Mesai Saatlerinde İnternet Gezintisi İşten Kovulma Sebebi Olabilir mi?
İş yerinde bilgisayar başında haber okumak, sosyal medyada vakit geçirmek veya oyun oynamak gibi davranışlar, hukuk dilinde "sanal kaytarma" olarak tanımlanıyor. Bu tür eylemler, çalışanların iş performansını etkileyebilir ve işverenler tarafından ciddi yaptırımlara yol açabilir. Peki, sanal kaytarma tazminatsız işten çıkarma sebebi olarak kabul edilebilir mi? İşte bu sorunun yanıtını, Yargıtay kararları ve iş hukuku kapsamında detaylıca ele alıyoruz.
Sanal Kaytarma Nedir?
Sanal kaytarma, çalışanın mesai saatleri içinde işveren tarafından sağlanan internet, bilgisayar veya e-posta sistemlerini kişisel ve iş dışı amaçlarla kullanması anlamına gelir. Bu kullanım, kısa süreli bir haber okuma şeklinde olabileceği gibi, saatler süren sosyal medya gezintisi, online alışveriş veya oyun oynama boyutuna da ulaşabilir. Sanal kaytarma, iş verimliliğini düşüren ve işyeri disiplinini bozan bir davranış olarak değerlendirilir.
Her İnternet Kullanımı İşten Çıkarma Sebebi Midir?
Hayır, her internet kullanımı otomatik olarak işten çıkarma sebebi değildir. Yargıtay uygulamalarında, "ölçülülük ilkesi" esas alınır. Ara sıra yapılan, kısa süreli ve işin yürütümünü aksatmayan kişisel internet kullanımları, tek başına fesih nedeni olarak kabul edilmez. Örneğin, birkaç dakika haber başlıklarına göz atmak genellikle yaptırım gerektirmez. Ancak, bu durumun sürekli hale gelmesi veya iş performansını olumsuz etkilemesi halinde, işverenler yasal süreç başlatabilir.
Hangi Durumlarda Geçerli Fesih (Tazminatlı Çıkış) Söz Konusu Olur?
İnternet kullanımının aşağıdaki koşullarda olması durumunda, işveren geçerli nedenle fesih yoluna gidebilir:
- Sürekli ve yoğun bir şekilde internet kullanımının devam etmesi,
- Çalışanın iş performansında belirgin bir düşüşe yol açması,
- İşveren tarafından yapılan uyarılara rağmen bu davranışların sürdürülmesi.
Bu durumlarda, işveren tazminat ödeyerek çalışanı işten çıkarabilir.
Haklı Fesih (Tazminatsız Çıkış) Ne Zaman Gündeme Gelir?
4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/II maddesi kapsamında, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık oluşturan bazı ağır durumlarda tazminatsız fesih mümkündür. Bu durumlar şunları içerir:
- İşverenin güveninin ağır şekilde kötüye kullanılması,
- İşverenin sistemleri üzerinden yasa dışı faaliyet yürütülmesi,
- Şirket sırlarının veya kişisel verilerin ifşa edilmesi.
Bu tür fiiller, sanal kaytarma sınırlarını aşarak haklı fesih sebebi oluşturur ve işveren tazminat ödemeden çalışanı işten çıkarabilir.
İşçi İşini Bitirmişse İnternette Vakit Geçirebilir mi?
Yargıtay kararlarına göre, çalışanın işini erken bitirmiş olması veya işverenin somut bir zararının oluşmaması, sanal kaytarma kusurunu ortadan kaldırmaz. İşçi, mesai saatleri boyunca "iş görme edimini" işverenin talimatları doğrultusunda yerine getirmekle yükümlüdür. Dolayısıyla, iş bitmiş olsa bile kişisel internet kullanımı, işverenin izni olmadan yapılmamalıdır.
İşveren Çalışanın Bilgisayarını Sürekli İzleyebilir mi?
İşverenin denetim yetkisi bulunmakla birlikte, bu yetki sınırsız değildir. İşveren, çalışanları izleme ve denetim yaptığı konusunda önceden bilgilendirme yapmalı ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) hükümlerine uygun hareket etmelidir. Aksi halde, gizlice elde edilen kayıtlar mahkemelerde hukuka aykırı delil sayılabilir ve işveren yasal sorumlulukla karşılaşabilir.
Sonuç olarak, mesai saatlerinde internet gezintisi, duruma ve şartlara bağlı olarak işten kovulma sebebi olabilir. Çalışanların bu konuda dikkatli olması ve işverenlerin yasal sınırlar içinde hareket etmesi önem taşır.
