Kayseri'nin Hacılar ilçesinde, yaklaşık 500 yıllık bir gelenek olan kar kuyularının bu yılki dolum süreci başladı. Erciyes Dağı'nın eteklerinde bulunan ve derinlikleri 7 metreye ulaşan tarihi kuyulara, sezonun ilk karları atılmaya başlandı.
Yazın Buzdolabı Görevi Gören Kuyular
Geçmişte bölge halkının temel su ihtiyacını karşılamak amacıyla yapılan kuyular, günümüzde ise yaz aylarında doğal soğuk su kaynağı olarak kullanılıyor. Orijinal sayısı 1200 olan bu kuyulardan günümüze ulaşan yaklaşık 300 tanesi, Hacılar halkı tarafından aktif olarak işletiliyor.
Kasım ayında temizlik ve hazırlıkları tamamlanan kuyular, kış boyunca özellikle kayalık ve gölgeli alanlardan toplanan temiz kar ile dolduruluyor. İmece usulüyle çuvallarla taşınan karlar, kuyuların içine sıkıca basılıyor ve yaz mevsimine kadar açılmamak üzere kapakları kapatılıyor.
Kar Suyundan Serinletici Lezzetler
Yaz başında açılan kuyular, adeta doğal bir buzdolabı işlevi görüyor. Kuyulardaki karın kısmen erimesiyle elde edilen buz gibi su, kovalarla çekilerek içiliyor. Çıkarılan kar ise geleneksel bir serinletici tatlıya dönüşüyor.
Tabaklara konan karların üzerine yoğurt, pekmez, ceviz veya fındık dökülerek yaz sıcaklarında tüketiliyor. İlçe sakinleri, hava sıcaklığının 35 dereceye ulaştığı yaz günlerinde bu kuyulardan elde ettikleri kar ve suyla serinliyor.
"Bu Gelenek Dedelerimizden Miras"
Geleneği yaşatan isimlerden Ahmet Gengeç, yazın sıcaklarda isteyen herkese ücretsiz kar dağıttıklarını belirterek duygularını şöyle ifade etti: "Biz her yıl bu kuyuları dolduruyoruz. Şebeke suyumuz var ama biz geleneğimize sahip çıkma adına imece usulü bu işi sürdürüyoruz. Bu gelenek ata geleneği, bizim için nostalji. Sezonun ilk karlarını attık, inşallah tamamen doldurup yazın dağıtacağız."
Gengeç, kar suyunun çayının çok güzel olduğunu, ayranının da sıcak günlerde çok iyi geldiğini vurguladı. Ancak gelecek nesiller adına endişeli olduğunu da sözlerine ekledi: "Bizim nesil son nesil. Yeni nesil bu kuyulara sahip çıkmıyor. Sağlığımız el verdiği sürece bu geleneği sürdüreceğiz."
"Kar Suyu Çok Kıymetli, Biz Son Nesiliz"
İlçenin yaşlı sakinlerinden 80 yaşındaki Mustafa Özdemir ise geleneğin devamı konusunda benzer kaygıları taşıyor: "Biz artık son nesiliz. Bizden sonra gelen nesil bu işi yapmaz. Kar suyu çok kıymetlidir. Yazın sıcak günlerde insanlar soğuk su arar. Hacılar'da şebeke suyu var ama bu kar suyu başka bir su. Eskiden gelen bu geleneğimizi devam ettiriyoruz."
Özdemir, bölgeye özgü bu geleneğin Hacılar'ın tanıtımı için de önemli olduğunun altını çizdi. Yöre halkı, kışın kar toplama ve kuyu doldurma, yazın ise birlikte serinleme ritüelleriyle sosyal bağlarını da güçlendiriyor.
Beş asırdır süren bu kadim serinleme yöntemi, modern hayatın getirdiği kolaylıklara rağmen, bir kültür mirası olarak Hacılar'ın yaşlı kuşağı tarafından son nefeslerine dek yaşatılmaya çalışılacak.
