Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu (VDK) Başkanlığı, geçtiğimiz yıl gerçekleştirdiği faaliyetlerde kayıt dışılıkla mücadelede adeta bir milat yaşadı. Yapılan denetimler sonucunda, mükellefler tarafından beyan dışı bırakılan rekor düzeydeki 748 milyar liralık matrah farkı ortaya çıkarıldı. Bu olağanüstü rakam, kurumun tarihindeki en yüksek istatistiklere ulaşmasını sağladı.
Denetim Oranında Büyük Sıçrama
Müfettişlerin titiz çalışmaları neticesinde, geçen yıl sadece matrah farkı değil, aynı zamanda 294 milyar liralık vergi ve ceza tutarı da belirlenerek rekor seviyeler kaydedildi. Denetimlerin kapsamı genişlerken, toplam mükellef sayısının ne kadarının denetlendiğini gösteren denetim oranı da önemli ölçüde arttı. 2024 yılında yüzde 2,91 olan bu oran, söz konusu dönemde yüzde 6,72'ye yükseldi, bu da denetim faaliyetlerinin ne denli yoğunlaştığının açık bir göstergesi oldu.
Büyük ve Orta Ölçekli Mükelleflere Odaklanıldı
Vergi incelemeleri kapsamında, yaklaşık 469 milyar lira matrah farkı üzerinden 101,6 milyar lira vergi tarhiyatı ve 172,6 milyar lira ceza rakamına ulaşıldı. İlginç bir detay ise, tespit edilen matrah farkının yüzde 90'ının büyük ve orta ölçekli mükellefler nezdinde gerçekleştirilen incelemelerden elde edilmiş olması. Bu bağlamda, sahte belge fiillerinin dışında kalan, tahsil kabiliyeti yüksek genel inceleme konularından kaynaklanan 325,3 milyar liralık matrah farkı dikkat çekti. Ayrıca, incelenen her dört mükelleften üçünün, geriye dönük beş sene içerisinde ilk kez denetlendiği belirlendi.
İzaha Davet Edilen Mükellef Sayısı Üç Katına Çıktı
VDK Başkanlığı'nın geçen yıl izaha davet ettiği mükellef sayısı, bir önceki yıla kıyasla tam üç kat artış göstererek 51 bin 356'ya ulaştı. 2024 yılında bu sayı 16 bin 495 olarak kaydedilmişti. İzaha davet yoluyla artırılan matrah farkı, geçen yıl 86,8 milyar liranın üzerine çıkarken, tahakkuk eden vergi de 6,3 milyar lirayı aşarak bu denetim türünde kaydedilen en yüksek rakamlara ulaşıldı. Toplamda, 135 bin mükellefe ulaşıldığı ve vergi müfettişlerinin yönlendirmesiyle mükelleflerin gönüllü uyumu sonucunda vergi matrahında 136,8 milyar lira tutarında bir artış sağlandığı açıklandı.
Gönüllü Uyum Stratejisi Ön Plana Çıkıyor
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, önümüzdeki dönemde de mevcut çizginin korunacağını vurguladı. Şimşek, "Teknoloji, nitelikli insan kaynağı ve risk temelli analizlerle vergiye gönüllü uyumu artıracak, böylece kamu maliyesini güçlendiren bir yaklaşımı sürdüreceğiz" ifadelerini kullandı. Bakan, kayıt dışılıkla mücadelede kararlı duruşlarını sürdürürken, mükelleflerin gönüllü uyumunu artıran, rehberlik ve önleyici mekanizmaları öne çıkaran bir strateji izlediklerinin altını çizdi.
Bu kapsamlı denetim hamlesi, vergi sistemindeki şeffaflığı ve adaleti pekiştirirken, ekonomideki kayıt dışılığın azaltılmasına yönelik önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Elde edilen rekor rakamlar, vergi denetimlerinin etkinliğini ve kamu maliyesinin güçlendirilmesi çabalarını ortaya koyuyor.
