Orta Doğu Geriliminde İyimserlik Piyasaları Canlandırdı, Trump ve IMF Uyarıyor

Orta Doğu'da Diplomatik Gelişmeler Piyasa İyimserliğini Artırdı

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları sonrasında tırmanan jeopolitik gerilimler, yatırımcıların ana gündem maddesi olmaya devam ederken, taraflar arasında başlatılan müzakerelerin başarıya ulaşabileceği ve çatışmaların sona erebileceğine dair umutlar, risk iştahının yeniden canlanmasında kritik rol oynadı.

Trump'tan İran'a Sert Mesajlar ve Müzakere Süreci

ABD Başkanı Donald Trump, dün gerçekleştirilen Paskalya töreni sırasında yaptığı açıklamada, İran'daki petrol kaynaklarını kontrol altında tutmak istediklerini ancak Amerikan halkının askerlerin eve dönmesi talebini vurguladı. Basın toplantısında İran'a yönelik sert üslubunu sürdüren Trump, "Onlarla görüşmeler devam ediyor. Yarın, ABD doğu saati ile akşam saat sekize kadar süreleri var fakat müzakereler sürüyor. Sanırım süreç iyi ilerliyor ancak nihai sonucu hep birlikte göreceğiz." ifadelerini kullandı.

Trump, İran'dan tam olarak ne tür bir anlaşma beklediği sorusuna ise şu yanıtı verdi: "Benim için kabul edilebilir bir mutabakata varmalıyız ve bu anlaşmanın önemli bir parçası da petrol ile diğer tüm ürünlerin Hürmüz Boğazı'ndan serbestçe geçişinin güvence altına alınması olacak."

—

Geniş Pickt afişi — Telegram için ortak alışveriş listesi uygulaması

Öte yandan, ülke basınında yer alan haberlere göre, ABD ve İran'ın kalıcı bir çözüm için müzakereler yürütmek amacıyla 45 günlük potansiyel bir ateşkesin şartlarını görüştüğü iddia edildi. Bu haber, yatırımcılar arasında Orta Doğu'daki tansiyonun azalabileceğine dair beklentileri güçlendirdi.

IMF ve JPMorgan CEO'sundan Ekonomik Uyarılar

Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, Orta Doğu'daki çatışmalara ilişkin değerlendirmesinde, "Bu savaş yaşanmasaydı, küresel büyüme tahminlerimizde küçük bir yukarı yönlü revizyon görürdük. Ancak şimdi tüm yollar daha yüksek fiyatlara ve daha yavaş büyümeye çıkıyor." dedi.

Georgieva, jeopolitik gerilimler, teknolojik gelişmeler, iklim şokları ve demografik değişimleri örnek göstererek, yüksek düzeyde belirsizliğin hakim olduğu bir dünyada bulunulduğunu vurguladı. Orta Doğu'daki savaşın küresel petrol arzını yüzde 13 oranında azalttığını ifade eden Georgieva, bu durumun petrol ve doğal gaz sevkiyatlarının yanı sıra helyum ile gübre gibi ürünlerin tedarik zincirlerine de yansıdığını söyledi.

Georgieva, savaşın kısa sürede sona ermesi ve görece hızlı bir toparlanma yaşanması halinde büyüme tahminlerinde sınırlı bir aşağı yönlü, enflasyon tahminlerinde ise yukarı yönlü revizyon öngördüklerini belirterek, "Savaş uzarsa enflasyon ve büyüme üzerindeki etkisi çok daha büyük olacaktır." uyarısında bulundu.

ABD'nin en büyük bankalarından JPMorgan Chase'in Üst Yöneticisi (CEO) Jamie Dimon ise savaş nedeniyle petrol ve emtia fiyatlarında önemli ve süregelen şoklar yaşanabileceğini belirtti. Dimon, bu durumun enflasyonun daha kalıcı hale gelmesine ve piyasaların beklediğinden daha yüksek faiz oranlarına yol açabileceğini ifade etti.

Analistler, yatırımcıların savaşın hızlı şekilde sona ermesini sağlayacak bir anlaşma ihtimali ile petrol fiyatları ve tahvil faizlerini daha da yükseltebilecek ciddi bir tırmanış senaryosu arasında farklı olasılıkları değerlendirdiklerini kaydetti.

Küresel Piyasalarda Son Durum

New York borsasında dün Orta Doğu'da tansiyonun azalacağı iyimserlikleriyle pozitif bir seyir öne çıktı. Dow Jones endeksi yüzde 0,36, S&P 500 endeksi yüzde 0,44 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,54 değer kazandı. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne satıcılı bir başlangıç yaptı.

Orta Doğu'daki gerilimin etkisiyle tahvil piyasasındaki satıcılı seyir devam etti. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,35 seviyesine çıktı. Dolar endeksi ise yüzde 0,1'lik yükselişle 100,1 seviyesinde dengelendi.

Altın fiyatlarında merkez bankalarının gevşeme sürecine yönelik belirsizliklere karşın Orta Doğu'daki gerilimin sona erebileceğine yönelik beklentiler etkili oldu. Ons altın yatay seyirle 4 bin 645 dolardan işlem görüyor. Brent petrolün varili ise yüzde 1,5 artışla 108,2 dolardan satılıyor.

Pickt makale sonrası afişi — aile illüstrasyonlu ortak alışveriş listesi uygulaması

Avrupa ve Asya Piyasalarındaki Gelişmeler

Avrupa borsalarında geçen haftanın son işlem gününde Kutsal Cuma ve dün Paskalya tatili nedeniyle işlem gerçekleşmezken, bugün yeniden açılacak piyasalarda endeks vadeli kontratlar pozitif seyrediyor.

Bölgedeki liderlerin Orta Doğu'daki gerilime ilişkin diplomatik görüşmeleri yakından takip edilirken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani telefonda görüştü. Görüşmede son dönemde yaşanan gelişmelerin bölgesel ve uluslararası istikrar üzerindeki etkileri değerlendirildi.

Katar Emirlik Divanından yapılan açıklamada, Macron'un enerji piyasalarında istikrarın korunması için uluslararası çabaların artırılması gerektiğini belirttiği ve bölgede tansiyonun düşürülmesine yönelik çabaların değerlendirildiği kaydedildi.

Öte yandan, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırmasıyla başlayan ve İran'ın da misillemeleriyle gelişen Orta Doğu'daki savaşın tetiklediği enerji krizinin etkileri, İtalya'da havacılık sektöründe her geçen gün artıyor. Ülke genelinde yakıt temininde kısıtlamaya gidilen havalimanlarının sayısı dün itibarıyla 6'ya yükseldi.

Asya borsalarında, Orta Doğu'daki çatışmaların bitebileceğine yönelik iyimserliklere karşın yatırımcıların temkinli davranmasıyla Japonya hariç pozitif bir seyir izleniyor. Bölge endekslerinde jeopolitik gerilimlerin bitmesine yönelik somut gelişmelerin yaşanmaması yükselişlerin sınırlı kalmasına neden olurken, çatışmaların tekrar şiddetlenebileceği endişesi yatırımcıların "bekle-gör" tutumu sergilemesinde etkili oluyor.

Diplomatik tarafta ise Japonya Dışişleri Bakanı Motegi Toşimitsu, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile telefonda görüştü. Motegi, İran'ı, ilgili ülkelerle sürdürülen diplomatik çabalara samimi şekilde katılmaya ve ülkesine ait gemiler dahil olmak üzere tüm gemilerin Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer güvenliğini sağlamaya çağırdı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,2 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 yükselişle işlem görürken, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yatay seyrediyor. Hong Kong'da ise resmi tatil nedeniyle işlemler gerçekleştirilmiyor.

Borsa İstanbul'da Yükseliş

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,36 değer kazanarak 13.112,31 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışının yüzde 0,1 altında 15.275,00 puandan işlem gördü.

Dolar/TL, dünü 44,5740'tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında yüzde 0,1 yükselişle 44,6110'dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde hazine nakit dengesi, yurt dışında ise Avrupa genelinde hizmet sektörü ve bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin yanı sıra ABD'de dayanıklı mal siparişlerinin takip edileceğini belirtti. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.200 ve 13.300 puanın direnç, 13.100 ve 13.000 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle: