Altın İthalatında Büyük Vurgun: Külçe Yerine Kağıt Üzerinde Mücevher Gösterdiler
Ticaret Bakanlığı müfettişleri, altın ithalatında yaşanan olağan dışı artışlar üzerine başlattıkları incelemede, akıl almaz bir vurgun düzenini ortaya çıkardı. Firmaların, külçe altın yerine farklı materyaller göstererek hem ithalat kotasını deldiği hem de milyonlarca liralık vergiden kaçındığı belirlendi.
İthalat Verilerindeki Şüpheli Artış Harekete Geçirdi
Avrupa Birliği ve Serbest Ticaret Anlaşması yapılan ülkeler dışından gelen işlenmiş altına, 8 Ağustos 2023 tarihinden beri uygulanan yüzde 20 ek mali yükümlülük sonrasında ithalat verilerinde görülen anormal yükselişler, yetkilileri alarma geçirdi. Ticaret Bakanlığı, 2024 yılında altın ithalatında dengeleri bozmaya yönelik girişimlere karşı kapsamlı bir inceleme başlattı. Müfettişler, kota uygulamasını etkisiz kılmaya çalışan onlarca firmayı yakın takibe aldı.
Kota Delme ve Ayar Manipülasyonu Yöntemleri
Hazırlanan raporda, firmaların başvurduğu iki temel yöntem detaylı bir şekilde açıklandı:
- GTİP Kaydırması: 12 tonluk ithalat kotasını aşmak isteyen firmalar, külçe altın getirmek yerine kağıt üzerinde "işlenmiş mücevher" olarak ithalat yaptı. Bu ürünlerin piyasada eritilerek fiilen külçe altın ihtiyacını karşıladığı tespit edildi. Bu sayede hem kota delindi hem de ek vergi yükümlülüklerinden kaçınıldı.
- Ayar Manipülasyonu: Bazı firmalar, altın ayarını 24 ayar yerine 22 ayarmış gibi düşük göstererek gümrük kıymetini aşağı çekti. Bu manipülasyonla vergi yükümlülüklerini azalttıkları belirlendi. Müfettişler, bu işlemlerin ticari teamüllerle açıklanamayacak düzeyde olduğunu ve dış ticaret rejimine karşı "planlı ve örgütlü bir saldırı" niteliği taşıdığını vurguladı.
Rapor Sonrası Yargı Süreci ve Operasyonlar
25 Şubat 2025'te tamamlanan raporun ardından İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı harekete geçti. Süreç, bir dizi operasyona dönüştü:
- Ekim 2025 Operasyonu: İstanbul Altın Rafinerisi ve ilişkili şirketlere yönelik düzenlenen operasyonda, devletten alınan yüzde 3'lük ihracat desteğinin hileli yollarla cebe indirildiği iddia edildi. 24 ayrı tabela şirket üzerinden 543 milyon dolarlık hayali işlemler yapıldığı ve kamunun 12 milyon 537 bin dolar zarara uğratıldığı belirtildi. Operasyonda 27 kişi gözaltına alındı.
- 9 Ocak 2026 Operasyonu: Soruşturmanın son aşamasında, liderliğini Erol Kurtulmuş'un yaptığı öne sürülen bir suç örgütüne yönelik operasyon gerçekleştirildi. Şirket sahiplerinin de aralarında bulunduğu 7 kişi hakkında gözaltı kararı verilirken, baskın yapılan adreslerde çok sayıda dijital materyal ve belgeye el konuldu. Soruşturmanın kapsamının yeni delillerle genişleyebileceği ifade ediliyor.
Bu gelişmeler, altın ithalatındaki düzenlemelerin nasıl kötüye kullanıldığını ve yetkililerin bu tür manipülasyonlara karşı sert tedbirler aldığını gözler önüne seriyor. Sürecin, sektördeki denetimlerin artırılmasına yol açması bekleniyor.
