Yerli Akıllı Tartı Sistemi Gıda İsrafını Kaynağında Önlüyor
Türkiye'de otel ve restoran kaynaklı gıda israfı, toplam karbon salınımının yaklaşık yüzde 4'ünü oluşturuyor. Bu ciddi çevresel ve ekonomik soruna çözüm olarak geliştirilen yerli akıllı tartı sistemi, profesyonel mutfaklarda hangi ürünün ne kadar israf edildiğini ölçerek hem maliyetleri düşürüyor hem de doğayı koruyor.
Gıda İsrafının Çevresel ve Ekonomik Etkileri
Fazla Gıda kurucusu ve işletme mühendisi Olcay Silahlı, dünya genelinde üretilen gıdanın yaklaşık üçte birinin israf edildiğini ve bunun ekonomik değerinin yılda 1,3 trilyon dolara ulaştığını belirtti. Silahlı, "Dünyadaki karbon emisyonunun yaklaşık yüzde 8'i gıda atığından kaynaklanıyor. Türkiye'de bu oranın yüzde 30-35'i otel ve restoranlardan geliyor. Dolayısıyla Türkiye'nin karbon salınımının kabaca yüzde 3-4'ü bu sektördeki gıda israfından kaynaklanıyor" dedi.
Akıllı Tartı Sisteminin İşleyişi ve Hedefleri
Silahlı, geliştirdikleri akıllı tartı sisteminin otel ve restoranlarda gıdanın hangi aşamada ve ne miktarda israf olduğunu ölçerek israfı önlediğini vurguladı. "Sıfır atık, atığı hiç oluşturmamak demek. Akıllı tartı sistemi tam olarak bu yüzden doğdu. Hedefimiz otellerde karbon emisyonunu direkt kaynağında önlemek" ifadelerini kullandı.
Sistemin yaklaşık 3-3,5 yıldır uygulandığı otel ve restoranlarda gıda israfının ortalama yüzde 24 azaltıldığına dikkat çeken Silahlı, ölçüm verileriyle fazla üretimin ve müşteri tercihlerinin analiz edilerek menü planlamasının iyileştirilebildiğini ve bunun müşteri memnuniyetine de katkı sağladığını belirtti.
Otel Sektöründen Çarpıcı Veriler
Silahlı, yaptıkları saha çalışmalarında otel sektöründeki gıda israfının yüzde 50'sinin büfeden, yani daha müşteri dokunmadan döndüğünü tespit ettiklerini açıkladı. "Burada ciddi bir üretim optimizasyonu fırsatı olduğunu fark ettik" diyen Silahlı, Türkiye'de bu alanda yerli üretim yapan tek şirket olduklarını ve cihazdan ziyade yazılım ve hizmet odaklı bir modelle çalıştıklarını kaydetti.
Sofitel İstanbul Taksim'den Başarılı Uygulama Örneği
Sofitel İstanbul Taksim Operasyon Direktörü Pınar Doker, küresel otel grubunun 2030'a kadar gıda atığını yüzde 60 azaltma taahhüdü doğrultusunda akıllı tartı sistemini kullandıklarını belirtti. Doker, sistem sayesinde 2 yıl sonunda gıda atığını yüzde 24 azalttıklarını vurguladı.
Doker, en çok tabaktan dönen gıda atıklarının birinci kategoriyi oluşturduğunu, ikinci sırada ızgara sebzelerin, üçüncü sırada ise ekmek grubu ürünlerinin geldiğini açıkladı. "Mesela büfemizden dönen, el değmemiş peynirleri rendeliyoruz, küçültüyoruz ve minik pidelere dönüştürüyoruz. Bu mesela misafir memnuniyeti anlamında çok olumlu geri dönüşler alıyoruz" dedi.
Mutfakta Sıfır Atık Uygulamaları
Sofitel İstanbul Taksim Başaşçısı Rüştü Öztürk ise mutfakta sıfır atık prensibini benimsediklerini belirterek, "Mesela portakalı soyuyoruz, kabuğunu kurutup portakal tozu yapıyoruz. Birçok üründe bunu yapmaya çalışıyoruz. Sebze de bunlardan bir tanesi. Bunları geri dönüştürüp tekrar kazandırmak istiyoruz" şeklinde konuştu.
Öztürk, ızgara sebze ve benzeri ürünleri yoğun talep nedeniyle önceden hazırlamak zorunda olduklarını, fazla kalanları ise çorba veya sebze püresi gibi farklı ürünlere dönüştürerek değerlendirmeye çalıştıklarını anlattı.
Sistemin Teknolojik Özellikleri
Silahlı, sistemin yalnızca tartım yapmadığını, aynı zamanda yapay zeka destekli görüntü işleme teknolojileriyle sürekli geliştiğini belirtti. Tartıya entegre kamerayla alınan görüntülerin yapay zekayla analiz edilerek her otel ve restoranın operasyonuna özgü ürünleri zamanla tanıyacak şekilde sürekli geliştiğini kaydetti.
Bu yaklaşımın küresel ölçekte gelişen gıda israfı teknolojileriyle paralel olduğunu ancak yerel ihtiyaçlara uyum ve esneklik açısından farklılaştığının altını çizen Silahlı, sistemin sadece ölçüm değil, aynı zamanda karar destek aracı olarak konumlandığını söyledi.
