Ortadoğu'daki Tırmanan Gerilim Küresel Piyasaları Altüst Etti
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik askeri saldırıları ve İran'dan gelen misillemeler, Ortadoğu bölgesinde uzun süreli bir çatışma riskini artırırken, küresel finansal piyasalarda ciddi dalgalanmalara neden oldu. 28 Şubat'ta başlayan saldırılar, İran lideri Ali Hamaney dahil çok sayıda üst düzey yetkiliyi hedef aldı. ABD Başkanı Donald Trump, operasyonların tahmin edilenden daha uzun sürebileceğini ifade etti.
Hürmüz Boğazı'nın Kapanması ve Navlun Fiyatlarındaki Patlama
İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Danışmanı Tuğgeneral İbrahim Cebbari, ABD ve İsrail saldırılarına karşılık olarak Hürmüz Boğazı'nı geçişlere kapattıklarını ve geçmeye çalışan gemilere saldıracaklarını açıkladı. Bu karar, başta petrol olmak üzere küresel ticaretin sekteye uğrayabileceği endişelerini körükledi.
Hürmüz Boğazı'ndaki geçişlerin askıya alınmasıyla birlikte, navlun fiyatlarında keskin bir artış ve kapasite daralması beklentisi, Avrupalı denizcilik şirketlerine olan talebi hızla yükseltti. Konteyner taşımacılık devi Hapag-Lloyd'un hisseleri yüzde 6,35, Danimarkalı dev Maersk'in hisseleri ise yüzde 7,61 değer kazandı. Her iki şirket de güvenlik gerekçesiyle boğaz geçişlerini süresiz olarak durdurduklarını duyurdu.
Hava Yolu ve Turizm Sektöründe Ağır Darbeler
Bölgede yükselen tansiyondan en çok etkilenen sektörlerin başında hava yolu şirketleri geldi. Birçok havayolu, Orta Doğu uçuşlarını askıya alma kararı aldı. Amerikan hava yolu şirketlerinden Delta'nın hisseleri yüzde 2,2, United Airlines'ın hisseleri yüzde 2,9 ve American Airlines'ın hisseleri yüzde 4,2 değer kaybetti.
Avrupa'da ise savaşın yayılma endişesi, seyahat ve turizm sektörünü derinden vurdu. Alman turizm devi TUI'nin hisseleri yüzde 9,9 değer kaybederken, Lufthansa'nın hisseleri yüzde 5,2 geriledi. JPMorgan analisti Harry Gowers, İran merkezli çatışmaların hava yolu şirketlerinin karlılığını doğrudan tehdit ettiğini belirtti.
Savunma ve Enerji Şirketleri Kazançlı Çıktı
Jeopolitik gerilim, savunma sanayii ve enerji sektörlerindeki şirketlerin hisselerinde önemli yükselişlere yol açtı. Amerikan savunma şirketi Lockheed Martin'in hisseleri yüzde 3,3, RTX'in hisseleri yüzde 4,7, Northrop Grumman'ın hisseleri yüzde 6 değer kazandı.
Petrol fiyatlarındaki ivmeyle birlikte enerji şirketleri de olumlu etkilendi. Exxon Mobil'in hisseleri yüzde 1,1, Chevron'un hisseleri yüzde 1,5, ConocoPhillips'in hisseleri yüzde 4,2 ve Occidental Petroleum'un hisseleri yüzde 2,1 arttı.
Avrupa ve ABD Borsalarında Karışık Seyir
Avrupa borsaları gün boyu kayıplarını telafi etmekte zorlandı. Kapanışta Stoxx Europe 600 endeksi yüzde 1,65 değer kaybederken, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 2,42, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 2,17 düşüş gösterdi.
ABD piyasaları ise dalgalı bir seyir izledi. New York borsası, Ortadoğu'daki çatışmalara ilişkin endişelerle düşüşle açıldı, ancak yatırımcıların düşüşleri alım fırsatı olarak değerlendirmesiyle kısmi toparlanma yaşandı. Dow Jones endeksi yüzde 0,15 azalırken, S&P 500 endeksi yüzde 0,04, Nasdaq endeksi ise yüzde 0,36 artış kaydetti.
Borsa İstanbul'da BIST 100 Endeksi Yüzde 2,71 Geriledi
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, küresel gerilimlerin etkisiyle yüzde 2,71 değer kaybederek 13.346,43 puandan kapandı. Ana sektör endekslerinden teknoloji endeksi yüzde 4,4 yükselirken, bankacılık endeksi yüzde 7,43 ile en çok kaybeden oldu.
Ulaştırma ve turizm endekslerinde yüzde 5'in üzerinde düşüşler görüldü. Türk Hava Yolları hisseleri yüzde 6, Pegasus hisseleri yüzde 5,8 değer kaybetti. Buna karşılık, savunma sanayii şirketlerinden ASELSAN'ın hisseleri yüzde 5,6, Altınay Savunma'nın hisseleri ise yüzde 8,3 yükseliş gösterdi.
Analistler, piyasalardaki tepkinin "temkinli ve ölçülü" olduğunu, çatışmanın kısa süreli olacağına dair beklentinin hala korunduğunu ifade etti. Ancak, Hürmüz Boğazı'ndaki durumun sürmesi halinde, navlun fiyatlarındaki artışın ve lojistik darboğazların küresel ticareti daha da olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulunuldu.
