ABD-İsrail Saldırıları 5. Haftada: Piyasaları Olumsuz Etkiliyor
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik askeri operasyonları beşinci haftasına girerken, çatışmaların yakın zamanda sona ereceğine dair umutların azalması, küresel finansal piyasalar üzerinde olumsuz bir baskı oluşturmaya devam ediyor. Geçtiğimiz hafta zaman zaman artan iyimserlik dalgaları kalıcı olamadı ve yeni haftayla birlikte tırmanan gerilimler, dünya çapında satış baskısının sürmesine neden oldu.
Enerji Fiyatları ve Ekonomik Endişeler
Enerji fiyatlarının görece yüksek seviyelerde seyretmeye devam edebileceğine yönelik öngörüler, küresel piyasalardaki risk algısını korurken, yüksek petrol fiyatlarının küresel ekonomik büyümeyi olumsuz etkileyebileceği kaygıları yatırımcıları temkinli davranmaya itiyor. Jeopolitik gelişmelerin yanı sıra, ekonomik veriler de piyasaların yönü üzerinde belirleyici olmaya başladı.
Geçen hafta açıklanan ABD hizmet sektörü ve bileşik PMI verileri, sırasıyla 51,1 ve 51,4 ile 11 ayın en düşük seviyelerine gerileyerek, savaşın ekonomik büyüme üzerindeki ilk etkilerinin görülmeye başladığını düşündürdü. Bu gelişmelerin ardından, para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Federal Rezerv'in (Fed) önümüzdeki dört toplantıda büyük olasılıkla politika faizini sabit bırakacağı öngörülürken, bankanın ekim ve aralık toplantılarında faiz artırımı yapabileceğine dair beklentiler güç kazandı.
Taraflardan Çelişkili Açıklamalar
ABD Başkanı Donald Trump, "İran'ın elektrik santrallerini hedef alma" kararını 6 Nisan'a kadar ertelediğini ve müzakerelerin "çok iyi gittiğini" ifade etti. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise İran'a yönelik askeri operasyonların "aylar değil, birkaç hafta içinde" sona ermesinin beklendiğini ve Washington'un hedeflerine "kara birliklerine ihtiyaç olmadan" ulaşabileceğini söyledi.
Öte yandan, İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, enerji fiyatlarını düşürmek amacıyla çok sayıda "yalan haber" yayıldığını ve piyasanın artık bu tür haberlere duyarsız hale geldiğini öne sürerek, gerçek fiyatların er ya da geç ortaya çıkacağını belirtti. Taraflardan gelen bu çelişkili açıklamalar, piyasalardaki satış baskısını daha da artırıyor.
Bölgedeki Çatışmalar ve Küresel Etkiler
Bugün bölgedeki çatışmalar devam ederken, Tahran'da art arda patlamalar meydana geldi ve kentte hava savunma sisteminin aktif hale geldiği bildirildi. Trump'ın uzun süredir hedeflenen birçok İran hedefinin vurulduğu ve Harg Adası'nın kontrol altına alınabileceği yönündeki açıklamaları, saldırıların beklenenden daha uzun sürebileceğine dair endişeleri tetikledi.
Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak'ın 1 Nisan'dan itibaren benzin ihracatının yasaklanması talimatı verdiği haberleri de piyasalarda dalgalanmaya neden oldu. Fed yetkilileri, savaşın ABD ekonomisi üzerindeki etkilerini vurgulamaya devam ediyor. Richmond Fed Başkanı Tom Barkin, artan petrol fiyatlarının tüketici güvenini etkilediğine işaret ederek, yüksek benzin fiyatlarının diğer alanlardaki harcamaları kısıtlayabileceğini kaydetti.
Philadelphia Fed Başkanı Anna Paulson da Orta Doğu'daki çatışmanın, hem enflasyon hem de büyüme açısından yeni riskler yarattığına dikkat çekti. Makroekonomik verilerde, ABD'de Michigan Üniversitesi'nin ölçtüğü tüketici güven endeksi, mart ayında aşağı yönlü revizyonla 53,3 oldu ve yılın en düşük seviyesini gördü. Tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi ise martta, Nisan 2025'ten bu yana en yüksek puanda aylık artış kaydederek yüzde 3,4'ten 3,8'e yükseldi.
Küresel Piyasa Performansları
Bu gelişmeler ışığında, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,39 seviyesinde dengelenirken, dolar endeksi yüzde 0,1 azalışla 100 seviyesinde işlem gördü. Orta Doğu'daki gerilimlerle birlikte enerji emtia grubundaki yükselişler sürerken, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,5 artışla 115,4 dolara çıktı.
Enerji fiyatlarındaki hızlı artışın enflasyon endişelerini körüklemesi ve Fed'in bu yıl şahin adımlar atabileceğine dair haberlerle, altının onsu haftanın ilk işlem gününde yüzde 0,1 azalışla 4.489 dolardan işlem gördü. Analistler, Hürmüz Boğazı'na ilişkin risklerin devam etmesi durumunda uzun vadede petrol talebinin azalabileceğini ve bunun küresel ekonomik aktiviteyi ciddi şekilde olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.
Cuma günü ABD borsalarında Dow Jones endeksi yüzde 1,73, S&P 500 endeksi yüzde 1,67 ve Nasdaq endeksi yüzde 2,15 değer kaybetti. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne düşüşle başladı.
Avrupa ve Asya Piyasalarındaki Gelişmeler
Avrupa borsalarında da jeopolitik risklerden kaynaklanan petrol fiyatlarındaki artışın negatif etkileriyle cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izlendi. Fransa Merkez Bankası Başkanı Francois Villeroy de Galhau, Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) enerji fiyatlarındaki artıştan kaynaklanan enflasyonun genele yayılmasını önleme konusunda kararlı olduğunu, ancak faiz artırım tarihlerini tartışmak için henüz erken olduğunu söyledi.
Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,38, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,87, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,74 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,05 geriledi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne düşüşle başladı.
Asya borsaları ise haftaya, Çin hariç sert düşüşlerle başladı. Orta Doğu savaşının beşinci haftasına girmesi ve diplomatik çözüm arayışlarına rağmen çatışmaların tırmanması, bölge piyasalarını olumsuz etkiledi. Dolar/yen paritesi 160 seviyesinin üzerini test ederken, yendeki zayıflığın devam etmesi durumunda Japonya'da politika yapıcıların döviz piyasasına müdahale edebileceği tahmin ediliyor.
Japonya Merkez Bankası (BoJ) Başkanı Kazuo Ueda, yenin ekonomi ve fiyatlar üzerindeki etkilerini yakından takip edeceklerini belirterek, zayıf bir para biriminden kaynaklanan artan ithalat maliyetlerinin önümüzdeki aylarda faiz oranlarını artırmayı haklı çıkarabileceğini ifade etti. Kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 3,3, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 3,1 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,9 gerilerken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 arttı.
Türkiye Piyasalarındaki Durum
Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,23 değer kaybederek 12.698,19 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,23 azalışla 14.668,00 puandan işlem gördü.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul AŞ pay piyasalarında açığa satış işlemlerinin yasaklanmasına ilişkin tedbir ve uygulamalara 10 Nisan seans sonuna kadar devam edilmesini kararlaştırdı. Buna göre, açığa satış işlemlerine ilişkin yasağın yanı sıra, kredili sermaye piyasası işlemleri süresince öz kaynak oranının esnetilerek uygulanmasına yönelik tedbirlerin de aynı tarihe kadar devam edeceği bildirildi.
Dolar/TL, cuma gününü yüzde 0,3 artışla 44,4564'ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 44,4660'tan işlem görüyor. Analistler, bugün yurt içinde ekonomik güven endeksi, yurt dışında ise Fed Başkanı Jerome Powell'ın açıklamaları, Almanya'da enflasyon ve Avro Bölgesi'nde tüketici güven endeksinin takip edileceğini belirtti.
Teknik açıdan analistler, BIST 100 endeksinde 12.600 ve 12.500 puanın destek, 12.800 ve 12.900 seviyelerinin ise direnç konumunda olduğunu kaydetti. Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
- 10.00 Türkiye, mart ayı ekonomik güven endeksi
- 12.00 Avro Bölgesi, mart ayı tüketici güven endeksi
- 15.00 Almanya, mart ayı Tüketici Fiyat Endeksi
- 17.30 ABD, Fed Başkanı Powell'ın konuşması
- 17.30 ABD, mart ayı Dallas Fed imalat sanayi endeksi



