Sosyal Medya Mezatlarında 6 Ayda 500 Milyon Liralık Vergisiz Satış Tespit Edildi
Vergi Denetim Kurulu (VDK), sosyal medya platformlarını kullanarak açık artırma yoluyla gerçekleştirilen kayıt dışı satışları yakından takip etti. Yapılan detaylı incelemeler sonucunda, sadece son 6 aylık dönemde 500 milyon lira değerinde ürünün vergisiz olarak satıldığı ortaya çıkarıldı. İki yıllık süreçte ise mezatlar yoluyla yaklaşık 1 milyar liralık verginin kayıt dışı bırakıldığı hesaplandı.
Aylar Süren Takip ve Müfettişlerin Müşteri Rolü
Hazine ve Maliye Bakanlığı'na bağlı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı, kayıt dışı ekonomiyle mücadelesini farklı sektörlere yayarak sürdürüyor. Sosyal medya üzerinden açık artırma usulüyle satış yapan ve 'sosyal medya mezatçıları' olarak adlandırılan çok sayıda kişi, VDK'nin radarına girdi. Müfettişler, bu kişilerin kimliklerini ve kazançlarını tespit etmek için aylar süren bir takip gerçekleştirdi.
Vergi müfettişleri, satılan ürünlerin niteliğini anlamak ve sosyal medya platformlarından paylaşılan IBAN ile hesap bilgilerine ulaşabilmek için potansiyel müşteri gibi davranarak tüm mezatlara katıldı. Bu sayede değerli bilgiler toplandı. Aynı gün içinde onlarca farklı hesaptan açık artırmayla satış yapılması nedeniyle, açık kaynak istihbaratı ve 'web kazıma' yöntemleriyle de ek veriler elde edildi.
Mezatçıların Yöntemleri ve Satılan Ürünler
Takip sürecinde mezatçıların, sosyal medya platformlarında çeşitli kanallar kurduğu ve bu kanallara potansiyel müşterileri üye yaptığı gözlemlendi. Açık artırmalar, abonelere özel yayınlar şeklinde gerçekleştirildi. Ürünler, satış öncesinde abonelerle kanal bildirimleri ve anlık mesajlaşma uygulamaları aracılığıyla paylaşıldı. Çok fazla alım yapan müşterilere özel indirimler yapılarak, müşteri devamlılığının sağlanması hedeflendi.
Mezatçıların, Bakanlığın takibinden kaçmak için çeşitli yöntemler denediği de tespit edildi. Satıcıların, sürekli olarak IBAN ve hesap bilgilerini değiştirerek aynı hesaplarda çok yüksek tutarlarda tahsilat birikmesine izin vermediği, hesapları farklı kişiler üzerine açtığı görüldü. Açık artırmayı kazanan müşteri ile hesap bilgilerinin özel olarak paylaşıldığı belirlendi.
Mezat yoluyla satışı yapılan ürünler arasında şunlar dikkat çekti:
- Güvercin gibi canlı hayvanlar
- Taklit ve kopya ürünler
- 'Outdoor' ürünleri
- Bıçaklar, tespihler ve çakmaklar
- Küçük elektrikli aletler
Ayrıca, fildişi gibi ticareti yasak kabzaya sahip bıçakların da satışa konu edildiği tespit edildi. Taklit ve sahte ürünler yoluyla tüketici mağduriyetlerinin yaşandığı da gözlemlendi.
Bakan Şimşek'ten Açıklama ve Süreç
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, kayıt dışı ekonomiyle mücadelenin her geçen gün farklı sektörleri ve yöntemleri kapsayacak şekilde genişletildiğini vurguladı. Şimşek, "Sosyal medya pek çok fırsat ve riski bir arada bünyesinde barındırıyor. Sosyal medyanın özellikle vergi ödememek adına kayıt dışı satış için kullanılması hem devletimizin vergi kaybına uğramasına hem de vatandaşlarımızın güvensiz alışveriş nedeniyle mağdur olmasına yol açıyor. Kayıt dışılıkla mücadelemizi sürdürürken vatandaşlarımızın yanında olmaya devam edeceğiz" ifadelerini kullandı.
VDK'nin analizleri devam ederken, ilk aşamada bu şekilde satış yapan 50'den fazla kişi vergi incelemesine sevk edildi. Müfettişlerce yapılan incelemelerde, satılan ürünlerin vergileri ve elde edilen kazançlar dikkate alınarak, mezatlar yoluyla iki yılda 1 milyar liralık verginin kayıt dışı bırakıldığı hesaplandı. Sürecin, kayıt dışı ekonominin önlenmesi ve vergi adaletinin sağlanması açısından kritik öneme sahip olduğu belirtiliyor.
