SGK'dan Kayıt Dışı ve Sahtecilik Operasyonu: 4.1 Milyar TL Ceza Kesildi
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), kayıt dışı istihdam ve sahte sigorta uygulamalarına karşı kararlı bir mücadele yürütüyor. 2025 yılında gerçekleştirilen kapsamlı denetimler sonucunda, kayıt dışı istihdam oranı yüzde 26 seviyelerine düşürüldü. Bu süreçte, 135 bin 192 denetim yapılarak, 369 bin 573 kişinin kayıt dışı çalıştırıldığı ve 7 bin 801 iş yerinin kayıt dışı olduğu tespit edildi.
Denetimler ve Cezai Yaptırımlar
SGK, eşe dosta çalışmadığı halde sigorta yapanlar ile sahte işyeri girişiminde bulunanlara hem parasal hem de cezai yaptırımlar uyguladı. Denetimler sonucunda, toplam 4.19 milyar TL idari para cezası önerildi. Ayrıca, tahsil kabiliyeti olmayan 4.6 milyar TL tutarındaki kurum alacağı SGK tarafından terkin edildi.
Sahte Sigortalılık ve Sahte İşyeri Tanımları
Sahte sigortalılık, bir kişinin işyerinde hizmet sözleşmesine tabi olmadan, yalnızca kayıt ve belge üzerinde sigortalı gösterilmesi işlemidir. Son dönemde, hamile kadınların sigortalı gösterilmesinde artış gözlemleniyor. Bu durumda, kadınlar geçici iş göremezlik ödeneği alma hakkına sahip oluyorlar.
Sahte işyeri ise, gerçekte var olmadığı halde kurulmuş ve resmi olarak faaliyete başlamış gibi SGK'ya bildirilen yerlerdir. Bazı durumlarda, gerçek işyerleri kapanıp gerekli bildirimler yapılmadığında da sahte işyeri olarak adlandırılabiliyor.
Yaptırımlar ve Yargı Süreçleri
Sahte sigortalı tespiti halinde, hizmetler iptal ediliyor ve bağlanan aylıklar sonlandırılıyor. Yersiz ödenen aylıklar, kanuni faizi ile birlikte geri alınıyor. Ayrıca, sağlık giderleri gibi yersiz ödemelerin tahsili yoluna gidiliyor. Sahte sigortalı bildirimlerinde sorumluluğu tespit edilen serbest muhasebeci ve mali müşavirler de işveren ile birlikte sorumlu tutuluyor.
Sahte işyeri açanlar için ise, işyeri tescil kaydı, e-sigorta şifresi ve işyeri sicil numarası iptal ediliyor. Ödenen primler geri verilmeden SGK tarafından gelir kaydediliyor ve yersiz yararlanılan teşvikler gecikme cezası ile geri alınıyor. İlgililer hakkında Cumhuriyet Savcılıklarına suç duyurusunda bulunularak yargı süreci başlatılıyor.
Takip Mekanizmaları ve İstatistikler
SGK, "İşyeri Karne Projesi" ve "Sahte Sigortalılık ve Sahte İş Yeri Takip Platformu" ile kayıt dışılık ve sahte sigorta girişimlerini takip ediyor. Denetimlerde, yabancı uyruklulara ait işlemler ve yabancıların yoğun çalıştığı işyerlerine öncelik verildi. 2025 yılında toplam 135.192 denetim gerçekleştirilerek, 369.573 kayıt dışı çalışan ve 7.801 kayıt dışı iş yeri tespit edildi.
Bu kapsamlı operasyonla SGK, çalışanların sosyal güvenlik haklarını korurken, haksız rekabete yol açan uygulamaları da cezalandırmış oldu. Kayıt dışılık ve sahtecilikle mücadele, kurumun öncelikli hedefleri arasında yer almaya devam ediyor.
