Orta Doğu'da Tırmanan Gerilim Piyasaları Alarma Geçirdi
Geçtiğimiz hafta ABD ile İran arasında yapılan müzakerelerden somut bir sonuç çıkmamasının ardından yükselişe geçen jeopolitik riskler, hafta sonunda ABD ve İsrail'in İran'a yönelik geniş kapsamlı hava saldırıları başlatmasıyla somut bir tehdide dönüştü. İran'ın bu saldırılara karşılık olarak bölgedeki ABD üslerine ve İsrail'e karşı misilleme operasyonlarına girişmesi, Orta Doğu'da çatışmaların uzun bir süreye yayılabileceği endişelerini beraberinde getirdi.
Trump'tan Sert Açıklamalar, İran'dan Ret
ABD Başkanı Donald Trump, dün yaptığı açıklamada, gerçekleştirilen saldırılar neticesinde İran'daki askeri komuta kademesinin büyük ölçüde etkisiz hale getirildiğini iddia etti. Trump, savaş operasyonlarının tüm gücüyle devam ettiğini ve tüm hedeflere ulaşılana kadar süreceğini vurguladı. İran'a yönelik operasyonların dört hafta sürebileceğini belirten Trump, bu sürenin daha kısa olabileceğine dair ihtimallerin de bulunduğunu ifade etti.
Öte yandan, İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani, Washington ile müzakereleri yeniden başlatma girişiminde bulunduğu yönündeki iddiaları kesin bir dille yalanladı. Laricani, ABD ile herhangi bir müzakere yapmayacaklarını açıkladı.
Piyasalarda Risk Algısı Hızla Yükseliyor
Yaşanan bu gelişmeler, küresel piyasalarda risk algısının hızla artmasına neden oldu. İran'ın stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nı kapatma ihtimali, başta petrol olmak üzere küresel ticaretin ciddi sekteye uğrayabileceği kaygılarını güçlendirdi. Artan jeopolitik belirsizlik karşısında yatırımcılar güvenli liman arayışına girerek tahvil ve altına yöneldi.
Brent petrolün varil fiyatı, haftanın ilk işlem gününde 77,6 dolara yükselerek 23 Haziran 2025'ten bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı. Altının ons fiyatı ise 5.393 dolara çıkarak 30 Ocak'tan beri kaydedilen zirveyi gördü ve şu an yüzde 2'ye yakın bir artışla 5.365 dolar seviyelerinden işlem görüyor.
Jeopolitik risklerden etkilenen tahvil piyasalarında da alış ağırlıklı bir seyir gözlemlenirken, ABD'nin 2 yıllık tahvil faizi yüzde 3,3650'ye gerileyerek 25 Ağustos 2022'den, 10 yıllık tahvil faizi ise yüzde 3,9230'a inerek 7 Nisan 2025'ten bu yana en düşük seviyelerini kaydetti. Dolar endeksi de yüzde 0,4'lük bir artışla 98 seviyesine yükseldi.
Analistler Uyarıyor: Enflasyon ve Politika Daralması Riski
Finansal analistler, Orta Doğu'da tırmanan gerilimin petrol fiyatlarını yukarı yönlü baskılamasının ve ticarette olası bir yavaşlamanın, küresel ekonomilerde enflasyonist baskıları daha da güçlendirebileceğine dikkat çekti. Bu durumun, merkez bankalarının politika yapma alanını daraltabileceği ve faiz indirim süreçlerini etkileyebileceği ifade edildi.
Piyasalar, savaş risklerinin gölgesinde ekonomik verileri yakından takip ediyor. ABD'de geçen hafta açıklanan ve beklentilerin üzerinde gelen Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verisi, enflasyonun yapışkan hale gelebileceği endişelerini artırdı. Para piyasalarında, Fed'in mart ayında faizi sabit tutacağına kesin gözüyle bakılırken, ilk faiz indirimi beklentisi temmuz ayı için güçlü bir şekilde devam ediyor.
Avrupa ve Asya Piyasaları da Etkilendi
Orta Doğu'daki gerilimden Avrupa ve Asya piyasaları da nasibini aldı. Avrupa borsaları, endeks vadeli kontratlarla yeni haftaya satış baskısı altında başladı. Avrupa Birliği yetkilileri, tansiyonun diplomasi yoluyla düşürülmesi çağrısında bulundu ve bölgedeki çabalara katkı sağlayacaklarını duyurdu.
Asya tarafında ise Çin hariç bölge borsalarında satış ağırlıklı bir seyir gözlemleniyor. Yükselen petrol fiyatları, birçok Asya ülkesi için enflasyonist baskı sinyali verirken, artan dolar talebi bölge para birimlerinde değer kaybına yol açtı. Dolar/yen paritesi 156,8 seviyesine çıkarak son bir ayın zirvesine yaklaştı.
Türkiye'de SPK'dan Önlem, Gözler Büyüme Verisinde
Yurt içinde ise Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul AŞ pay piyasalarında açığa satış işlemlerini cuma seans sonuna kadar yasaklama kararı aldı. Borsa İstanbul AŞ da Pay Piyasası'ndaki emir/işlem oranını (OTR) ikinci bir duyuruya kadar 5:1'den 3:1'e düşürdü.
Bugün açıklanacak olan 2025 yılı dördüncü çeyrek Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) verisi merakla bekleniyor. Anket beklentileri, Türkiye ekonomisinin yıllık bazda yüzde 3,6 büyümüş olacağı yönünde. Dolar/TL, bankalararası piyasanın açılışında 43,9700 seviyesinden işlem görüyor.
Analistler, yurt içinde büyüme verilerinin yanı sıra, yurt dışında ECB Başkanı Lagarde'ın konuşması ve imalat sanayi PMI verilerinin piyasalara yön vereceğini belirtiyor. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.600 ve 13.500 puanın destek, 13.800 ve 13.900 puanın ise direnç seviyeleri olarak izlenmesi gerektiği ifade ediliyor.
