Uluslararası emtia piyasalarında 2024 yılında rekor seviyelere çıkan kakao fiyatları, 2025'te sert bir düşüş yaşadı. Batı Afrika'daki kuraklık endişelerinin yerini rekolte artışına dair beklentilere bırakması ve ABD'nin tarifeleri kaldırma planı, fiyatlarda tarihi bir gerilemeye yol açtı.
Rekor Düşüşün Rakamlarla Analizi
Kakaonun ton fiyatı, 2025 yılında bir önceki yıla göre tam %48.1 oranında değer kaybederek 6 bin 65 dolardan işlem gördü. Bu oran, kakao piyasası tarihindeki en hızlı yıllık düşüş olarak kayıtlara geçti. Oysa 2024 yılında arz endişeleriyle 12 bin 931 dolarla rekor kıran kakao, aynı yılı 11 bin 675 dolardan kapatmıştı.
ABD'de faaliyet gösteren önemli emtia borsası Intercontinental Exchange'in verileri, düşüşün boyutlarını net bir şekilde ortaya koyuyor. Geçmişte Batı Afrika'da yaşanan olumsuz hava koşulları ve küresel stoklardaki azalma, fiyatlarda hızlı bir ralliyi tetiklemişti. Ancak 2025'te bu endişelerin azalmasıyla trend tersine döndü.
Kakao Fiyatlarını Düşüren Temel Faktörler
Fiyatlardaki keskin düşüşün arkasında birkaç önemli gelişme bulunuyor. İlk olarak, Batı Afrika'da hava koşullarının düzelmesi ve rekolte tahminlerinin artması, piyasadaki arz endişelerini büyük ölçüde hafifletti.
İkinci önemli etken ise ABD'nin aldığı bir ticari karar oldu. ABD yönetimi, kendisinin üretemediği ancak büyük miktarda tükettiği bazı tarım ürünlerine uyguladığı gümrük vergilerini kaldırma planını duyurdu. Bu ürünler arasında yer alan kakao için alınan karar, ticaret belirsizliklerini azaltarak satış baskısını artırdı. Tedarik zincirinde maliyetlerin düşebileceği beklentisi öne çıktı.
Bir diğer faktör de Avrupa Parlamentosu'ndan geldi. AP, orman alanlarına zarar verilerek üretilen ürünlerin AB'ye ithalatını engelleyecek yeni kuralların yürürlüğe girmesini bir yıl daha ertelemeyi destekledi. Bu karar da kakao piyasasında rahatlama etkisi yarattı.
Uzman Görüşü: "Eski Zirvelere Dönüş Beklenmiyor"
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, yaşanan gelişmeleri değerlendirdi. Ergezen, "Kakaoda üretim tahminlerinde artış vardı. Bu artış devam ediyor. Kısa vadeli tepkiler görülebilir ancak eski zirvelere giden bir kakao ve yükselen bir trend beklemiyorum." ifadelerini kullandı.
Ergezen, 2025 içinde yaşanan bazı kısa süreli yükseliş dönemlerini ise arz ve kalite endişelerine bağladı. Siparişlerde yaşanan kalite sorunları ve iadelerin bu süreçte etkili olduğunu belirten uzman, bu durumun yatırımcılara kar satışı fırsatı yarattığını söyledi. Ergezen, üretim tarafındaki artış beklentilerinin devam etmesi nedeniyle fiyatlardaki düşüş eğiliminin süreceği görüşünde.
Dünyanın önde gelen çikolata ve kakao üreticileri de kakao ürünleri satışlarında düşüş beklediklerini açıkladı. Tüm bu gelişmeler, uluslararası piyasalarda tarım ürünleri fiyatlarındaki dalgalanmaların jeopolitik gelişmeler ve iklim koşulları kadar, ticaret politikalarından da doğrudan etkilendiğini bir kez daha gösterdi.
