Araç Kiralama Sektöründe Devrim Niteliğinde Düzenleme
Ticaret Bakanlığı, motorlu kara taşıtlarının kiralanmasına ilişkin kapsamlı bir yönetmelik taslağı hazırladı. "Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Taslağı" olarak adlandırılan düzenleme, sektördeki birçok kuralı baştan aşağı değiştirecek nitelikte. Taslak, kamuoyunun ve sektör paydaşlarının görüşüne sunuldu.
Yaş ve Kilometre Sınırlamaları Getiriliyor
Tüketici güvenliği ve hizmet kalitesini artırmak amacıyla kiralanacak taşıtlara niteliksel sınırlar getirilecek. Buna göre:
- Klasik taşıtlar hariç olmak üzere, 100 bin kilometrenin üzerinde veya 5 yaşından büyük taşıtlar kiraya verilemeyecek.
- Periyodik bakımı zamanında yaptırılmayan taşıtların kiralanması engellenecek.
- Büyükşehirlerde faaliyet gösteren işletmeler için, en az 2 hibrit veya elektrikli taşıtı filolarında bulundurma zorunluluğu getirilecek.
Yetki Belgesi Zorunluluğu ve İşletme Şartları
Yeni düzenlemeyle birlikte, ticari faaliyet doğrultusunda taşıt kiralayan her işletmenin yetki belgesi alması zorunlu hale gelecek. Yetki belgesi alabilmek için işletmelerin şu şartları sağlaması gerekecek:
- Meslek odasına kayıtlı olması
- İş yerinin ikamet veya başka bir mesleki faaliyet amacıyla kullanılmaması
- Vergi mükellefi olması
- En az 5'inin kendine ait olmak üzere, toplam en az 10 taşıta sahip olması
Kiralama sorumlularının ise en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemesi ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı "Seviye 4" belgesini taşıması şartı aranacak.
Tüketici Hakları ve Güvenceleri Genişletiliyor
Taslak, tüketici mağduriyetlerini önlemeye yönelik önemli düzenlemeler içeriyor:
- Depozito tutarı, 1-6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük, 7-30 günlük kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeliyle sınırlandırılacak.
- Taşıtın iade edildiği tarihi izleyen 7 gün içinde depozito iadesinin yapılması zorunlu olacak.
- Ön ödemeli rezervasyonlarda, teslim saatinden 24 saat öncesine kadar hiçbir gerekçe göstermeden rezervasyon iptal edilebilecek.
- Olağan kullanımdan kaynaklanan aşınma ve yıpranmalar için tüketiciden herhangi bir bedel talep edilemeyecek.
Yeni Sistem ve Denetim Mekanizmaları
Motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetleri ile kiralamaya konu taşıtların takip ve kontrolü amacıyla Bakanlıkça "Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi" kurulacak. Yetki belgesi başvuruları ve diğer belgelendirme işlemleri bu sistem üzerinden gerçekleştirilecek.
İlan siteleri ve çevrim içi platformlar, taşıt kiralama ilanı veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmekle yükümlü olacak. Yetki belgesi olmayan işletmelerin bu platformlarda ilan vermesi engellenecek.
Ek Hizmetler ve Güvenceler
Yönetmelik taslağı, kiracılara ek kolaylıklar ve güvenceler de sağlıyor:
- Kasko ve sigorta güvenceleri kiralama bedeline dahil edilecek, kiracının bu güvencelerden yararlanma hakkı ek ücrete tabi olmayacak.
- Kiracının talebi halinde bebek koltuğu, navigasyon ve hızlı geçiş sisteminin (HGS) işletme tarafından bedelsiz sağlanması zorunlu olacak.
- Meşsim şartlarının gerekli kıldığı dönemlerde, kiracı tarafından talep edilmesi halinde kış lastiği sağlanacak.
- Hasar ve arıza durumlarında kiracının her an kolayca ulaşabilmesi için sürekli ve erişilebilir bir bildirim altyapısı oluşturulacak.
Sektörün bu yeni yapıya uyum sağlamasını kolaylaştırmak amacıyla mevcut işletmelere yetki belgesi almaları için 1 Ocak 2027'ye kadar süre tanınacak. Bu kapsamlı düzenlemenin, araç kiralama sektöründe daha adil, rekabetçi ve tüketici odaklı bir yapının oluşmasına katkı sağlaması bekleniyor.
