Emtia piyasasında 2025 yılı, baz metallerde sert yükselişlere sahne oldu. Bu yükselişin öncüsü ise bakır oldu. Bakırın libresi, 2025 yılında %41,9 değer kazanarak 2009'dan bu yana kaydedilen en hızlı yıllık artışı gerçekleştirdi. Bakır, 2009 yılında %144,8'lik bir artış göstermişti.
Fiyat Dalgalanmasının Arkasındaki Dinamikler
Bakır fiyatları, yıla pound başına 3,99 dolardan başladı. Temmuz ayında ABD Başkanı Donald Trump'ın bakır ithalatına %50 tarife getirme açıklaması, fiyatların rekor seviyeye tırmanmasına neden oldu. Bu açıklamanın ardından bakırın libresi, 5,92 dolarla tarihi bir zirve yaptı.
Ancak, Trump yönetiminden gelen ve rafine bakırdan üretilen bazı ürünlerde bu tarifenin uygulanmayacağına dair haberlerle fiyatlar 4,31 dolara kadar geriledi. Buna rağmen, özellikle arz tarafındaki endişelerin etkisiyle yeniden yükselişe geçen bakır, 2025 yılını pound başına 5,64 dolardan kapattı.
Arz Şokları ve Küresel Talep
Fiyatlardaki bu olağanüstü artışın temel nedenlerinden biri, arz tarafında yaşanan sıkıntılar oldu. ABD'li Freeport McMoran şirketinin Endonezya'daki Grasberg madeninde meydana gelen kaza, küresel bakır arzını önemli ölçüde etkiledi. Dünya bakır arzının yaklaşık %3,2'sini ve Freeport'un toplam üretiminin %70'inden fazlasını karşılayan bu madenin kapatılması, piyasalarda arz açığı endişelerini körükledi.
Talep tarafında ise yeşil enerji dönüşümü, elektrikli araçlar, altyapı yatırımları ve yapay zeka veri merkezleri bakır talebini yapısal olarak güçlendiren unsurlar olarak öne çıktı. Çin'deki güçlü talep devam ederken, ABD, Avrupa ve Hindistan kaynaklı talebin de sürdüğü gözlendi.
Uzman Görüşü: Yükseliş Trendi Devam Edecek mi?
Ak Yatırım Uluslararası Piyasalar Stratejisti Uraz Çay, bakırdaki yükselişi tetikleyen üç ana faktöre dikkat çekti. Bunlar; Endonezya'daki büyük madenin kapanmasıyla başlayan arz endişeleri, Fed bağımsızlığına dair risklerin artmasıyla reel varlıklara yöneliş ve küresel büyüme beklentilerindeki iyimser revizyonlar oldu.
Çay, "Global yatırım bankalarının bakır için 2026 yılı beklentileri olumlu taraftan geldi" diyerek, yeşil enerjiden savunmaya, sanayiden yapay zekaya uzanan geniş bir yelpazede bakırın yapısal talebinin güçlü olduğunu vurguladı.
2025'in son çeyreğinin çok iyi geçmesi nedeniyle 2026'nın ilk çeyreğinde bir düzeltme hareketi yaşanabileceğini belirten Çay, "Ancak olası bir düzeltme ile karşılaşsak bile 2020 ile başlayan yükseliş trendinin 'arz-talep dengesi' ve 'yapısal dönüşümler' nedeniyle devam edeceği söylenebilir" değerlendirmesinde bulundu.
Öte yandan, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz indirimlerine başlaması ve doların değer kaybetmesi de emtialar ve bakır için destekleyici bir ortam yarattı. 2025 yılında dolar endeksi yaklaşık %10 değer kaybetti.
