ABD'nin Yeni Gümrük Vergisi Uygulaması Resmen Başladı
ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin küresel çapta uygulamaya koyduğu yeni gümrük vergisi tarifesi, 24 Şubat 2026 tarihi itibarıyla resmen yürürlüğe girdi. Beyaz Saray yetkilileri, başlangıç aşamasında tüm ülkelere yüzde 10 ek vergi getirildiğini doğrularken, daha önce duyurulan yüzde 15'lik artışın ise ileri bir tarihte devreye gireceğini açıkladı.
Yasal Dayanak Değişti: Yüksek Mahkeme Kararı Sonrası Yeni Adım
ABD Yüksek Mahkemesi'nin, Trump'ın daha önceki tarifeler için dayandırdığı Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası'nın (IEEPA) başkana doğrudan tarife koyma yetkisi vermediğine hükmetmesinin ardından, yeni bir yasal zemin oluşturuldu. Trump, aynı gün 1974 Ticaret Yasası'nın 122. maddesine dayanarak küresel gümrük vergisi kararını imzaladı. Bu madde, başkana "büyük ve ciddi" ödemeler dengesi açıklarını gidermek amacıyla 150 güne kadar yeni gümrük vergisi uygulama yetkisi tanıyor.
Uygulama Detayları ve Gerekçeler
ABD Gümrük ve Sınır Muhafaza Birimi (CBP) tarafından yapılan açıklamada, muafiyet tanınan ürünler haricindeki tüm ithalata yüzde 10 ek vergi getirildiği bildirildi. Trump yönetimi, bu adımı ABD'nin yıllık 1,2 trilyon doları bulan ticaret açığı ve gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 4'üne ulaşan cari açıkla gerekçelendirdi. Ancak, bazı uzmanlar 122. maddenin bu kapsamda kullanılmasının hukuki açıdan tartışmalı olabileceğini ifade ediyor.
İlk Büyük Yasal Adım: FedEx Hükümete Dava Açtı
Yeni vergiler iş dünyasında belirsizliği artırırken, ABD merkezli kargo ve lojistik devi FedEx, hükümete karşı ilk büyük yasal adımı attı. FedEx, ABD Yüksek Mahkemesi'nin hukuka aykırı bulduğu tarifelerin iadesi talebiyle federal hükümete dava açtı. ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi'ne sunulan dilekçede, Şubat 2025'ten bu yana IEEPA kapsamında uygulanan tarifeler nedeniyle şirketin maddi zarara uğradığı belirtildi. Şirket, tahsil edilen vergilerin yasal faiziyle birlikte iade edilmesini talep etti. Bu dava sürecinin, küresel gümrük vergilerinin hukuki zemini ve uygulama kapsamı açısından emsal teşkil edebileceği değerlendiriliyor.
Beyaz Saray'dan Yüzde 15 Açıklaması
Başkan Trump'ın 21 Şubat'ta yaptığı açıklamada küresel tarife oranının yüzde 15'e çıkarılacağını duyurmasına rağmen, Beyaz Saray yetkilileri şu aşamada yalnızca yüzde 10'luk kararnameye imza atıldığını, artışın ileri bir tarihte devreye gireceğini belirtti. Bu durum, uluslararası ticaret çevrelerinde yeni bir belirsizlik dalgası yarattı.
