Orta Doğu Gerilimi Küresel Piyasaları Sarsıyor: Petrol, Altın ve Tahvillerde Fırtına

Orta Doğu Gerilimi Küresel Ekonomiyi Tehdit Ediyor

Orta Doğu'da tırmanan jeopolitik gerilim, küresel ekonomiye yönelik riskleri önemli ölçüde artırırken, birçok finansal varlıkta satış eğilimi derinleşiyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a Hürmüz Boğazı'nı tamamen açması için 48 saat süre tanıması ve İran'ın İsrail ile Körfez ülkelerindeki halka yönelik "telefonlarınızı şarj edin" mesajı, bölgedeki krizin daha da şiddetlenebileceğine dair endişeleri körüklüyor.

Petrol Fiyatları ve Enflasyon Baskısı

Bölgedeki çatışmaların beklenenden uzun sürebileceği korkuları sürerken, enerji arzına yönelik riskler petrol fiyatlarında belirgin bir oynaklığa yol açtı. Bu durum, küresel enflasyon görünümü üzerindeki olumsuz etkileri daha da belirginleştirdi. Petrol fiyatlarındaki sert yükselişin enflasyonist baskıları artırabileceğine ilişkin değerlendirmeler, piyasa beklentilerinde net bir şekilde fiyatlanmaya başladı.

ABD'de enflasyonun hızlanabileceği öngörülerinin güçlenmesiyle, para piyasalarındaki fiyatlamalarda bu yıl için Federal Rezerv'e (Fed) yönelik faiz indirimi beklentileri tamamen ortadan kalktı. Çatışmaların uzayabileceğine yönelik senaryoların güç kazanması, piyasa fiyatlamalarının sıkılaşma olasılıklarına kaymasına neden oldu.

—

Geniş Pickt afişi — Telegram için ortak alışveriş listesi uygulaması

Tahvil ve Altın Piyasalarında Dalgalanma

Fed'e ilişkin gevşeme öngörülerinin zayıflaması ve jeopolitik risklerin uzun süreceğine dair endişeler, tahvil, hisse senedi ve altın fiyatları üzerinde önemli bir etki yaratıyor. Artan enflasyon riskleriyle birlikte, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi bugün yüzde 4,4180'e çıkarak 29 Temmuz 2025'ten bu yana en yüksek seviyesini gördü ve şu anda yüzde 4,40 seviyesinde dengeleniyor. Dolar endeksi ise 100 seviyesi civarındaki güçlü duruşunu korumaya devam ediyor.

Söz konusu gelişmelere paralel olarak, Fed'e yönelik faiz indirimi beklentilerinin ortadan kalkması, doların güçlenmesi ve yükselen tahvil faizleri, altının ons fiyatı üzerindeki baskıyı artırdı. Geçen haftayı yüzde 10,4 değer kaybıyla 4 bin 494 dolardan tamamlayan altının onsu, yeni haftaya da satıcılı bir başlangıç yaptı. Ons altın, yeni işlem gününde yüzde 3,2 azalışla 4 bin 350 dolara inerek, yılbaşından bu yana elde ettiği getiriyi neredeyse sıfırladı.

Enerji Piyasaları ve Arz Endişeleri

Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin azalması ve çatışmaların şiddetlenebileceğine yönelik sinyaller, petrolde arz endişelerini tetiklemeyi sürdürüyor. Brent petrolün varil fiyatı, yüzde 0,8 artışla 108,7 dolardan işlem görüyor. Bu risklerle birlikte, ABD'de endeks vadeli kontratlar haftaya negatif bir başlangıç yaptı.

Avrupa'da Tahvil Faizleri Zirvede

Enerji fiyatlarından kaynaklanan artan enflasyon endişesi, Avrupa'da merkez bankalarının politika adımlarına yönelik "şahin" öngörülerini güçlendirdi. Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) gelecek ayki toplantısında faiz artırımına gidebileceği beklentileri, yüzde 78 ihtimalle fiyatlanmaya başladı.

Artan enflasyon endişeleri, bölge tahvil piyasalarında yukarı yönlü baskı yaratmaya devam ediyor. Fransa’nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,75 ile Nisan 2011’den bu yana en yüksek seviyesine ulaşırken, İngiltere’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5’e yaklaşarak Temmuz 2008'den bu yana ilk kez zirveyi test etti. Almanya’nın 10 yıllık tahvil faizi Temmuz 2011’den bu yana ilk kez yüzde 3’ün üzerine çıkarken, İspanya’nın 10 yıllık tahvil faizi de yüzde 3,58 ile Kasım 2023’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü.

Uluslararası Tepkiler ve Açıklamalar

G7 ülkeleri dışişleri bakanları ve Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Orta Doğu'daki mevcut duruma ilişkin ortak bir açıklama yaptı. Açıklamada, Hürmüz Boğazı ve ona bağlı kilit su yolları başta olmak üzere deniz rotalarının ve seyrüsefer güvenliğinin muhafaza edilmesi gerektiği vurgulanırken, enerji tedarik zincirlerinin emniyetinin ve enerji piyasalarının istikrarının korunması istendi.

Pickt makale sonrası afişi — aile illüstrasyonlu ortak alışveriş listesi uygulaması

Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) üyelerinin 11 Mart'ta petrol rezervlerinin kullanıma açılmasına karar verdiği hatırlatılan açıklamada, "Küresel çapta enerji tedarikinin sağlanmasını desteklemek için gerekli tüm adımları atmaya hazırız." ifadesi kullanıldı. Öte yandan, Avrupa'da endeks vadeli kontratlar yeni haftaya negatif başlarken, bugün Avro Bölgesi'nde açıklanacak mart ayı tüketici güven endeksi verisi yakından takip edilecek.

Asya Borsalarında Satış Dalgası

Orta Doğu'daki jeopolitik tansiyonun etkileri ile artan lojistik ve enerji maliyetleri, Asya borsalarını Japonya ve Güney Kore öncülüğünde satıcılı bir seyire itti. Çin başta olmak üzere enerji ithalatçısı bölge ekonomilerinde, petrol fiyatlarındaki yükselişin daha belirgin hissedileceğine ilişkin endişeler artarken, bu durumun büyüme görünümü üzerinde aşağı yönlü riskleri artırabileceği değerlendiriliyor.

Japonya'da halihazırdaki enflasyon risklerine ek olarak, enerji maliyetleri kaynaklı yeni bir fiyat artışı dalgasıyla karşılaşılabileceği ihtimallerinin artması, Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) sıkılaşma adımı atabileceğine yönelik beklentileri güçlendirdi. Analistler, Japonya ve Güney Kore borsalarının bölgede mevcut durumdan en olumsuz etkilenen piyasalar olduğunu belirterek, bunun iki ülkenin küresel enerji arzındaki yavaşlamalara karşı diğerlerine göre daha savunmasız olarak görülmesine yol açtığını kaydetti.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 5,5, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 3,3, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 3,2 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 2,2 düştü.

Yurt İçi Piyasalarda Durum

Perşembe günü Ramazan Bayramı arifesi nedeniyle yarım gün işleme açık olan yurt içi piyasalar satıcılı bir seyir izledi. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,51 değer kaybederek 13.047,72 puandan tamamladı. Dolar/TL, cuma gününü 44,2980'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 44,3240'dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde tüketici güven endeksi, haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise ABD'de Chicago Fed ulusal aktivite endeksinin ve Avro Bölgesi'nde tüketici güven endeksi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.900 ve 12.800 puanın destek, 13.200 ve 13.300 seviyelerinin ise direnç konumunda olduğunu kaydetti.