Ortadoğu Gerilimi Emtia Piyasalarında Dalgalanmaya Neden Oldu
Geçtiğimiz hafta emtia piyasalarında fiyatlamalar, Ortadoğu'da tırmanan çatışmaların enerji arzı ve deniz taşımacılığı üzerinde yarattığı risklerin yanı sıra ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz patikasına ilişkin belirsizliklerin etkisiyle dalgalı bir seyir izledi. Petrol ve doğalgaz başta olmak üzere enerji emtialarında jeopolitik risk primi öne çıkarken, bu gelişmenin enflasyon beklentileri üzerinden Fed'in faiz indirim ihtimallerini azaltması, değerli metaller ve baz metallerin fiyatlamalarına olumsuz yansıdı.
Hürmüz Boğazı Endişeleri ve Fed Belirsizliği
Hafta boyunca küresel risk algısı, büyük ölçüde Hürmüz Boğazı'nın çevresindeki sevkiyat akışına ilişkin endişelerle şekillendi. Orta Doğu'dan Asya'ya ham petrol ve LNG akışında yaşanan aksama, yalnızca doğrudan arz riskini değil aynı zamanda sigorta, navlun ve teslim süreleri üzerinden maliyet baskısını artırdı. Buna ek olarak, ABD'de enerji fiyatlarındaki sıçramanın enflasyonist etkilerine ilişkin kaygılar, piyasalarda faiz indirimlerinin zamanlamasına dair beklentilerin daha temkinli fiyatlanmasına yol açtı.
Analistler, artan jeopolitik risklerin etkisiyle değer kazanması beklenen değerli metallerin, faiz indirimi ihtimalinin zayıflamasıyla bu yükseliş potansiyelinin sınırlanarak değer kaybettiğini belirtti. Makroekonomik veri akışı da bu hafta emtia piyasalarındaki fiyatlamaların üzerinde etkili olmayı sürdürdü.
ABD ve Avrupa'dan Karışık Sinyaller
ABD'de şubat ayına ilişkin veriler, ekonomide ivme kaybına işaret ederken enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyon görünümünü bozabileceğine yönelik endişeler, yatırımcıların temkinli kalmasına neden oldu. Bu dönemde ABD'de tarım dışı istihdam 92 bin kişi azalırken işsizlik oranı yüzde 4,4'e yükseldi. Ortalama saatlik kazançlar ise aylık bazda yüzde 0,4 arttı.
Bu veriler ışığında istihdam piyasasına yönelik artan endişeler, Fed'in daha güvercin tutum benimseyebileceği beklentisini güçlendirdi ve başta değerli metaller olmak üzere emtia piyasalarındaki fiyatlamaları yukarı yönlü destekledi. ABD'de hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi de şubatta 56,1 ile son 3,5 yılın en yüksek seviyesine çıkarak ekonomik aktivitede karışık görünüm ortaya koydu.
Avrupa tarafında da enerji şokunun enflasyon görünümüne etkisi öne çıktı. Avrupa Merkez Bankası yetkilileri, Orta Doğu'daki gerilimin enerji fiyatları üzerinden kısa vadeli enflasyon risklerini artırabileceğine işaret ederken para politikasında veri odaklı yaklaşımın korunacağını vurguladı.
Değerli Metaller ve Baz Metallerin Seyri
Değerli metaller, hafta genelinde dalgalı görünüm sergileyerek haftayı düşüşle tamamladı. Hafta başında değerli metaller, enerji fiyatlarındaki sert yükselişin küresel enflasyonu yeniden hızlandırabileceğine yönelik endişeler ve doların güçlenmesiyle satış baskısı gördü.
Analistler, değerli metallerde fiyatlamanın yalnızca jeopolitik risklerle değil bu gelişmelerin tahvil faizleri ve dolar endeksi üzerindeki etkileriyle de şekillendiğini belirterek, güvenli liman talebinin bazı seanslarda doların güçlenmesiyle baskılandığını, bazı seanslarda ise yeniden alımları desteklediğini kaydetti. Bu gelişmelerle değerli metallerde ons bazında fiyatlar:
- Gümüşte yüzde 10
- Platinde yüzde 9,4
- Altında yüzde 1,8
- Paladyumda yüzde 1 azaldı.
Baz metallerde ise alüminyum hariç negatif seyir izlendi. Alüminyum fiyatları, Körfez hattındaki sevkiyat sorunları, Bahreyn kaynaklı mücbir sebep açıklamaları ve Katar'da üretim kesintisi ihtimalinin arz endişelerini artırmasıyla haftalık bazda 2023 başından bu yana en güçlü yükselişini kaydetti.
Enerji ve Tarım Emtialarındaki Gelişmeler
Enerji emtialarında haftanın ana belirleyicisi, Hürmüz Boğazı'nın çevresindeki sevkiyat riski ve Orta Doğu kaynaklı ham petrol arzına ilişkin endişeler oldu. Brent petrol, arz kesintisi ihtimalinin fiyatlanması ve Orta Doğu'daki çatışmaların genişlemesinin etkisiyle 90,8 dolara yükselerek Ekim 2023'ten bu yana en yüksek haftalık kapanışını gerçekleştirdi.
Tarım emtialarında tamamlanan haftada fiyatlamalar, jeopolitik ve lojistik risklerin etkisiyle şekillenirken özellikle Karadeniz hattındaki güvenlik endişeleri ile Orta Doğu'daki çatışmaların navlun, sigorta, enerji ve gübre maliyetleri üzerinden yarattığı baskı yatırımcıların odağına yerleşti.
Bu gelişmelerle Chicago Ticaret Borsasında kilo başına fiyatlar:
- Buğdayda yüzde 4,5
- Soya fasulyesinde yüzde 2,7
- Pirinçte yüzde 4,9
- Mısırda yüzde 2,73 yükseldi.
Kakao tarafında ise devlet alım politikaları ve arz akışına ilişkin gelişmeler öne çıktı. Fildişi Sahili'nde fazla kakao stoklarının belirli bir fiyat üzerinden alınmasına yönelik programın süreceği mesajı verilirken piyasada bu adımın arz akışı ve iç piyasa dengesi üzerindeki etkileri izlendi.
