ABD-İran Savaşının Ekonomik Faturası: Milyarlarca Dolarlık Zarar ve Küresel Durgunluk Endişesi
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik ortak saldırısı, Orta Doğu'da büyük bir krize yol açarken, dünya ekonomisine ilk etkilerini hızla göstermeye başladı. Saldırıların etkisi, adeta bir salgın gibi küresel çapta yayılıyor ve milyarlarca dolarlık zararlar kayıtlara geçiyor.
Petrol ve Emtia Piyasalarında Şok Dalgaları
Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla birlikte, petrol ve emtia piyasalarında ciddi bir sarsıntı yaşandı. Arz korkuları nedeniyle petrol fiyatlarının başlangıçta yüzde 20-50 oranında yükselebileceği belirtiliyor. Uzmanlar, boğazın kapanmasının petrol ve LNG arz kesintilerine yol açarak, kısa vadede fiyatları 100-150 dolar bandına taşıyabileceğini vurguluyor. Bu durumun, yakıt fiyatlarını ve enflasyon beklentilerini önemli ölçüde artıracağı kesin gözüyle bakılıyor.
Stratejik rezervlerin kullanılmasının piyasa şokunu kısmen azaltabileceği ifade edilse de, panik alımları ve spekülatif hareketlere karşı dikkatli olunması gerektiği uyarısı yapılıyor. Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC+ grubu üyesi 8 ülke, nisan ayında petrol üretimini günlük 206 bin varil artırma kararı aldı. Bu ülkeler, Mart 2025 itibarıyla günlük 5,85 milyon varil seviyesine ulaşmıştı.
Körfez Borsalarında Keskin Düşüşler
Körfez borsaları, saldırıların ardından keskin dalgalanmalar yaşadı. Önemli kayıplar şu şekilde gerçekleşti:
- Suudi Arabistan'ın Tadawul endeksi, açılışta yüzde 4.6 düşüş gösterdi ve gün içinde kayıplarını yüzde 2.09'a indirdi.
- Saudi Aramco hisseleri, petrol fiyatı riskine bağlı olarak yüzde 2.64 prim yaptı.
- Muscat endeksi yüzde 1.94 aşağı seyretti.
- Bahreyn piyasası yüzde 0.9 düşüşle kapandı.
- Kuveyt Menkul Kıymetler Borsası, "istisnai koşullar" gerekçesiyle işlemleri süresiz askıya aldı.
Bazı sosyal medya hesaplarında Borsa İstanbul'un kapanacağına dair iddialar ortaya atılsa da, İletişim Başkanlığı bu iddiaları yalanladı.
Havacılık Sektöründe Milyarlarca Dolarlık Zarar
Petrol ve emtialardaki oynaklığın yanı sıra, havacılık sektörü de ağır bir darbe aldı. Bölgedeki çatışmalar ve güvenlik endişeleri nedeniyle, havayolu şirketleri milyarlarca dolar zarar yazmak zorunda kaldı. Uçuş rotalarının değiştirilmesi, yakıt maliyetlerindeki artış ve yolcu talebinin düşmesi, sektörü derinden etkiledi.
Küresel Durgunluk Riski Artıyor
Ekonomistler, savaşın uzaması halinde küresel bir ekonomik durgunluğun kaçınılmaz hale gelebileceği konusunda uyarıyor. Petrol fiyatlarındaki ani yükselişler, enflasyonu tetikleyerek tüketici harcamalarını baskılayabilir ve işsizliği artırabilir. Ayrıca, tedarik zincirlerindeki aksaklıklar ve piyasalardaki belirsizlik, yatırımları olumsuz etkileyebilir.
Sonuç olarak, ABD-İran savaşının ekonomik faturası giderek ağırlaşıyor. Petrol fiyatlarındaki şok, borsalardaki kan kaybı ve havacılık sektöründeki milyarlarca dolarlık zararlar, küresel ekonominin sağlığı için ciddi tehdit oluşturuyor. Dünya, bu krizin daha da derinleşmemesi için teyakkuzda bekliyor.
