Ramazan Öncesi Fırsatçılar Sofralara Göz Dikti: Ürünlere Yüzde 80'e Varan Zamlar
Ramazan ayına sayılı günler kala fırsatçılar yeniden sahneye çıkarak vatandaşın iftar sofrasına göz dikti. Son bir ay içinde yağdan peynire, zeytinden hurmaya kadar birçok temel gıda ürününde yüzde 10 ila 80 arasında zam yapıldı. En büyük fiyat artışı yüzde 80 ile pirinçte görülürken, bunu yüzde 40 ile süt ürünleri takip etti.
İftariyeliklere Yüksek Zamlar
Fırsatçıların ilk hedefi iftariyelikler oldu. Hurma, pastırma, peynir ve zeytin gibi Ramazan'ın vazgeçilmezlerine yapılan zamlar vatandaşı çileden çıkardı. Örneğin, geçen hafta 266 liradan satılan 600 gram tam yağlı beyaz peynir 300 liraya, 440 liradan satılan 1 kilogram Ezine peyniri ise 535 liraya yükseldi. Yine 350 liradan satılan 1 kilogram Kudüs hurması 410 liraya çıkarken, aynı fiyattan satılan 1 kilogramlık zeytin 446 liraya fırladı. Kilogram fiyatı 3 bin TL olan pastırma 3 bin 120 liraya yükselirken, geçen ay 460 TL'den satılan 850 gramlık süzme bal 552 TL'ye çıktı.
Pirinçte Yüzde 80'lik Şok Artış
Fiyat artışları iftariyeliklerle sınırlı kalmadı. Bu ayda en sık yapılan çorbalardan kırmızı mercimeğin fiyatı yüzde 30 arttı. Bir hafta önce kilogramı 90 TL'den satılan 1 kilogram kırmızı mercimek 119 liraya yükseldi. Ancak en büyük fiyat hareketi pirinçte görüldü. Geçen hafta 240 TL'den satılan 2.5 kilogramlık Osmancık pirinç, bu hafta 430 TL'ye fırladı. Yine 1.700 liradan satılan 5 kiloluk zeytinyağı 1.940 liraya yükseldi.
Süt Ürünlerinde Yüzde 40 Zam
Ramazan öncesi en büyük fiyat hareketleri süt ürünlerinde yaşandı. Peynirin yanı sıra özellikle toplu iftarların vazgeçilmezi olan bardak ayranların fiyat artışı dikkat çekti. Geçen hafta 8.90 kuruş olan 200 ml bardak ayran bu hafta 12.99 TL'ye çıktı. Yine geçen hafta 119 TL olan 3 kg'lık kaymaksız yoğurtun fiyatı bu hafta 169.90 TL'ye yükseldi.
Kırmızı Et Fiyatları Fren Tutmuyor
Ramazan sofralarının vazgeçilmezi olan kırmızı et fiyatları son 6 aydır yükselişini sürdürüyor. Fiyat artışına karşı hükümet ithalat silahını çıkardı. Bu kapsamda Et Süt Kurumu (ESK) aracılığıyla et arzını sürdüren hükümet, sadece ESK mağazaları ile değil yerel mağazalar aracılığıyla da dağıtım yapıyor. Ancak yerli etteki fiyat artışı hâlâ frenlenemedi. Hatta Ramazan öncesinde bu fiyat artışı daha da hızlandı. Geçen ay kilogramı 750 TL olan dana kuşbaşı 900 TL'ye, geçen ay 930 TL olan kemiksiz kuzu 1.050 TL'ye yükseldi.
Tüketici Bilinci Fırsatçılığı Önleyebilir
Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED) Başkanı Aydın Ağaoğlu, Ticaret Bakanlığı'nın Ramazan fırsatçılarına karşı çok sıkı denetimler yaptığını söyledi. Ancak bu işin tek başına bakanlık denetimiyle sonlanamayacağına dikkat çeken Ağaoğlu, "Bakanlık her marketi denetleyemez ama her satış noktasındaki rafa uzanan bir tüketici eli mutlaka vardır. Dolayısıyla vatandaş bilinçli davranıp bu haksız fiyat artışıyla mücadele için belgeleri ilgili mercilerle paylaşarak fiyat artışının önüne geçilebilir" dedi.
Ağaoğlu, fark edilen haksız fiyat hareketlerinin fotoğrafının çekilerek Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Haksız Fiyat Artışı Değerlendirme Kurulu ve Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulama birimlerine şikâyet edilebileceğini belirtti. Bakanlığın haksız fiyat artışını tespit ettiğinde firmalara her bir usulsüzlük için 1 milyon TL'nin üzerinde ceza kestiğini ve özellikle son dönemde çok ciddi yaptırımlar uygulandığını vurguladı.
Ticaret Bakanlığı 24 Milyon TL Ceza Kesti
Ticaret Bakanlığı, Ramazan öncesinde denetimlerine devam ediyor. Bakanlık 3-9 Şubat tarihleri arasında 8 bin 546 markette toplam 1.7 milyon ürünü denetledi ve 24.7 milyon lira para cezası uyguladı. Bakanlıktan edinilen bilgiye göre, ulusal ve yerel marketler nezdinde denetimler sürdürülüyor. Bu kapsamda, tarım il müdürlükleri ile ticaret il müdürlüklerinin denetimlerinde 6 bin 185 ihlal tespit edildi. Toplam 24 milyon 707 bin 84 lira para cezası uygulanırken, Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu'na ise toplam 2 bin 119 işlem sevk edildi.
