Merkez Bankaları Altında Tarihi Dönüm Noktası: ABD Tahvillerini Geride Bıraktı
Küresel rezerv dengelerinde tarihi bir eşik aşıldı. Bloomberg verilerine göre, merkez bankalarının altın stokları, son 30 yılda ilk kez ABD Hazine tahvillerinin önüne geçti. Bu gelişme, ülkelerin dolar cinsi varlıklardan bilinçli ve hızlı bir şekilde uzaklaşmasını yansıtan kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Rezervlerdeki Dramatik Değişim
Bloomberg'in paylaştığı verilere göre, altın artık küresel merkez bankası rezervlerinin yüzde 24'ünü oluştururken, ABD hazine tahvillerinin rezervlerdeki payı ise yüzde 21 seviyesine geriledi. Toplam altın rezervleri yaklaşık 4 trilyon dolara ulaşırken, ABD tahvillerinin payının 3,9 trilyon dolar civarında olduğu tahmin ediliyor. Bu durum, 2015'in son çeyreğindeki yapıdan büyük bir farklılık gösteriyor; o dönemde merkez bankalarının rezervlerinde ABD hazine tahvilleri yüzde 33, altın ise sadece yüzde 9 seviyesindeydi.
Stratejik Alternatif Olarak Altının Yükselişi
Analistlere göre, rezervlerdeki bu denge değişimi, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinden sonra döviz varlıklarının dondurulması ile başladı. 2022 yılında ABD ve müttefikleri, Rus Merkez Bankası varlıklarından yaklaşık 300 milyar doları dondurmuştu. Bu hamle, dolar cinsinden varlıklara el konulabileceği gerçeğini gözler önüne serdi. Yaptırımlardan muaf olan ve risk taşımayan altın ise bu süre zarfında merkez bankaları için stratejik bir alternatif haline geldi.
Rezerv Birikiminde Rekor Seviyeler
Dünya Altın Konseyi verileri, merkez bankalarının 2025 yılında toplam altın fiyatlarındaki yükselişe rağmen 863 ton altın satın aldığını ortaya koyuyor. Bu miktar, kayıtlardaki en yüksek dördüncü yıllık artış olarak öne çıkarken, son on yıl ortalamasının neredeyse iki katına ulaştı. Bu süreçte en fazla alımı Polonya Merkez Bankası gerçekleştirdi. Banka, rezervlerine 102 ton daha altın ekleyerek toplam rezervlerini 550 tona çıkardı. Çin Halk Bankası da resmi olarak 27 tonluk alım açıklasa da, Dünya Altın Konseyi, geçen yılki toplam alımların yaklaşık yüzde 57'sinin bildirilmediğini ve gerçek birikimin önemli ölçüde daha yüksek olduğunu belirtiyor.
Geleceğe Yönelik Beklentiler ve Etkiler
Dünya Altın Konseyi'nin 2025 Merkez Bankası Altın Rezervleri Anketi, merkez bankalarının önümüzdeki yıllarda da altın alımına devam edeceğinin sinyalini veriyor. Katılımcılar, altın rezervlerini azaltma niyetinde olmadıklarını belirtirken, doların küresel rezervlerdeki payının 5 yıl sonra daha düşük olmasını bekliyor. ABD doları, küresel ticarette, emtia fiyatlamasında ve finansal sözleşmelerdeki baskın konumunu korusa da, küresel rezervlerdeki payı yüzde 72 seviyesinden yüzde 58'e düştü. Bu düşüş, ABD'de mali açıkların düşük faizle finanse edilmesini giderek zorlaştırıyor.
Öte yandan, altın 2025 yılını yaklaşık yüzde 70'lik yükselişle tamamlayarak 1979'dan bu yana en güçlü yıllık performansını sergiledi. Bu yükselişi destekleyen kurumsal alımların da hız kesmeden sürdüğü gözlemleniyor. Tüm bu gelişmeler, küresel ekonomide altının artan önemini ve merkez bankalarının rezerv stratejilerindeki dönüşümü net bir şekilde ortaya koyuyor.
