Enflasyon Sepeti Revizyonu: Zamların Etkisi Değişti
Ocak ayı enflasyon rakamı yüzde 4,84 olarak açıklandı ve bu oran beklentilerin biraz üzerinde gerçekleşti. Bununla birlikte, uzun süredir beklenen madde sepeti ve ağırlık revizyonu da nihayet hayata geçirildi. Yeni TÜFE sepetinde önemli değişiklikler yaşandı ve bu durum, fiyat artışlarının enflasyon üzerindeki etkisini doğrudan değiştirecek.
Sepetteki Ağırlık Dağılımı Yenilendi
Revizyon kapsamında, enflasyon sepetindeki bazı kalemlerin ağırlığı azalırken, bazılarının payı artırıldı. Azalan ağırlıklı kalemler şunlardır:
- Gıda
- Alkollü içecekler ve sigara
- Elektrik, gaz ve su
- Sağlık
- Bilgi iletişim
- Eğitim
Buna karşılık, artan ağırlıklı kalemler ise şöyle sıralanıyor:
- Lokanta ve oteller
- Giyim ve ayakkabı
- Mobilya
- Ulaştırma
Bu değişiklikler, özellikle enerji ve temel hizmetlerdeki zamların enflasyon üzerindeki etkisini azaltacak bir yapı oluşturuyor.
Zamların Enflasyona Etkisi Farklılaşıyor
Yeni sepet düzenlemesiyle birlikte, elektrik, gaz, sigara, hastane ve okul zamlarının enflasyonu bundan sonra daha az etkileyeceği öngörülüyor. Ancak, lokanta, otel, giyim ve ulaştırma alanlarındaki fiyat artışlarının enflasyonu daha fazla yukarı çekmesi bekleniyor. Örneğin, lokanta ve otellerin sepetteki ağırlığı yüzde 8,32'den yüzde 11,13'e yükselirken, ulaştırmanın payı yüzde 15,53'ten yüzde 16,62'ye çıktı.
Alt Kalemlerdeki Değişimler Dikkat Çekici
Alt kalemlere bakıldığında, ekmeğin payının yüzde 2,1'den yüzde 3,4'e yükseldiği görülüyor. Diğer yandan, otomobil alımının ağırlığı 1,7 puan azalarak en fazla düşüş yaşayan kalem oldu. Konutun ağırlığı ise yüzde 15,26'dan yüzde 11,40'a geriledi, ancak bu düşüşün kira değil, enerji ve bakım giderlerindeki değişimlerden kaynaklandığı belirtiliyor.
Ekonomistlerden Olumlu Değerlendirmeler
İş Portföy Başekonomisti Hande Şekerci, revizyonun enflasyona yıllık 0,5 puan olumlu katkı yapacağını hesapladı. Şekerci, yeni ağırlık yapısının 2025 yılına kıyasla daha düşük oynaklığa sahip bir TÜFE yapısı anlamına geldiğini ifade etti. Ayrıca, eski sepetle hesaplandığında ocak ayı aylık enflasyonunun yüzde 4,93 civarında olacağı, bu nedenle revizyonun genel tabloyu çok fazla değiştirmediği vurgulandı.
Öte yandan, Hazine'nin alkollü içecekler ve tütünde yapmayı planladığı ÖTV ayarlamasından vazgeçmesi durumunda, bunun enflasyona 0,4 puan olumlu etki yapabileceği de ekonomistler tarafından dile getiriliyor. Tüm bu gelişmeler, enflasyonla mücadele politikalarının yeni sepet yapısıyla birlikte farklı bir boyut kazandığını gösteriyor.
