Lisanslı Depoculukta Büyüme Hız Kesmiyor: Kapasite Son 4 Yılda Yüzde 71 Arttı
Ticaret Bakanlığı'nın güncel verileri, lisanslı depoculuk sisteminde kayda değer bir büyüme trendini ortaya koyuyor. Hububat, baklagiller, yağlı tohumlar, pamuk, fındık, zeytin, kuru kayısı, Antep fıstığı, süt ürünleri ve kuru üzüm gibi uzun süreli depolanabilen stratejik ürünlerin muhafazası ve ticaretini sağlayan bu sistemde, kapasite artışı dikkat çekici boyutlara ulaştı.
Kapasite Rakamları İle Büyüme Net Şekilde Görülüyor
Yıllar itibarıyla incelendiğinde, 2021'de 8,3 milyon ton seviyesinde olan lisanslı depo kapasitesi, 2022'de 8,9 milyon tona, 2023'te 10,1 milyon tona ve 2024'te ise 12,2 milyon tona yükseldi. En son verilere göre, depoların toplam kapasitesi geçen yıl sonu itibarıyla 14,2 milyon tonu aşarak yeni bir rekora imza attı. Bu veriler ışığında, 2021-2025 döneminde lisanslı depo kapasitesindeki artış oranı yaklaşık yüzde 71 olarak gerçekleşti.
Sistemde yer alan ürünlerin ticareti, ürün mülkiyetini temsil eden elektronik ürün senetleri aracılığıyla Türkiye Ürün İhtisas Borsası'nda yapılıyor. Bu senetler, lisanslı depo işletmeleri tarafından düzenleniyor ve dijital ticaretin önünü açıyor.
"Hububat Rekoltesinin Üçte Birinden Fazlası Depolanabilir Hale Geldi"
Türkiye Ürün İhtisas Borsası Genel Müdürü Ali Kırali, konuya ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Kırali, borsada 2019'dan bu yana 392 milyar liralık işlem hacmine ulaştıklarını bildirirken, 2026 yılı sonu için 168 milyar liralık işlem hacmini hedeflediklerini ifade etti. "İlk iki ayda yaklaşık 20 milyar liralık bir işlem hacmini gerçekleştirdik, seneye iyi bir başlangıç yaptık" diyen Kırali, lisanslı depoların kapasitesine dikkat çekti.
Kırali, "Türkiye'nin hububat rekoltesinin üçte birinden fazlası, artık lisanslı depolarda tutulabilir hale geldi" şeklinde konuştu. Dünyaya örnek olacak teşviklerle sektörde hızlı büyüme sağladıklarını vurgulayan Kırali, gelecek dönemde büyümenin devam edeceğini ancak gözetim ve denetim mekanizmalarının güçlendirileceğini belirtti.
"Buradan sonra büyümeye devam edecek ama biraz daha gözetimi, denetimi artırdığımız birkaç yıla giriyoruz. Çünkü, gerçekten bu hızla büyüyen bir sektörün mutlaka içinde bazı sorunlar oluyor. Lisanslı depolara, Ticaret Bakanlığımız, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) ile beraber çalışarak iki boyutlu yeni denetim ve gözetim sistemi getirmeye çalışıyoruz" açıklamasını yaptı.
Lazer ve Sensörlerle Anlık Denetim Sistemi Geliyor
Ali Kırali, 2026'da hayata geçirilmesi planlanan "Lisanslı Depoculuk Bilgi Sistemi"nin detaylarını paylaştı. Sistemin ilk aşamasında, lazer ve radar sensörleri kullanılarak depolardaki ürün miktarının anlık olarak izleneceğini aktaran Kırali, bu verilerin merkezi kayıt kuruluşundaki elektronik ürün senedi sayısıyla karşılaştırılacağını söyledi. Herhangi bir anomali tespit edildiğinde sistemin otomatik olarak alarm üreteceğini ve fiziksel denetimi tetikleyeceğini ifade etti.
Zeytinyağı Lisanslı Depoculuk Sistemine Dahil Edilecek
Ürün çeşitliliğini artırma çalışmalarına da değinen Kırali, bu yıl zeytinyağının da lisanslı depoculuk sistemine dahil edileceğini müjdeledi. Türkiye Ürün İhtisas Borsası'nda buğday, mısır ve arpa dışındaki ürünlerde işlem hacimlerinin nispeten düşük olduğunu belirten Kırali, önceliklerinin daha fazla üründe işlem görmesini sağlamak olduğunu vurguladı.
"Bunların sayısını artırmak, ürün sayısını artırmaktan ziyade daha çok üründe işlem gördürebilmek için çabalıyoruz. Hacimlerde biraz daha eşit dağılım ana hedefimiz olacak önümüzdeki senelerde" ifadelerini kullandı.
Lisanslı depoculuk sisteminin genişlemesi ve teknolojik altyapı yatırımları, Türkiye'nin tarım ürünleri ticaretinde şeffaflığı ve verimliliği artırmayı hedefliyor.
