Kamu görevinden emekli olan veya herhangi bir sebeple ayrılan memurların, eski kurumlarıyla iş ilişkisi kurup kuramayacağı sıkça sorulan bir konudur. Bu sorunun yanıtı, 2 Ekim 1981 tarihli ve 2531 sayılı Kamu Görevlerinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkında Kanun'da açıkça düzenlenmiştir. Kanun, emekliler de dahil olmak üzere ayrılan personel için belirli yasaklar ve süreler getirmektedir.
Hangi Memurlar ve Kurumlar Bu Kapsamda?
Kanunun kapsamı oldukça geniştir. Genel bütçeli ve katma bütçeli kurumlar, belediyeler, il özel idareleri, döner sermayeli kuruluşlar ve sermayesinin yarısından fazlası hazine tarafından karşılanan yerlerde aylık, ücret veya ödenek alarak görev yapmış olanlar bu hükümlere tabidir. Dolayısıyla, devletin çok çeşitli kademelerinde çalışmış personel, ayrıldıktan sonraki süreçte bu kurallara uymak zorundadır.
Emekli Memurlara Getirilen 3 Yıllık Kritik Yasak
Kanunun en önemli maddelerinden biri olan 2. madde, doğrudan yasak süresini düzenler. Buna göre, kanun kapsamındaki bir kurumdaki görevinden hangi sebeple olursa olsun ayrılan bir memur, ayrıldığı tarihten itibaren üç yıl boyunca eski kurumuna karşı iş yapamaz.
Yasak oldukça kapsamlıdır: Ayrılan kişi, ayrılmadan önceki son iki yıl içinde hizmet verdiği kuruma karşı, görev ve faaliyet alanıyla ilgili konularda doğrudan veya dolaylı olarak iş alamaz, taahhüde giremez, komisyonculuk ve temsilcilik yapamaz. Bu, eski kurumla ticari ilişki kurmanın önüne geçmeyi amaçlayan önemli bir engeldir.
Özellikle vergi incelemesine yetkili olanlar için ek bir kısıtlama daha bulunur. Bu kişiler, ayrıldıktan sonraki üç yıl içinde, görevleri sırasında inceleme yaptıkları mükelleflerle veya bu mükelleflerin bağlı olduğu kuruluşlarda herhangi bir görev veya iş alamazlar.
Yasağa Uymamanın Cezası: Hapis
2531 sayılı Kanun'a aykırı hareket etmenin cezası ağırdır. Kanunun 4. maddesine göre, yasakları ihlal eden kişiler altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu durum, kuralın ciddiyetini ve uyulmasının zorunluluğunu açıkça ortaya koymaktadır.
Ancak kanunda bazı istisnalar da mevcuttur. Örneğin, seferberlik gibi nedenlerle silah altına alınıp terhis edilen yedek subaylar bu yasaktan muaftır. Ayrıca, uzman tabipler, diş hekimleri ve eczacılar kendi mesleki faaliyetleri kapsamında kurumlarla tip sözleşmeler yapabilirler. Tüm bu düzenlemeler, kamu görevinin tarafsızlığı ve güvenilirliği ile eski çalışanların haksız rekabete yol açmamasını güvence altına almayı hedefler.
