Serbest Ticaret Bölgelerinde Dijital Altyapı Kökten Yenileniyor
Ticaret Bakanlığı, Türkiye'nin ihracat üssü konumundaki serbest ticaret bölgelerinde kapsamlı bir dijital dönüşüm hamlesi başlattı. Serbest Bölgeler Bilgisayar Uygulamaları Programı (SBBUP) baştan sona yenilenerek, yerini entegre bir Serbest Bölgeler Platformu (SBP)'na bırakıyor. Bu yeni sistem, bölgelerdeki tüm iş ve işlemleri daha hızlı, şeffaf ve verimli hale getirmeyi amaçlıyor.
İhracatta Büyüme ve Dijital Modernizasyon
Serbest bölgeler, Türkiye ekonomisi için giderek artan bir öneme sahip. 2025 yılı verilerine göre, bu bölgeler toplam ihracatın yaklaşık %5'ini gerçekleştirdi. Daha da önemlisi, orta-ileri ve yüksek teknoloji ürünlerinin ihracattaki payı %58,3 gibi kayda değer bir orana ulaştı. Son on yılda serbest bölgelerden yapılan ihracat %70 artış göstererek 12,5 milyar dolara yükseldi. İstihdam ise 100 bin kişi sınırını aştı. Bu güçlü büyüme, yönetim süreçlerinde verimliliği ve hızı maksimize edecek dijital bir modernizasyonu zorunlu kıldı.
Yeni Platformun Getirdiği Yenilikler
Yenilenen Serbest Bölgeler Platformu, birçok kritik yeniliği beraberinde getiriyor:
- Tek Giriş Noktası: Tüm uygulamalara Serbest Bölgeler Portalı üzerinden tek girişle erişim sağlanacak.
- Tamamen Dijital Süreçler: Faaliyet ruhsatı başvuruları ve onay süreçleri artık tamamen dijital ortamda yürütülecek, manuel işlemler büyük ölçüde ortadan kalkacak.
- Gerçek Zamanlı İzleme: Özel Hesap Takip Modülü sayesinde kamu gelirleri anlık olarak izlenebilecek.
- Detaylı Performans Analizi: Hazır gösterge panoları ile faaliyet performansı anlık ve detaylı bir şekilde takip edilebilecek.
- Coğrafi Bilgi Sistemi Entegrasyonu: Mekansal ve analitik raporlama imkanı sunulacak.
- Dijital İkizler: Serbest bölgelerin üç boyutlu dijital ikizleri oluşturularak, planlama ve denetim kararları güncel verilerle desteklenecek.
Kamu Entegrasyonu ve Rekabet Gücü
Platform, MAKS, SEBİS, MERSİS, Türkiye Noterler Birliği, SGK, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü gibi kritik kamu altyapılarıyla tam entegre çalışacak. Bu entegrasyon, yetkilendirme ve doğrulama süreçlerini hızlandırırken, şirket bilgileri, mal akışı ve istihdam verilerine güvenli erişim sağlayacak. SEB-ATLAS (Serbest Bölgelerin Mekansal Yönetimi Otomasyonu) başta olmak üzere iç ve dış paydaş sistemleriyle uyumlu çalışacak şekilde tasarlandı.
Ticaret Bakanlığı, bu dijital dönüşümün serbest bölgelerdeki yönetim kabiliyetlerini ileri bir seviyeye taşıyacağını vurguluyor. Yatırımcılar için öngörülebilir, kamu için ise etkin ve şeffaf bir yönetim modeli sunulması hedefleniyor. Bakanlık, dijital altyapıyı merkeze alan bu vizyonla serbest bölgelerin rekabet gücünü artırmaya, kamu hizmetlerinde verimliliği yükseltmeye ve sürdürülebilir büyümeye katkı sağlamaya kararlılıkla devam edeceğini açıkladı.
