TÜİK'ten Çarpıcı Açıklama: Çocuk Nüfus Oranı Tarihi Dibe Vurdu
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), "İstatistiklerle Çocuk 2025" bültenini yayımladı. Açıklanan verilere göre, Türkiye'de çocuk nüfus oranı, verilerin tutulmaya başlandığı 1935 yılından bu yana en düşük seviyesine geriledi. Geçen yıl sonu itibarıyla 21 milyon 375 bin 930 olarak belirlenen çocuk nüfusu, toplam nüfusun yüzde 24,8'ini oluşturdu. Bu oran, bir önceki yıl olan 2024'te yüzde 25,5 seviyesindeydi.
Şanlıurfa ve Tunceli Zıt Kutuplarda
Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçları, iller arasında büyük farklılıklar olduğunu ortaya koydu. Geçen yıl en yüksek çocuk nüfus oranına sahip il, yüzde 43,3 ile Şanlıurfa oldu. Şanlıurfa'yı, yüzde 39,2 ile Şırnak ve yüzde 36,7 ile Mardin izledi. En düşük çocuk nüfus oranı ise yüzde 15,9 ile Tunceli'de kaydedildi. Tunceli'nin ardından yüzde 16,9 ile Edirne ve yüzde 17,7 ile Kırklareli geldi.
Hanelerin yüzde 41,9'unda en az bir çocuk bulunuyor. Toplam hane halkı sayısı 26 milyon 977 bin 795 olarak belirlenirken, hanelerin yüzde 41,9'unda 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk olduğu tespit edildi. Bu oranın en yüksek olduğu il yüzde 68,2 ile Şanlıurfa, en düşük olduğu il ise yüzde 27,3 ile Tunceli oldu.
Doğum Sayıları ve Yaşam Süreleri
Doğum İstatistiklerine göre, 2024 yılında canlı doğan bebek sayısı 937 bin 559 oldu. Doğan bebeklerin 481 bin 825'i erkek, 455 bin 734'ü ise kız olarak kayıtlara geçti. Canlı doğan bebeklerin yüzde 96,7'sini tekil doğumlar oluştururken, yüzde 3,2'si ikiz, yüzde 0,1'i ise üçüz ve daha fazla çoğul doğumlardan oluştu.
Hayat Tabloları 2022-2024 sonuçlarına göre, doğuşta beklenen yaşam süresi Türkiye geneli için 78,1 yıl olarak hesaplandı. Bu süre erkekler için 75,5 yıl, kadınlar için ise 80,7 yıl olarak belirlendi. Türkiye'de 7 yaşına ulaşan bir çocuğun kalan yaşam süresi ortalama 72,1 yıl olarak öngörülüyor.
En Popüler Bebek İsimleri Belli Oldu
Geçen yıl doğan bebeklere verilen en popüler isimler de açıklandı. En popüler erkek bebek isimleri Alparslan, Göktuğ ve Metehan olurken, en popüler kız bebek isimleri ise Alya, Defne ve Gökçe oldu. Türkiye'de 2025 yılında 0-17 yaş grubundaki çocuklarda en çok kullanılan erkek isimleri Yusuf, Mustafa ve Ömer; kız isimleri ise Zeynep, Elif ve Ecrin olarak kaydedildi.
Eğitim ve Sosyal Göstergeler
Milli Eğitim Bakanlığı verilerine göre, okul öncesi eğitim seviyesinde 5 yaş net okullaşma oranı 2024-25 öğretim yılında yüzde 82,5 oldu. İlkokul seviyesinde net okullaşma oranı yüzde 95,4, ortaokulda yüzde 89,1, ortaöğretimde ise yüzde 82,9 olarak gerçekleşti.
Yoksulluk ve Yaşam Koşulları İstatistiklerine göre, geçen yıl toplam nüfusun yüzde 27,9'u yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında iken, çocuk nüfus için bu oran yüzde 36,8'e yükseldi. Cinsiyete göre bakıldığında, bu risk erkek çocuklarında yüzde 36, kız çocuklarında ise yüzde 37,8 olarak kaydedildi.
Çocuk Bağımlılık Oranı Düşüyor
Çalışma çağındaki yüz kişiye düşen çocuk sayısını ifade eden çocuk bağımlılık oranı, 2019'da yüzde 34,1 iken, 2025'te yüzde 29,7'ye geriledi. Nüfus projeksiyonlarına göre, bu oranın 2030'da yüzde 25,5, 2040'ta yüzde 22,1, 2060'ta yüzde 23,3, 2080'de yüzde 23,4 ve 2100'de yüzde 21,5 olması bekleniyor.
Evlenme İstatistiklerine göre, 16-17 yaş grubundaki kız çocuklarının resmi evlenmelerinin toplam evlenmeler içindeki oranı 2002'de yüzde 7,3 iken, 2025'te yüzde 1,5'e düştü. Aynı yaş grubundaki erkek çocuklar için bu oran 2002'de yüzde 0,5 iken, 2025'te yüzde 0,1 oldu.
Ölüm ve Ölüm Nedeni İstatistiklerine göre, 2024'te 1-17 yaş grubundaki çocuk ölümleri en fazla dışsal yaralanma ve zehirlenmeler nedeniyle gerçekleşti. Bebek ölüm hızı ise 2009'da binde 13,9 iken, 2024'te binde 9,0'ya geriledi.
