandaş, "Bankada rakam biriktireceğime, evimde altınımı tutarım" diyerek çelik kasalara yöneliyor. Uzmanlar, bankaların bu yüksek makas politikasının devam etmesi durumunda, yastık altındaki altını ekonomiye kazandırma projelerinin hep kâğıt üzerinde kalacağı konusunda uyarıyor.
Banka Makası ile Serbest Piyasa Arasında Büyük Farklar
Bazı özel finans kuruluşlarında alış ve satışlarda altının gramında 40 TL, gümüşte gramda 0,8 TL, dövizde ise 0,6 TL gibi düşük farklar uygulanıyor. Ancak serbest piyasada durum farklı. Türkiye Gazetesi'nin haberine göre, emekli ikramiyesi ve biriktirdiği parayla bankadan 90 gram altın alan 58 yaşındaki Mehmet Yılmaz, sosyal medyadan yaptığı paylaşımda şunları söyledi:
"Haberlerde 'Altın uçtu, gramı 7 bin lira oldu' diye görüyorum, seviniyorum. Hesap makinesini alıp çarpıyorum, 'Tamam' diyorum, 'İyi kâr ettik.' Ama bankanın uygulamasını açıp 'Sat' butonuna bastığımda gördüğüm rakam şoke ediyor. Arada gram başına 200-250 lira fark var! Benim 90 gramımda banka kafadan 25 bin lirama ortak oluyor. Ekranda zengin görünüyorum ama bozdurmaya kalkınca o para kuş olup uçuyor. Bir daha tövbe, bankadan altın almam. Gider kuyumcudan alırım, evimde kasama koyarım. En azından satarken ne kazanacağımı bilirim."
Bu örnek, banka makasının vatandaşın kazancını nasıl erittiğini açıkça gösteriyor. Uzmanlar, yatırımcıların daha düşük maliyetli alternatiflere yönelmesini öneriyor.
