Emeklilik dilekçesini 2024 yılında verenler ile 2025 yılında verenler arasında, aylık bağlama oranlarındaki değişim nedeniyle %30 ila %31 oranında bir fark oluştu. Bu durum, aynı prim gün sayısı ve benzer kazançlara sahip olmalarına rağmen, 2025 yılında emekli olanları ciddi bir mağduriyetle karşı karşıya bıraktı. 2024'te emekli olanlar, ömür boyu daha yüksek aylık alacak.
Telafi Çalışması Neden Sonuç Vermedi?
Konuya ilişkin olarak, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın 1 Ekim 2024 tarihinde Hazine ve Maliye Bakanlığı ile birlikte bir çalışma yapıldığı yönünde açıklaması bulunuyor. Ancak, uzman Ahmet Kıvanç'ın aktardığına göre, bu farkın giderilmesine yönelik somut bir düzenleme veya takvim henüz kamuoyuna yansımış değil.
Bakanlık tarafından geçen yıl yaz aylarında başlatılan telafi çalışmasında, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile yapılan müzakerelerde önemli bir engel ortaya çıktı. Yapılan değerlendirmede, telafinin sadece 2025 yılı emeklileri ile sınırlı kalamayacağı, emeklilik koşullarını sonraki yıllarda yerine getirecek tüm çalışanları da kapsayacak şekilde genişletilmesi gerektiği ve bunun da bütçeye çok ağır bir yük getireceği belirlendi. Bu nedenle telafi çalışmasından somut bir sonuç alınamadı. Kıvanç, şu an için konuya ilişkin hiçbir yeni çalışma veya hazırlığın bulunmadığını ifade ediyor.
Vatandaşların Diğer Kritik Soruları Yanıtlandı
Habertürk yazarı Ahmet Kıvanç, okurlarından gelen diğer sosyal güvenlik sorularını da yanıtladı.
1999 Sonrası İşe Başlayan Memurların Durumu
8 Eylül 1999 tarihinden sonra ilk defa sigortalı çalışmaya başlayan memurlar, 9000 prim günü ile kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşında emekli olabiliyor. Prim günü eksik olanlar ise en az 5400 gün şartıyla 61 yaşında emekli aylığı bağlatabilir. 8 Eylül 1999'dan önce sigortalılığı bulunanlar için ise EYT düzenlemesi ile yaş şartı aranmıyor.
KKTC'de Çalışanlar İçin Borçlanma
KKTC'de çalışanlar, yurt dışı borçlanması yapabilir. 1 Ekim 2020 tarihinden önce KKTC'de işe başlayanlar için, borçlanma yapıldığında KKTC'deki işe başlama tarihi Türkiye'deki sigorta başlangıcı olarak kabul ediliyor. Askerlik borçlanmasında ise sigorta başlangıç tarihi borçlanılan süre kadar geriye çekiliyor. Günlük borçlanma tutarı 495,45 TL olup, bu işlemler e-Devlet üzerinden yapılabiliyor. Ayrıca, KKTC'de ikamet edilen dönemler için Genel Sağlık Sigortası (GSS) primi ödeme yükümlülüğü bulunmuyor.
BAĞ-KUR'da Kısmi Emeklilik
8 Eylül 1999'dan önce sigortalı olan BAĞ-KUR'lular, prim günü 5400'den fazla ancak 9000'den (erkekler için) az ise kısmi emeklilik hakkından yararlanabilir. Bu kapsamda, erkekler 58 yaşında, kadınlar ise 56 yaşında emekli olma hakkına sahiptir. Faaliyete devam etmeyenler, isteğe bağlı sigorta primi ödeyerek gün sayısını 5400'e tamamlayabilir.
Özetle, emekli aylıklarındaki tarihsel farkın telafisi şu an için uzak görünüyor. Vatandaşların, emeklilik ve borçlanma gibi kritik konularda mevzuatı yakından takip etmeleri ve bireysel koşullarını iyi değerlendirmeleri büyük önem taşıyor.
